Προειδοποίηση προς το κοινό απευθύνει ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) για πρακτικές που κερδίζουν έδαφος τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μέσω διαδικτυακών διαφημίσεων και προωθητικών ενεργειών σε χώρους «ευεξίας». Στο επίκεντρο βρίσκονται οι λεγόμενες ενδοφλέβιες θεραπείες, οι οποίες προβάλλονται παραπλανητικά ως «συμπληρώματα διατροφής» και υπόσχονται γρήγορα και εντυπωσιακά αποτελέσματα.
Ο ΕΟΦ ξεκαθαρίζει ότι τα συγκεκριμένα σκευάσματα δεν εμπίπτουν στην κατηγορία των συμπληρωμάτων διατροφής και, όταν χορηγούνται ενδοφλεβίως χωρίς τις προβλεπόμενες εγκρίσεις, ενδέχεται να δημιουργήσουν σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία.
Οι ενδοφλέβιες θεραπείες (Intravenous Therapy – IV Vitamin/Nutrition Therapy) παρουσι
άζονται συχνά ως «σύγχρονες» λύσεις που περιλαμβάνουν βιταμίνες, μέταλλα, αμινοξέα ή αντιοξειδωτικά σε μορφή ορού. Στην πράξη, όμως, η οδός χορήγησης (ενδοφλέβια έγχυση) αλλάζει πλήρως το ρυθμιστικό και κλινικό πλαίσιο: δεν μιλάμε για ένα προϊόν που συμπληρώνει τη διατροφή, αλλά για ουσίες που εισέρχονται απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος και απαιτούν αυστηρούς ελέγχους ποιότητας, ασφάλειας και αποτελεσματικότητας.
ΕΟΦ και ενδοφλέβιες θεραπείες: τι προειδοποιεί ο Οργανισμός
Ο ΕΟΦ εφιστά την προσοχή των πολιτών σε σκευάσματα που διαφημίζονται ως ενδοφλέβιες θεραπείες με ισχυρισμούς όπως «αποτοξίνωση», «αντιγήρανση», «απώλεια βάρους», «τόνωση», «ανοσοενίσχυση» ή «αντιοξειδωτική θεραπεία».
Τέτοιοι ισχυρισμοί, ειδικά όταν παρουσιάζονται ως εύκολες, γρήγορες και γενικής εφαρμογής λύσεις, μπορεί να δημιουργήσουν ψευδή αίσθηση ασφάλειας και να ωθήσουν άτομα να δοκιμάσουν πρακτικές που δεν έχουν αξιολογηθεί επαρκώς.
Η προειδοποίηση του Οργανισμού δεν αφορά μόνο το περιεχόμενο των σκευασμάτων, αλλά και τον τρόπο διάθεσης και χορήγησής τους. Όταν ένα προϊόν που προορίζεται για ενδοφλέβια έγχυση κυκλοφορεί ή χρησιμοποιείται χωρίς την απαιτούμενη αδειοδότηση και χωρίς την προβλεπόμενη ιατροφαρμακευτική εποπτεία, ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά.
Γιατί οι «ενδοφλέβιες θεραπείες» δεν είναι συμπληρώματα διατροφής
Ο ΕΟΦ υπογραμμίζει ένα κρίσιμο σημείο: τα συμπληρώματα διατροφής, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, προορίζονται για χορήγηση αποκλειστικά από το στόμα και έχουν σκοπό να συμπληρώσουν τη συνήθη διατροφή. Πρόκειται για προϊόντα που δεν προορίζονται να λειτουργήσουν ως θεραπεία, ούτε να υποκαταστήσουν ιατρική αντιμετώπιση.
Αντίθετα, τα υγρά και οι ουσίες που προορίζονται για ενδοφλέβια έγχυση εμπίπτουν στη φαρμακευτική νομοθεσία. Αυτό σημαίνει ότι απαιτούν άδεια κυκλοφορίας φαρμάκου, η οποία χορηγείται μόνο μετά από αξιολόγηση από την αρμόδια αρχή ως προς:
– την ποιότητα (π.χ. σύνθεση, καθαρότητα, συνθήκες παραγωγής),
– την ασφάλεια (πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, κίνδυνοι, αλληλεπιδράσεις),
– την αποτελεσματικότητα (τεκμηρίωση ότι επιτυγχάνεται το θεραπευτικό ή κλινικό αποτέλεσμα που προβάλλεται).
Με απλά λόγια, το γεγονός ότι ένα σκεύασμα περιέχει «βιταμίνες» ή «αντιοξειδωτικά» δεν το καθιστά αυτομάτως συμπλήρωμα διατροφής, ιδίως όταν χορηγείται απευθείας ενδοφλεβίως.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι από μη αδειοδοτημένες ενδοφλέβιες θεραπείες
Ο ΕΟΦ επισημαίνει ότι η παραγωγή, διακίνηση και χορήγηση τέτοιων προϊόντων χωρίς την προβλεπόμενη αδειοδότηση μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Οι κίνδυνοι δεν είναι θεωρητικοί· σχετίζονται με την ίδια τη φύση της ενδοφλέβιας χορήγησης και με το ενδεχόμενο έλλειψης ελέγχων.
Μεταξύ των κινδύνων που αναφέρονται περιλαμβάνονται:
– Απουσία αξιολόγησης ασφάλειας και αποτελεσματικότητας: τα σκευάσματα μπορεί να μην έχουν ελεγχθεί επαρκώς, ούτε να υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα για το τι πραγματικά προσφέρουν.
– Λοιμώξεις: η ενδοφλέβια χορήγηση ενέχει κίνδυνο μικροβιακής επιμόλυνσης, ιδιαίτερα όταν δεν τηρούνται αυστηρά πρωτόκολλα ασηψίας ή όταν το προϊόν δεν έχει παραχθεί/διακινηθεί σύμφωνα με κανόνες.
– Αλλεργικές ή αναφυλακτικές αντιδράσεις: ακόμη και ουσίες που θεωρούνται «αθώες» από το κοινό μπορούν, όταν χορηγηθούν ενδοφλεβίως, να προκαλέσουν έντονες αντιδράσεις.
– Τοπικές ή συστηματικές επιπλοκές: επιπλοκές στο σημείο έγχυσης, φλεβίτιδα, ή άλλες αντιδράσεις που επηρεάζουν συνολικά τον οργανισμό.
– Καθυστέρηση κατάλληλης θεραπείας: ιδιαίτερα αν οι ενδοφλέβιες θεραπείες χρησιμοποιηθούν στη θέση εγκεκριμένων ιατρικών θεραπειών, μπορεί να οδηγήσουν στο να μείνει ένα πρόβλημα υγείας ουσιαστικά χωρίς αντιμετώπιση.
Τι καλεί το κοινό να κάνει ο ΕΟΦ
Ο ΕΟΦ καλεί τους πολίτες να μην κάνουν χρήση ενέσιμων ή ενδοφλεβίως χορηγούμενων προϊόντων που παρουσιάζονται ως συμπληρώματα διατροφής. Η σύσταση αυτή είναι σαφής και αφορά τόσο την ατομική ασφάλεια όσο και τη συνολική προστασία της δημόσιας υγείας.
Παράλληλα, ζητά από το κοινό να ενημερώνει τον Οργανισμό για τυχόν περιπτώσεις παράνομων πρακτικών που πέφτουν στην αντίληψή του, όπως διαφημίσεις, προωθητικές ενέργειες ή χορηγήσεις σκευασμάτων που εμφανίζονται ως «IV βιταμίνες» ή «οροί ευεξίας» με τον μανδύα των συμπληρωμάτων διατροφής.
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι όσοι εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στην παράνομη παραγωγή, προώθηση, διακίνηση και χορήγηση των συγκεκριμένων σκευασμάτων υπόκεινται στις κυρώσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
