Η πρόσφατη συζήτηση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ, στις 12.06.2026, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στο κόστος οικοδομών και ανακαίνισης κατοικιών. Στη διάρκεια αυτής της συνεδρίασης, κυριάρχησε το θέμα της επέκτασης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM). Αν και ο φόρος άνθρακα δεν επιβάλλει άμεσα βάρη στην αγορά ακινήτων, επηρεάζει έμμεσα τις οικοδομές και τις ανακαινίσεις, καθώς αφορά προϊόντα και υλικά που χρησιμοποιούνται εκτενώς στην κατασκευαστική βιομηχανία.
Οικοδομές και Ανακαίνιση Κατοικιών: Τι σημαίνει η συζήτηση του CBAM
Η συζήτηση γύρω από τον CBAM δεν είναι καινούργια, καθώς ήδη από την 1.1.2026, το σύστημα είναι σε εφαρμογή. Η νέα διάσταση που φέρνει η σημερινή συζήτηση αφορά την πιθανή επέκταση του αντίκτυπου του μηχανισμού σε περισσότερα downstream προϊόντα. Αυτό σημαίνει ότι προϊόντα που βρίσκονται πιο κοντά στον τελικό καταναλωτή, όπως μεταλλικά εξαρτήματα, κουφώματα και άλλα κατασκευαστικά στοιχεία, μπορεί να ενσωματωθούν στο πλαίσιο του CBAM.
Αυτή η αλλαγή θα επηρεάσει άμεσα την κατασκευαστική βιομηχανία, καθώς καλύπτει προϊόντα που αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία για πολλά τεχνικά έργα και ανακαινίσεις κατοικιών. Με την εν πιθανότητα διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής, πολλοί κατασκευαστές και ανάδοχοι μπορεί να δουν τις τιμές των υλικών να ανέρχονται, επηρεάζοντας άμεσα το τελικό κόστος των έργων και την αγορά ακινήτων.
Οι Σημαντικές Αλλαγές και οι Επιπτώσεις τους
Η μέχρι σήμερα εφαρμογή του CBAM έχει επικεντρωθεί σε βιομηχανικούς τομείς με υψηλές εκπομπές, όπως είναι ο σίδηρος, ο χάλυβας, το αλουμίνιο και το τσιμέντο. Η προσθήκη νέων προϊόντων στη λίστα μπορεί να αποβεί καθοριστική για την αγορά. Στους χώρους οικοδομής και ανακαινίσεων, τα υλικά που κατατάσσονται ως “υψηλού ανθρακικού αποτυπώματος” θα μπορούσαν να προκαλέσουν σημαντικές αυξήσεις τιμών.
Προς το παρόν, δεν είναι σαφές εάν αυτές οι αλλαγές θα οδηγήσουν σε άμεσες και καθολικές αυξήσεις στις τιμές των υλικών. Ωστόσο, οι υπουργοί Οικονομικών φαίνεται να επιδιώκουν μια πιο αυστηρή ρύθμιση που θα μπορούσε σταδιακά να επηρεάσει το κόστος των εισαγωγών. Ο μηχανισμός λειτουργεί βάσει των ενσωματωμένων εκπομπών ενός προϊόντος, με τους εισαγωγείς να υποχρεούνται να δηλώνουν τις εκπομπές τους και να εξασφαλίζουν τα σχετικά πιστοποιητικά άνθρακα.
Πώς μπορεί να επηρεαστεί η αγορά στέγασης
Το ελληνικό σκηνικό ενδέχεται να είναι περισσότερο ευαίσθητο στις αλλαγές, καθώς το κόστος οικοδομής και ανακαίνισης έχει ήδη значεί ανησυχητική αύξηση. Η ανακαίνιση ενός παλιού διαμερίσματος, για παράδειγμα, εξαρτάται όχι μόνο από το κόστος εργασίας αλλά και από τις τιμές των υλικών, συμπεριλαμβανομένων κουφωμάτων και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων. Εάν τα πρόσθετα κόστη από τον CBAM περάσουν στην αγορά, οι εργολάβοι και οι τεχνικές επιχειρήσεις ενδέχεται να χρειαστεί να προσαρμόσουν τις προσφορές τους.
Η έκταση της επίπτωσης θα εξαρτηθεί από το ποια προϊόντα θα ενταχθούν στο νέο πλαίσιο, αλλά και από την προέλευσή τους. Η κατάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την κυβέρνηση, που επιδιώκει να αυξήσει την προσφορά κατοικιών μέσω προγραμμάτων ανακαίνισης. Η αύξηση στα κόστη των υλικών θα μπορούσε να περιορίσει την πραγματική αξία των επιδοτήσεων και να αυξήσει τη συμμετοχή που απαιτείται από τους ιδιοκτήτες.
