Κάτω από την παγωμένη επιφάνεια των ελβετικών αλπικών λιμνών, ένα πρωτοποριακό αυτόνομο υποβρύχιο ρομπότ, γνωστό ως POLARIS, εργάζεται ακούραστα για να συλλέξει δεδομένα που θα μπορούσαν να αναδείξουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε ευαίσθητα οικοσυστήματα.
Αναπτυγμένο από φοιτητές και ερευνητές του ETH της Ζυρίχης, το POLARIS σχεδιάστηκε για να εξερευνά τις υποβρύχιες περιοχές που μπορεί να είναι δύσκολα προσβάσιμες ή και επικίνδυνες για τους ανθρώπους.
Το POLARIS και οι λειτουργίες του
Ο Ρίχαρντ Ρούντιν, ένας από τους υπεύθυνους του προγράμματος, αναφέρει: «Αναπτύξαμε ένα αυτόνομο υποβρύχιο ρομπότ που μπορεί να κινείται κάτω από τον πάγο και να μετρά απευθείας το πάχος του. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό τόσο για τη διασφάλιση των δραστηριοτήτων όσο και για την κλιματική έρευνα.»
Μέχρι πρόσφατα, οι επιστήμονες βασίζονταν κυρίως σε δορυφορικές παρατηρήσεις ή σε χειροκίνητες μετρήσεις που απαιτούσαν τη διάνοιξη οπών στον πάγο. Αυτές οι μέθοδοι φέρουν περιορισμούς, ειδικά στις μικρές αλπικές λίμνες, όπου το POLARIS μπορεί να διενεργήσει ακριβείς και συνεχείς μετρήσεις.
Επαναστατικές μετρήσεις
Οι δημιουργοί του POLARIS πιστεύουν ότι η τεχνολογία αυτή προσφέρει μια επαναστατική προσέγγιση στη μέτρηση του πάχους του πάγου. Με τη βοήθεια δύο διαφορετικών λειτουργιών, το ρομπότ μπορεί να παρέχει κρίσιμα δεδομένα: στην πρώτη περίπτωση, αγγίζει τον πάγο και υπολογίζει το πάχος του μέσω αισθητήρων πίεσης.
Στη δεύτερη, χρησιμοποιεί σόναρ για να χαρτογραφήσει με ακρίβεια την απόσταση από τον πάγο, δημιουργώντας έτσι λεπτομερείς τρισδιάστατους χάρτες.
Δοκιμές και αποτελέσματα
Οι πρώτες δοκιμές του POLARIS πραγματοποιήθηκαν στη λίμνη του παγετώνα Theodul, που βρίσκεται κοντά στο Ζερμάτ, καθώς και στη λίμνη Σεν Μόριτζ στις ελβετικές Άλπεις. Οι ερευνητές θέτουν ως στόχο την επίτευξη ακρίβειας μετρήσεων σε επίπεδο εκατοστών, κάτι που θα επιτρέψει στους επιστήμονες να παρακολουθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις μεταβολές του πάγου σε ορεινές περιοχές.
Τα δεδομένα που θα συλλέξει το POLARIS δεν είναι μόνο ωφέλιμα για την επιστημονική κοινότητα, αλλά μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν από τοπικές αρχές για την αξιολόγηση της ασφάλειας των παγωμένων λιμνών. Αυτές οι πληροφορίες είναι κρίσιμες για τις χειμερινές δραστηριότητες, οι οποίες εξαρτώνται από την σταθερότητα και την παγοκάλυψη των λιμνών.
Η κλιματική αλλαγή στις Άλπεις
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι Άλπεις θεωρούνται από τις ταχύτερα θερμαινόμενες περιοχές της Ευρώπης. Οι επιστήμονες έχουν καταγράψει την υποχώρηση των παγετώνων και τις μεταβολές στην εποχιακή παγοκάλυψη.
Στο πλαίσιο αυτό, η ανάγκη για ακριβή μετρήσεις και δεδομένα είναι πιο επείγουσα από ποτέ. Τεχνολογίες όπως το POLARIS στοχεύουν να συμβάλουν στη συλλογή πληροφοριών που θα βοηθήσουν στην κατανόηση και παρακολούθηση των περιβαλλοντικών αλλαγών.
