Μια δέσμη παρεμβάσεων με σαφή αναπτυξιακό προσανατολισμό ενεργοποιεί η κυβέρνηση για τις επιχειρήσεις, με αιχμή τη χρηματοδότηση έως 5 δισ. ευρώ για τις ΜμΕ, τις επιταχυνόμενες αποσβέσεις νέου εξοπλισμού, την ενίσχυση του επενδυτικού clawback στη φαρμακοβιομηχανία και τις στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις. Στόχος είναι να βελτιωθεί άμεσα η πρόσβαση στη χρηματοδότηση και να ενισχυθεί η ρευστότητα, ενώ σταδιακά μειώνεται η φορολογική επιβάρυνση, με την προκαταβολή φόρου να φτάνει στο 50% στις δηλώσεις του 2034.
Κεντρικός ρόλος αποδίδεται στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ), η οποία θα διαχειριστεί δύο νέα εργαλεία που αξιοποιούν πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Παράλληλα, αλλάζει ο ρυθμός απόσβεσης για μηχανολογικό εξοπλισμό από το 2027, ενώ υιοθετούνται σημαντικές διευκολύνσεις στο τέλος επιτηδεύματος εκτός Αττικής. Το πακέτο συμπληρώνεται με ρύθμιση για τις υψηλές αμοιβές διοικητικών στελεχών που προέρχονται από συμμετοχή στα κέρδη.
Δύο νέα εργαλεία της ΕΑΤ: έως 5 δισ. ευρώ για τις ΜμΕ
Από το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης μεταφέρονται 1,5 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, τα οποία θα μοχλευτούν με τη συμμετοχή των εμπορικών τραπεζών ώστε να κινητοποιηθούν συνολικά δάνεια έως 5 δισ. ευρώ για τις ΜμΕ. Δημιουργούνται δύο ξεχωριστά προγράμματα, αποκλειστικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις:
– Δανειοδοτικό πρόγραμμα 1,1 δισ. ευρώ, με συγχρηματοδότηση και χαμηλότερο επιτοκιακό κόστος.
– Εγγυοδοτικό πρόγραμμα 400 εκατ. ευρώ, που θα καλύπτει σημαντικό μέρος των απαιτούμενων εξασφαλίσεων.
Τα κεφάλαια θα είναι διαθέσιμα τόσο για επενδυτικούς σκοπούς (αγορά καινούριου εξοπλισμού, αναβάθμιση υποδομών, ψηφιακός μετασχηματισμός) όσο και για κάλυψη αναγκών ρευστότητας, κάτι κρίσιμο για επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να βρουν εγγυήσεις ή να αντέξουν το σημερινό κόστος δανεισμού. Με αυτόν τον συνδυασμό, το πακέτο στοχεύει να διευρύνει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και να υποστηρίξει τις ΜμΕ σε φάση ανάπτυξης.
Αποσβέσεις-εξπρές σε έξι χρόνια για νέο εξοπλισμό από το 2027
Θεσπίζονται επιταχυνόμενες αποσβέσεις για μηχανολογικό εξοπλισμό που θα αποκτάται από την 1η Ιανουαρίου 2027. Αντί ο χρόνος απόσβεσης να εκτείνεται στα δέκα χρόνια, θα περιορίζεται σε έξι. Ενδεικτική κατανομή συντελεστών απόσβεσης: 10% – 10% – 15% – 15% – 25% – 25%.
Η συνολική δαπάνη που αναγνωρίζεται φορολογικά παραμένει ίδια· όμως, το όφελος μεταφέρεται νωρίτερα. Μεγαλύτερο μέρος της αξίας του εξοπλισμού θα αφαιρείται από τα φορολογητέα κέρδη στα πρώτα χρόνια της επένδυσης, μειώνοντας τη φορολογική επιβάρυνση στην πιο ευαίσθητη φάση και ενισχύοντας τη ρευστότητα όταν οι ανάγκες κεφαλαίου είναι υψηλές. Έτσι, οι επιχειρήσεις αποκτούν κίνητρο να προχωρήσουν σε ανανέωση και εκσυγχρονισμό του παραγωγικού τους δυναμικού.
Επενδυτικό R&D clawback 200 εκατ. ευρώ για τη φαρμακοβιομηχανία
Ανεβαίνει στα 200 εκατ. ευρώ το διαθέσιμο όριο για το επενδυτικό clawback έρευνας και ανάπτυξης, από 150 εκατ. ευρώ σήμερα. Το αυξημένο πλαφόν αφορά επενδυτικά σχέδια που θα εγκριθούν τη διετία 2026–2027. Μέσω του μηχανισμού, οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις μπορούν να συμψηφίζουν μέρος των υποχρεωτικών επιστροφών τους με επιλέξιμες δαπάνες R&D, επεκτάσεις παραγωγής και εκσυγχρονισμό εξοπλισμού. Η παρέμβαση επιδιώκει να στηρίξει την καινοτομία, να προσελκύσει κεφάλαια σε δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας και να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγική βάση του κλάδου.
Τέλος επιτηδεύματος: κατάργηση εκτός Αττικής, χρονοδιάγραμμα στο Λεκανοπέδιο
Από το φορολογικό έτος 2026 (με αντανάκλαση στις δηλώσεις του 2027) καταργείται το τέλος επιτηδεύματος για έδρες και υποκαταστήματα νομικών προσώπων εκτός Περιφέρειας Αττικής. Η κατάργηση καλύπτει και τις επιχειρήσεις της Θεσσαλονίκης, καθώς και την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής.
Στην υπόλοιπη Αττική προβλέπεται σταδιακή ελάφρυνση:
– Μείωση κατά 50% το 2028
– Πλήρης κατάργηση το 2029
Ενδεικτικά, επιχείρηση με έδρα και ένα υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη, που κατέβαλλε συνολικά 1.600 ευρώ, απαλλάσσεται από το 2027. Για επιχείρηση με έδρα στην Αττική και υποκαταστήματα στην Περιφέρεια, η απαλλαγή ισχύει πρώτα για τις εγκαταστάσεις εκτός Αττικής, ενώ η έδρα ακολουθεί το παραπάνω χρονοδιάγραμμα.
Προκαταβολή φόρου: σταδιακή μείωση στο 50% το 2034
Η προκαταβολή φόρου των νομικών προσώπων αποκλιμακώνεται από το 80% σήμερα, ξεκινώντας από το φορολογικό έτος 2028, με μείωση κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες ετησίως:
– 75% για το 2028
– 70% για το 2029
– 65% για το 2030
– 60% για το 2031
– 55% για το 2032
– 50% για το 2033, με αποτύπωση στις δηλώσεις του 2034
Με την ολοκλήρωση, η προκαταβολή φόρου των νομικών προσώπων εξισώνεται με εκείνη των ατομικών επιχειρήσεων, απελευθερώνοντας ρευστότητα και βελτιώνοντας τον χρηματοοικονομικό προγραμματισμό.
15% φόρος σε υψηλές αμοιβές από συμμετοχή στα κέρδη
Από 1η Ιανουαρίου 2027, οι αμοιβές μελών διοικητικών συμβουλίων και ανώτερων στελεχών που προέρχονται από συμμετοχή στα κέρδη θα φορολογούνται με 15% για το τμήμα άνω των 60.000 ευρώ. Σήμερα, τέτοιες αμοιβές συχνά εντάσσονται στο καθεστώς των μερισμάτων με συντελεστή 5%. Η αλλαγή στοχεύει ειδικά στη συγκεκριμένη κατηγορία υψηλών αμοιβών και δεν επηρεάζει οριζόντια τις διανομές μερισμάτων.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τις επιχειρήσεις
Το πακέτο παρεμβάσεων συνδυάζει άμεση ώθηση στη ρευστότητα με κίνητρα για επενδύσεις και σταδιακή φορολογική αποσυμπίεση. Η μοχλευμένη χρηματοδότηση έως 5 δισ. ευρώ για τις ΜμΕ, μέσω των εργαλείων της ΕΑΤ, ανοίγει διόδους χρηματοδότησης για χιλιάδες επιχειρήσεις που μέχρι τώρα αποκλείονταν λόγω κόστους ή ελλιπών εξασφαλίσεων. Οι αποσβέσεις-εξπρές μειώνουν το φορολογικό βάρος στην πιο κρίσιμη φάση μιας επένδυσης, ενώ οι αλλαγές στο τέλος επιτηδεύματος και στην προκαταβολή φόρου δημιουργούν έναν πιο προβλέψιμο δημοσιονομικό ορίζοντα. Συνολικά, το πλέγμα μέτρων μπορεί να επιταχύνει επενδυτικές αποφάσεις, να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να στηρίξει την εξωστρέφεια.
