Έξι μήνες απομένουν έως τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, μια αναμέτρηση που αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την πορεία της δεύτερης προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ. Μετά από δύο χρόνια βαθιών πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών, οι Αμερικανοί καλούνται να αποφασίσουν ποιος θα ελέγχει το Κογκρέσο και, κατ’ επέκταση, τη δυνατότητα του προέδρου να υλοποιήσει την ατζέντα του.
«Το διακύβευμα είναι πολύ μεγάλο», εκτιμά η Μίντι Ρομέρο, διευθύντρια του Center for Inclusive Democracy στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας. Αυτές οι ενδιάμεσες εκλογές συνιστούν «μια κρίσιμη στιγμή» και για τα δύο κόμματα, επισημαίνει.
Η μάχη για τον έλεγχο του Κογκρέσου
Για τους Δημοκρατικούς, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η ανάκτηση του ελέγχου του Κογκρέσου. Όπως εξηγεί η πολιτική επιστήμονας στο AFP, θεωρούν ότι «ο Ντόναλντ Τραμπ και οι Ρεπουμπλικάνοι αξιωματούχοι αποτελούν υπαρξιακή απειλή για την Αμερική».
Από την πλευρά των Ρεπουμπλικάνων, ο 79χρονος πρόεδρος επιδιώκει να διατηρήσει την πλειοψηφία και στα δύο σώματα, ώστε να συνεχίσει απρόσκοπτα την εφαρμογή της νομοθετικής του ατζέντας για το υπόλοιπο της θητείας του.
Σε διαφορετική περίπτωση, όπως προειδοποιεί ο ίδιος, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να κινήσουν άμεσα διαδικασίες παραπομπής του. Παράλληλα, ένα Δημοκρατικό Κογκρέσο θα είχε τη δυνατότητα να μπλοκάρει διορισμούς, να δρομολογήσει έρευνες και να ανακόψει σημαντικές πτυχές της πολιτικής του.
Οι εκλογές του Νοεμβρίου αφορούν και τις 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, καθώς και 33 από τις 100 έδρες της Γερουσίας. Σήμερα, οι Ρεπουμπλικάνοι διατηρούν οριακή πλειοψηφία και στα δύο σώματα, ενώ οι Δημοκρατικοί ελπίζουν τουλάχιστον στην ανάκτηση της Βουλής.
Ο παράγοντας Τραμπ και η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων
Παραδοσιακά, οι ενδιάμεσες εκλογές δεν ευνοούν το κόμμα που κατέχει τον Λευκό Οίκο. Έξι μήνες πριν από την κάλπη, οι προοπτικές για τους Ρεπουμπλικάνους διαγράφονται δύσκολες, καθώς ολοένα και περισσότερες δημοσκοπήσεις καταγράφουν υψηλά ποσοστά δυσαρέσκειας απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ.
«Ο πρόεδρος είναι αρκετά αντιδημοφιλής και αυτό αποτελεί συνήθως έναν ισχυρό δείκτη για τις επιδόσεις του κυβερνώντος κόμματος στις ενδιάμεσες εκλογές», σημειώνει η Τζούλια Αζάρι, καθηγήτρια Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Marquette.
Πολλοί Αμερικανοί θεωρούν ότι ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος δεν κατάφερε να βελτιώσει την οικονομική τους κατάσταση, παρά τις σχετικές προεκλογικές υποσχέσεις του. Παράλληλα, ο πόλεμος με το Ιράν αποδείχθηκε ιδιαίτερα αντιδημοφιλής, ενώ η άνοδος των τιμών της βενζίνης επιβάρυνε περαιτέρω το κλίμα.
Επιπλέον, οι Δημοκρατικοί τον κατηγορούν συστηματικά για αυταρχικές τάσεις, ενώ σημαντικό μέρος της κοινής γνώμης επικρίνει τη σκληρή μεταναστευτική του πολιτική.
Η αδυναμία των Δημοκρατικών να εμπνεύσουν
Παρά τη φθορά του προέδρου, οι δημοσκοπήσεις δεν καταγράφουν έντονο ενθουσιασμό υπέρ της αντιπολίτευσης.
«Οι Αμερικανοί είναι δυσαρεστημένοι τόσο με τη συνολική πορεία της χώρας όσο και με τα δύο κόμματα», υπογραμμίζει η Αζάρι.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, στις εκλογές «κάποιος πρέπει να κερδίσει». Έτσι, δεν αποκλείεται πολλοί ψηφοφόροι, παρότι διατηρούν επιφυλάξεις απέναντι στους Δημοκρατικούς, να στραφούν προς αυτούς ως εναλλακτική επιλογή.
Αναδιαμόρφωση περιφερειών και «εκλογικό χάος»
Ένα από τα κεντρικά ζητήματα της προεκλογικής περιόδου είναι η αναδιαμόρφωση των εκλογικών περιφερειών, μια πρακτική που αξιοποιούν και τα δύο κόμματα για να ενισχύσουν τη θέση τους.
Το 2025, ο Τραμπ κάλεσε Ρεπουμπλικανικές πολιτείες να επαναχαράξουν τις περιφέρειές τους, με στόχο να περιορίσουν την εκλογική επιρροή των Δημοκρατικών και να εξασφαλίσουν περισσότερες έδρες στο Κογκρέσο. Η στρατηγική αυτή απέδωσε κυρίως στο Τέξας και τη Βόρεια Καρολίνα.
Οι Δημοκρατικοί αντέδρασαν προχωρώντας σε αντίστοιχες αλλαγές σε πολιτείες όπως η Καλιφόρνια και η Βιρτζίνια.
Την ίδια ώρα, πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, η οποία περιορίζει την ανακατανομή περιφερειών υπέρ των μειονοτήτων, αναδιαμορφώνει περαιτέρω το πολιτικό σκηνικό. Ήδη, Ρεπουμπλικάνοι κυβερνήτες σε πολιτείες όπως η Λουιζιάνα και η Αλαμπάμα έχουν ανακοινώσει νέα σχέδια επαναχάραξης.
Μια αναμέτρηση γεμάτη αβεβαιότητα
Οι συνέπειες όλων αυτών των εξελίξεων παραμένουν αβέβαιες, ενισχύοντας το κλίμα πολιτικής ρευστότητας και αυτό που η Τζούλια Αζάρι περιγράφει ως «εκλογικό χάος».
Η Μίντι Ρομέρο αποτυπώνει εύγλωττα την κατάσταση: η αβεβαιότητα που επικρατεί έξι μήνες πριν από τις εκλογές μοιάζει με «μια κινούμενη σκακιέρα, στο πίσω μέρος ενός φορτηγού, σε έναν ανώμαλο επαρχιακό δρόμο».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP
