Η κρίση στην περιοχή της Σομαλιλάνδης έχει εισέλθει σε μια επικίνδυνη διεθνή φάση, με την εμφάνιση του Ισραήλ ως νέου παράγοντα στην εξίσωση της διπλωματικής αναγνώρισης. Το ζήτημα έχει πλέον μετατραπεί από μια τοπική σύγκρουση για την ενότητα και την κυριαρχία σε μια αρένα σημαντικών διεθνών αντιπαλοτήτων, όπου οι φιλοδοξίες για τον έλεγχο θαλάσσιων διαδρομών συνυφαίνονται με πολύπλοκους υπολογισμούς ασφαλείας στο Κέρας της Αφρικής.
Παρατηρητές εκτιμούν ότι η επιδίωξη της Σομαλιλάνδης για επαναπροσέγγιση με το Τελ Αβίβ δεν είναι νέα, αλλά χρονολογείται περισσότερο από δύο αιώνες πίσω. Η προσπάθεια αυτή ανανεώθηκε το 1993, σε μια απόπειρα να σπάσει η διεθνής απομόνωση που διαρκεί πάνω από τρεις δεκαετίες από την ανακήρυξη μονομερώς της ανεξαρτησίας της το 1991 από τη Σομαλία.
«Η ισραηλινή πύλη το τελευταίο διαπραγματευτικό χαρτί της Σομαλιλάνδης»
Ο Δρ. Abdirahman Badio, σύμβουλος του Σομαλού προέδρου για θέματα συμφιλίωσης, δήλωσε στο Al-Arabiya.net/Al-Hadath.net ότι η Σομαλιλάνδη βασίζεται σε μια «συντόμευση» μέσω διεθνών δυνάμεων για να επιβάλει μια νέα πολιτική πραγματικότητα, εκμεταλλευόμενη τη σχετική αδυναμία του σομαλικού κράτους στην ανοικοδόμηση των θεσμών του. Πρόσθεσε ότι η «ισραηλινή πύλη» φαίνεται να αποτελεί το τελευταίο διαπραγματευτικό χαρτί της Σομαλιλάνδης, απέναντι στη διεθνή αδιαφορία στα αιτήματά της για αναγνώριση.
Επεσήμανε ακόμη ότι η Σομαλιλάνδη αντιλαμβάνεται πως το σύγχρονο διεθνές σύστημα βασίζεται σε ευέλικτες συμμαχίες και ταχείες ευθυγραμμίσεις, και ότι η προσέλκυση ενός ισχυρού παράγοντα θα μπορούσε να μεταβάλει την εξίσωση στο Κέρας της Αφρικής. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα υπό το φως του κλιμακούμενου περιφερειακού ανταγωνισμού για λιμάνια, θαλάσσιες οδούς και ενεργειακούς πόρους. «Γι’ αυτό», συνέχισε, «η Σομαλιλάνδη στοιχηματίζει ότι το άνοιγμα μιας άμεσης διόδου με το Ισραήλ θα μπορούσε να της προσδώσει πρόσθετο πολιτικό βάρος ή να δυσκολέψει τις διεθνείς και περιφερειακές δυνάμεις να αγνοήσουν την υπόθεσή της, ειδικά δεδομένου του αυξανόμενου παγκόσμιου ενδιαφέροντος για την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν».
Σε βάθος 200 ετών οι προσπάθειες διείσδυσης του Ισραήλ
Από την πλευρά του, ο πρέσβης Σαγιέντ Ομάρ, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών της Σομαλίας, εξήγησε στο Al-Arabiya/Al-Hadath ότι οι ρίζες της προσέγγισης εντοπίζονται σε μακροχρόνιες επαφές και βοήθεια που παρέχονταν υπό το πρόσχημα της «ανθρωπιστικής» στήριξης, η οποία σταδιακά εξελίχθηκε. Σύμφωνα με τον ιστότοπο, η προσέγγιση αυτή χρονολογείται από τον 19ο αιώνα, όταν η βόρεια Σομαλία —μέχρι και την ιστορική πόλη Χαράρ— θεωρήθηκε πιθανή τοποθεσία για εβραϊκούς οικισμούς.
Ο ιστότοπος σημείωσε επίσης ότι το Ισραήλ αργότερα υποστήριξε το Σομαλικό Εθνικό Κίνημα (SNM), από το οποίο προέκυψε η τοπική νομιμότητα της κυβέρνησης της Χαργκέισα, και προσπάθησε να υπονομεύσει την κεντρική κυβέρνηση της Σομαλίας στο πλαίσιο των συγκρούσεων του Ψυχρού Πολέμου και της διάλυσης του σομαλικού κράτους. Οι επαφές αυτές εντάθηκαν μεταξύ 1993 και 2010, υπό την αιγίδα ανθρωπιστικής βοήθειας και άτυπης πολιτικής εμπλοκής, πριν εξελιχθούν σε έμμεσους διαύλους και αμοιβαίες επισκέψεις σε πρωτεύουσες που χρηματοδοτούν την πρωτοβουλία. Η διαδικασία κορυφώθηκε με τη σημερινή ανακοίνωση περί ανταλλαγής διπλωματικής αναγνώρισης.
Σύνθετοι οι στόχοι του Ισραήλ με την αναγνώριση
Ο Σομαλός διπλωμάτης αποκάλυψε ότι πίσω από αυτή την αναγνώριση βρίσκεται ένα σύνθετο σύνολο ισραηλινών στόχων, με σημαντικότερο την εγκαθίδρυση μόνιμης βάσης στον Κόλπο του Άντεν για την παρακολούθηση των κινήσεων των Χούθι και την άσκηση πίεσης στο Ιράν. Ανέφερε επίσης την πιθανή πίεση προς τη Σομαλιλάνδη να αποδεχθεί σχέδια επανεγκατάστασης Παλαιστινίων που εκτοπίστηκαν από τη Γάζα, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης του στρατηγικού συντονισμού με την Αιθιοπία για τον έλεγχο της ασφάλειας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο Ομάρ παρατήρησε ότι οι υπολογισμοί Ισραήλ και Σομαλιλάνδης έχουν γίνει πιο περίπλοκοι. Παρότι τα αποτελέσματα φαίνεται να είναι αντιπαραγωγικά, η ανακοίνωση της αναγνώρισης της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ προκάλεσε αναδιαμόρφωση συμμαχιών μεταξύ των κρατών της Ερυθράς Θάλασσας και των παραδοσιακών συμμάχων της Σομαλίας, με στόχο την αντιμετώπιση της νέας επέμβασης, την υπονόμευση της κοινωνικής συναίνεσης για το αποσχιστικό σχέδιο και την κινητοποίηση της Αφρικανικής Ένωσης απέναντι στους κινδύνους διάλυσης.
Ένα ιστορικό σταυροδρόμι
Κατέληξε τονίζοντας ότι η Σομαλία βρίσκεται σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι: είτε θα καταφέρει να προστατεύσει την κυριαρχία και την ενότητά της, είτε θα βρεθεί στο επίκεντρο μιας διεθνούς σύγκρουσης που αναδιαμορφώνει τον χάρτη επιρροής των μεγάλων δυνάμεων σε μία από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές οδούς του κόσμου.
Πηγή: ertnews.gr
