Με μια ασυνήθιστα ευθεία και σκληρή τοποθέτηση απέναντι στη Μόσχα πραγματοποίησε ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ την πρώτη του εμφάνιση στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Η επίθεση στη Ρωσία από τον Βρετανό πρωθυπουργό δεν περιορίστηκε σε μια γενική καταδίκη της ρωσικής πολιτικής, αλλά συνοδεύτηκε από συγκεκριμένες καταγγελίες και την ανακοίνωση νέων μέτρων για την προστασία της Βρετανίας και των συμμάχων της από επιχειρήσεις παραπληροφόρησης.
Ο Μπέρναμ κατηγόρησε τη Ρωσία ότι διεξάγει μια «βιομηχανικής κλίμακας επίθεση» στο πληροφοριακό περιβάλλον της Βρετανίας και άλλων δυτικών χωρών. Παράλληλα, ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός νέου Εθνικού Κέντρου Άμυνας της Πληροφορίας, το οποίο θα έχει ως αποστολή τον εντοπισμό, την εξακρίβωση της προέλευσης και την παρεμπόδιση επιχειρήσεων ξένων κρατών.
Επίθεση στη Ρωσία και κατηγορίες για οργανωμένη παραπληροφόρηση
Ο Βρετανός πρωθυπουργός κατονόμασε τη Ρωσία χωρίς τις συνήθεις διπλωματικές αποστάσεις. Όπως υποστήριξε, ρωσικές υπηρεσίες αξιοποιούν κάθε διαθέσιμο μέσο για τη διάδοση ψευδών και παραπλανητικών πληροφοριών. Στα εργαλεία αυτά περιλαμβάνονται bots, ψεύτικες ιστοσελίδες, πλαστογραφημένα δημοσιεύματα, αλλά και η παραποίηση της ταυτότητας 28 βρετανικών οργανισμών, μεταξύ των οποίων πανεπιστήμια και το BBC.
Ο Μπέρναμ ανέφερε ακόμη ότι υπάρχουν στοιχεία για απόπειρα παρέμβασης στις βρετανικές εκλογές του 2019. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, το Κρεμλίνο δαπανά περίπου 1,3 δισ. λίρες ετησίως για τη χειραγώγηση της πληροφορίας και την προώθηση αφηγημάτων που εξυπηρετούν τους γεωπολιτικούς του στόχους.
Περιγράφοντας την έκταση της απειλής, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η επιχείρηση αυτή φτάνει «μέσα στα σπίτια των ανθρώπων». Στόχος της, όπως είπε, είναι να εκμεταλλεύεται τους φόβους των πολιτών, να καλλιεργεί την εικόνα μιας χώρας σε παρακμή, να εντείνει τον κοινωνικό διχασμό και να ενισχύει την απογοήτευση απέναντι στους δημοκρατικούς θεσμούς.
Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι το Λονδίνο υπήρξε έως σήμερα υπερβολικά διστακτικό απέναντι σε αυτή την απειλή. «Περπατούσαμε στις μύτες γύρω από αυτό για πάρα πολύ καιρό», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η βρετανική κυβέρνηση περνά πλέον σε μια πιο επιθετική και ενεργητική πολιτική αντιμετώπισης.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως νέος πολλαπλασιαστής της απειλής
Ο δεύτερος βασικός άξονας της ομιλίας του ήταν η τεχνητή νοημοσύνη. Ο Μπέρναμ προειδοποίησε ότι η ΤΝ θα «πολλαπλασιάσει την απειλή», καθώς μπορεί να καταστήσει τις επιχειρήσεις παραπληροφόρησης ταχύτερες, φθηνότερες και πολύ πιο δύσκολες στον εντοπισμό.
Το νέο National Centre for Information Defence θα επικεντρωθεί, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση επιχειρήσεων παραπληροφόρησης και deepfakes που δημιουργούνται ή ενισχύονται από την τεχνητή νοημοσύνη. Ο φορέας θα συγκεντρώνει υπηρεσίες πληροφοριών, διωκτικές αρχές και μηχανισμούς συνεργασίας με τις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Στόχος δεν θα είναι απλώς η εκ των υστέρων διαπίστωση ότι μια ψευδής πληροφορία προερχόταν από τη Ρωσία. Η νέα προσέγγιση προβλέπει τον εντοπισμό ολόκληρου του δικτύου πίσω από την εκστρατεία, την απόδειξη του ποιος το κατευθύνει και, όπου αυτό είναι τεχνικά και νομικά δυνατό, τη διακοπή της λειτουργίας του.
Προς αυτή την κατεύθυνση, ο Μπέρναμ ανακοίνωσε επίσης μια νέα αμυντική συνεργασία μεταξύ Βρετανίας και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Η συνεργασία θα έχει ως βασικό στόχο την προστασία κρίσιμων εθνικών υποδομών, οι οποίες θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες σε κυβερνοεπιθέσεις και ψηφιακές επιχειρήσεις επιρροής.
Παράλληλα, δεσμεύθηκε να θέσει την ΤΝ στο επίκεντρο της βρετανικής προεδρίας του G20 το 2027. Το Λονδίνο θα επιδιώξει μια κοινή δέσμη διεθνών αρχών και προτύπων για την τεχνητή νοημοσύνη, με μεγαλύτερη διαφάνεια και πρόσβαση στα πιο προηγμένα μοντέλα. Με αυτόν τον τρόπο, οι κυβερνήσεις θα μπορούν να αξιολογούν καλύτερα τους κινδύνους και να προετοιμάζονται εγκαίρως.
Η βρετανική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές προς τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ότι επιθυμεί πλήρη εικόνα των νέων μοντέλων αιχμής πριν αυτά χρησιμοποιηθούν σε μεγάλη κλίμακα. Ο Μπέρναμ υπογράμμισε ότι οι θεμελιώδεις αποφάσεις για την τεχνολογία δεν μπορούν να αφεθούν αποκλειστικά στις εταιρείες του κλάδου. Κατά την άποψή του, πρέπει να παραμείνουν υπό τον έλεγχο δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων.
Μια ευρύτερη υβριδική αντιπαράθεση
Η νέα πολιτική του Λονδίνου δεν προκύπτει σε κενό. Η Βρετανία αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια τη ρωσική δραστηριότητα ως μέρος μιας ευρύτερης υβριδικής απειλής. Κυβερνοεπιθέσεις, εκστρατείες παραπληροφόρησης, απόπειρες παρέμβασης σε δημοκρατικές διαδικασίες και ενέργειες εναντίον κρίσιμων υποδομών συνθέτουν ένα σύνθετο περιβάλλον αντιπαράθεσης.
Αυτό που επιχειρεί τώρα ο Μπέρναμ είναι να συγκεντρώσει την αντιμετώπιση αυτών των απειλών σε μια πιο συντονισμένη και ενεργητική στρατηγική. Η πληροφορία που φτάνει στους πολίτες, είτε μέσω των κοινωνικών δικτύων είτε μέσω εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, αντιμετωπίζεται πλέον ως κρίσιμο πεδίο εθνικής ασφάλειας.
Η Μόσχα αντέδρασε άμεσα στις δηλώσεις. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ κατηγόρησε τον Βρετανό πρωθυπουργό ότι καλλιεργεί «ρωσοφοβικό κλίμα» και χαρακτήρισε τη βρετανική πολιτική «κοντόφθαλμη». Υποστήριξε επίσης ότι η στάση του Λονδίνου δεν συμβάλλει στην αποκλιμάκωση των εντάσεων στην Ευρώπη.
Οι σχέσεις Λονδίνου και Μόσχας βρίσκονται πλέον σε μια κατάσταση παρατεταμένης αντιπαράθεσης, κάτω από το όριο μιας ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης. Η επίθεση στη Ρωσία από τον Βρετανό πρωθυπουργό στον ΟΗΕ σηματοδοτεί ότι η νέα βρετανική κυβέρνηση θεωρεί την πληροφορία, την τεχνητή νοημοσύνη και την ψηφιακή ασφάλεια αναπόσπαστα μέτωπα της σύγχρονης γεωπολιτικής σύγκρουσης.
