Μια ιδιαίτερα σημαντική σελίδα στη φροντίδα και την ανάδειξη του Παναθηναϊκού Σταδίου ανοίγει τη Δευτέρα 10 Αυγούστου 2026, καθώς ξεκινά ο πρώτος οργανωμένος καθαρισμός των μαρμάρινων επιφανειών του Καλλιμάρμαρου μετά από περίπου 120 χρόνια. Πρόκειται για μια παρέμβαση υψηλής ιστορικής βαρύτητας, που στοχεύει να αποκαταστήσει τη φυσική όψη του πεντελικού μαρμάρου, να αντιμετωπίσει τις επιφανειακές αλλοιώσεις που συσσωρεύτηκαν στο πέρασμα των δεκαετιών και, ταυτόχρονα, να αναδείξει με ακόμη μεγαλύτερη καθαρότητα την αρχιτεκτονική και συμβολική αξία του μνημείου.
Η διαδικασία θα ξεκινήσει στις 09:00 στον χώρο του Παναθηναϊκού Σταδίου και θα εκτελεστεί με απόλυτο σεβασμό στον χαρακτήρα, την αυθεντικότητα και την ιστορικότητά του. Το Καλλιμάρμαρο δεν είναι απλώς μια αθλητική εγκατάσταση· είναι ένα παγκόσμιο σημείο αναφοράς, στενά δεμένο με την αναβίωση των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων το 1896 και με την ίδια την αφήγηση του σύγχρονου Ολυμπισμού. Γι’ αυτό και κάθε ενέργεια συντήρησης απαιτεί ακρίβεια, γνώση και αυστηρή επιστημονική τεκμηρίωση.
Καθαρισμός μαρμάρων μετά από περίπου 120 χρόνια
Ο οργανωμένος καθαρισμός που ξεκινά το 2026 αποτελεί την πρώτη τόσο ολοκληρωμένη και μεθοδική προσπάθεια μετά από περίπου 120 χρόνια, με βασικό ζητούμενο να απομακρυνθούν αλλοιώσεις της επιφάνειας χωρίς να θιγεί η «ανάσα» και η υλικότητα του πεντελικού μαρμάρου. Η επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος δεν κρίνεται μόνο από το οπτικό αποτέλεσμα, αλλά κυρίως από το αν διατηρείται ακέραιη η ιστορική φυσιογνωμία του μνημείου: οι υφές, οι τόνοι, οι μικρολεπτομέρειες και η αυθεντική πατίνα του χρόνου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η παρέμβαση δεν αντιμετωπίζει το μάρμαρο ως μια απλή επιφάνεια που «γυαλίζει» ή «ανανεώνεται», αλλά ως ιστορικό υλικό που φέρει ίχνη χρήσης, καιρικών συνθηκών και ανθρώπινης παρουσίας. Η ισορροπία ανάμεσα στην αποκατάσταση της φυσικής όψης και στη διατήρηση της αυθεντικότητας είναι ο πυρήνας της προσπάθειας.
Επιστημονική εποπτεία και συνεργασία με εξειδικευμένους συντηρητές
Την επιστημονική εποπτεία έχει αναλάβει ο αρχιτέκτονας Μανώλης Κορρές, επίσημος σύμβουλος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, με πολυετή εμπειρία στην τεκμηρίωση και διαχείριση μνημείων. Παράλληλα, καθοριστική θεωρείται η συνεργασία και η καθοδήγηση διαπιστευμένων συντηρητών του Υπουργείου Πολιτισμού, ώστε κάθε στάδιο εργασιών να ακολουθεί τις βέλτιστες πρακτικές συντήρησης και να εναρμονίζεται με τις απαιτήσεις προστασίας ενός μνημείου διεθνούς ακτινοβολίας.
Η παρουσία εξειδικευμένων συντηρητών εξασφαλίζει ότι οι τεχνικές που θα εφαρμοστούν είναι κατάλληλες για το συγκεκριμένο είδος μαρμάρου, για τη συμπεριφορά του στο περιβάλλον, αλλά και για τις ανάγκες μιας επιφάνειας που έχει εκτεθεί επί δεκαετίες σε φυσικούς και ανθρωπογενείς παράγοντες.
Σύγχρονες μέθοδοι συντήρησης με προτεραιότητα την προστασία του πεντελικού μαρμάρου
Για τον καθαρισμό θα χρησιμοποιηθούν σύγχρονες και εξειδικευμένες μέθοδοι συντήρησης, με πρώτη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα την προστασία του πεντελικού μαρμάρου. Ο στόχος είναι σαφής: απομάκρυνση επιφανειακών αλλοιώσεων και ρύπων, χωρίς να προκληθεί φθορά, χωρίς να αλλοιωθεί η υφή και χωρίς να επηρεαστούν τα αυθεντικά χαρακτηριστικά του Σταδίου.
Η προσέγγιση αυτή αντανακλά τη διεθνή πρακτική στη συντήρηση ιστορικών μνημείων: δεν πρόκειται για μια «αισθητική ανακαίνιση», αλλά για μια ελεγχόμενη, τεκμηριωμένη και ήπια διαδικασία που σέβεται το υλικό και την ιστορία του. Με αυτόν τον τρόπο, το αποτέλεσμα δεν θα είναι απλώς πιο «καθαρό», αλλά πιο πιστό στην πραγματική φυσική όψη του μαρμάρου, όπως αυτή μπορεί να αναδειχθεί με ασφάλεια.
Μια παρέμβαση που εντάσσεται σε ευρύτερο σχέδιο αναβάθμισης
Η συγκεκριμένη δράση αποτελεί μέρος της συνολικότερης προσπάθειας της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής για αναβάθμιση, συντήρηση και ανάδειξη αθλητικών εγκαταστάσεων, με το Παναθηναϊκό Στάδιο να βρίσκεται δικαιολογημένα ψηλά στις προτεραιότητες λόγω της μοναδικής ιστορικής και συμβολικής του σημασίας. Το Καλλιμάρμαρο είναι ένα μνημείο που «μιλά» σε πολλαπλά επίπεδα: ως χώρος αθλητισμού, ως τόπος πολιτιστικής μνήμης και ως ζωντανό σύμβολο του Ολυμπιακού ιδεώδους.
Η έναρξη του καθαρισμού έρχεται να ενισχύσει μια διαρκή δέσμευση: να διατηρηθεί το μνημείο όχι μόνο ως εικόνα του παρελθόντος, αλλά ως ενεργός χώρος που συνεχίζει να υποδέχεται επισκέπτες, εκδηλώσεις και στιγμές διεθνούς προβολής.
Το Καλλιμάρμαρο ως παγκόσμιο σύμβολο Ολυμπιακής ιστορίας
Η σχέση του Παναθηναϊκού Σταδίου με το 1896 και την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων το καθιστά μοναδικό στον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο ότι για εκατομμύρια ανθρώπους διεθνώς λειτουργεί ως αναγνωρίσιμο σημείο της Αθήνας και, ταυτόχρονα, ως τόπος που συμπυκνώνει την ιδέα της συνέχειας ανάμεσα στην κλασική κληρονομιά και στη σύγχρονη αθλητική ιστορία.
Μέσα από τον καθαρισμό των μαρμάρων, το μνημείο αποκτά τη δυνατότητα να «αφηγηθεί» ακόμη καθαρότερα αυτή τη συνέχεια: να αναδείξει τη γραμμή, την κλίμακα, την καθαρότητα των μορφών και το ιδιαίτερο φως που αντανακλά το πεντελικό μάρμαρο.
