Ένα νέο ψηφιακό εργαλείο σχεδιάζει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με στόχο να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο περιβάλλον όλες τις βασικές πληροφορίες για τα ακίνητα της χώρας. Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων αναμένεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο υλοποιείται από την ΑΑΔΕ, και να αποτελέσει τη μεγαλύτερη ψηφιακή υποδομή διασύνδεσης δεδομένων για την ακίνητη περιουσία.
Το έργο αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας στην αγορά ακινήτων, στη διευκόλυνση των συναλλαγών και στη μείωση της γραφειοκρατίας. Παράλληλα, αναμένεται να προσφέρει στις δημόσιες υπηρεσίες, στις επιχειρήσεις και στους επαγγελματίες του κλάδου τα εργαλεία που απαιτούνται για ταχύτερη και πιο τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.
Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων: Μια ενιαία ψηφιακή υποδομή
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων θα συγκεντρώνει, θα οργανώνει και θα ενσωματώνει πληροφορίες που σήμερα τηρούνται σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα. Τα δεδομένα θα αφορούν τόσο τα ίδια τα ακίνητα, όπως κτίρια, οικόπεδα και γήπεδα, όσο και τον τρόπο με τον οποίο αυτά χρησιμοποιούνται ή αξιοποιούνται.
Στο ίδιο περιβάλλον θα μπορούν να συνδέονται πληροφορίες για:
– τη φορολογική εικόνα ενός ακινήτου,
– το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του,
– τις οικοδομικές άδειες και τους όρους δόμησης,
– τις μισθώσεις και τη χρήση του,
– τις ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές,
– την ηλεκτροδότηση και τα τετραγωνικά μέτρα που δηλώνονται στους δήμους,
– τις περιβαλλοντικές και πολεοδομικές δεσμεύσεις.
Η διασύνδεση αυτών των στοιχείων αναμένεται να περιορίσει την ανάγκη υποβολής των ίδιων δικαιολογητικών σε διαφορετικές υπηρεσίες. Ο πολίτης ή ο επαγγελματίας θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις πρόσβασης και προστασίας προσωπικών δεδομένων, να αντλεί τις απαραίτητες πληροφορίες από ένα ενιαίο ψηφιακό σημείο.
Ποια δεδομένα θα συγκεντρώνει ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων
Ο κόμβος θα λειτουργεί ως «ομπρέλα» για δεδομένα που προέρχονται από πολλούς δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Ειδικότερα, από το ΜΙΔΑ θα αντλούνται φορολογικές πληροφορίες, στοιχεία χρήσης και μίσθωσης, καθώς και δεδομένα που συνδέονται με την εισοδηματική αξιοποίηση των ακινήτων.
Από το Ελληνικό Κτηματολόγιο θα προέρχονται τα νομικά και γεωμετρικά δεδομένα, οι Κωδικοί Αριθμοί Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), τα όρια των οικοπέδων και άλλες πληροφορίες που αφορούν την ακίνητη ιδιοκτησία.
Οι αρμόδιες πολεοδομικές υπηρεσίες θα τροφοδοτούν το σύστημα με στοιχεία για οικοδομικές άδειες, χρήσεις γης, όρους δόμησης και την Ταυτότητα Κτιρίου. Παράλληλα, από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα μπορούν να ενσωματώνονται δασικοί χάρτες και Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης.
Σημαντική θα είναι και η συμβολή του ΔΕΔΔΗΕ και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Τα δεδομένα ηλεκτροδότησης, καθώς και οι δηλώσεις τετραγωνικών μέτρων για τον υπολογισμό δημοτικών τελών, θα μπορούν να διασταυρώνονται με τις υπόλοιπες πληροφορίες. Με αυτόν τον τρόπο θα εντοπίζονται ευκολότερα αποκλίσεις και θα περιορίζονται τα λάθη στις δηλώσεις.
Η σχέση με το ΜΙΔΑ
Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων και το ΜΙΔΑ αποτελούν δύο διαφορετικές, αλλά αλληλένδετες υποδομές. Το ΜΙΔΑ, που αναπτύσσεται από την ΑΑΔΕ, εστιάζει κυρίως στη φορολογική απεικόνιση των ακινήτων, στη χρήση και στη μίσθωσή τους, καθώς και στη διασύνδεση των στοιχείων του Ε9 με το Κτηματολόγιο μέσω των κωδικών ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ.
Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων έχει ευρύτερο πεδίο. Θα αξιοποιεί τα δεδομένα του ΜΙΔΑ, αλλά θα τα συνδυάζει με πληροφορίες από το Κτηματολόγιο, τις πολεοδομίες, τους δήμους, τον ΔΕΔΔΗΕ και άλλους φορείς. Με απλά λόγια, το ΜΙΔΑ αποτελεί έναν βασικό τροφοδότη του κόμβου, ενώ ο κόμβος θα λειτουργεί ως το συνολικό ψηφιακό περιβάλλον στο οποίο θα συγκεντρώνεται η πλήρης εικόνα ενός ακινήτου.
Οι τεχνικές δυσκολίες και η νέα διαδικασία υλοποίησης
Το έργο είχε αρχικά ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στις αρχές του 2025, με την ονομασία «Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων». Ωστόσο, η υλοποίησή του δεν προχώρησε σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα, καθώς προέκυψαν σημαντικές τεχνικές δυσκολίες και ασυμφωνίες στα διαθέσιμα δεδομένα.
Η αυτόματη σύνδεση συστημάτων με διαφορετική δομή και τρόπο λειτουργίας, όπως το Κτηματολόγιο, η ΑΑΔΕ, οι πολεοδομικές υπηρεσίες και ο ΔΕΔΔΗΕ, αποδείχθηκε ιδιαίτερα απαιτητική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι αποκλίσεις που έχουν εντοπιστεί στα τετραγωνικά μέτρα και στα ιδιοκτησιακά στοιχεία μεταξύ των δηλώσεων Ε9 και των δεδομένων του Κτηματολογίου.
Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρά σε νέο σχεδιασμό και στις απαιτούμενες διαγωνιστικές διαδικασίες. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν τα τεχνικά και θεσμικά εμπόδια, να διασφαλιστεί η ποιότητα των δεδομένων και να δημιουργηθεί μια πλατφόρμα που θα μπορεί να λειτουργεί με ασφάλεια και αξιοπιστία.
Για την υλοποίηση του έργου προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους 3.720.000 ευρώ από κοινοτικούς πόρους, μεταξύ άλλων από προγράμματα του ΕΣΠΑ. Οι προτάσεις των ενδιαφερόμενων φορέων θα μπορούν να υποβάλλονται έως τις 30 Νοεμβρίου 2026.
Τι αλλάζει για πολίτες, επαγγελματίες και δημόσιες υπηρεσίες
Η λειτουργία του Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων θα μπορούσε να επιταχύνει σημαντικά διαδικασίες όπως οι αγοραπωλησίες, οι μεταβιβάσεις, οι μισθώσεις, η έκδοση αδειών και η διεκπεραίωση φορολογικών υποχρεώσεων. Παράλληλα, οι συμβολαιογράφοι, οι μηχανικοί, οι μεσίτες και οι επιχειρήσεις του κλάδου θα έχουν πρόσβαση σε πιο ολοκληρωμένα και επικαιροποιημένα δεδομένα.
Για το Δημόσιο, η συγκέντρωση και η διασταύρωση πληροφοριών αναμένεται να ενισχύσει τον έλεγχο, να περιορίσει τις επικαλύψεις μεταξύ υπηρεσιών και να βελτιώσει τον σχεδιασμό στεγαστικής, πολεοδομικής και φορολογικής πολιτικής. Επιπλέον, η αξιοποίηση ανώνυμων και συγκεντρωτικών δεδομένων μπορεί να στηρίξει την επιχειρηματικότητα, την έρευνα και την ανάπτυξη νέων ψηφιακών υπηρεσιών.
Η επιτυχία του έργου, πάντως, θα εξαρτηθεί από την ορθότητα των δεδομένων, την αποτελεσματική διαλειτουργικότητα των φορέων και την αυστηρή προστασία των προσωπικών πληροφοριών. Εφόσον ξεπεραστούν τα τεχνικά εμπόδια, ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό βήμα για μια πιο διαφανή, γρήγορη και σύγχρονη αγορά ακινήτων στην Ελλάδα.
