Σχολείο το πρωί, φροντιστήριο το απόγευμα, ξένες γλώσσες, μουσική, αθλητισμός. Για πολλά παιδιά στην Ελλάδα, ακόμα και από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, η καθημερινότητα θυμίζει ένα γεμάτο πρόγραμμα ενός υπερδραστήριου ενήλικα.
Το παιχνίδι και ο ελεύθερος χρόνος περιορίζονται, ενώ η πίεση για επιδόσεις σε όλα τα πεδία μεγαλώνει. Οι γονείς ανησυχούν αν κάνουν αρκετά για το μέλλον των παιδιών τους, οι εκπαιδευτικοί προβληματίζονται για το κατά πόσο το μάθημα στο σχολείο αρκεί και οι ειδικοί μιλούν για τις συνέπειες που μπορεί να έχει αυτή η «κούρσα δραστηριοτήτων» στην ψυχική υγεία και στην ανάπτυξη των μαθητών.
Στο ρεπορτάζ που παρουσιάστηκε στο ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τον Βασίλη Αδαμόπουλο και την Μαρία Γεωργίου, η Έλενα Καραθάνου κατέγραψε εμπειρίες, αγωνίες και διαφορετικές οπτικές γύρω από το ερώτημα: πόσο γεμάτη πρέπει τελικά να είναι η παιδική καθημερινότητα;
«Αν γίνει μια έρευνα για τον σκληρότερα εργαζόμενο άτομο στην ελληνική κοινωνία, είμαι απόλυτα βέβαιος ότι θα αποδειχθεί ότι είναι ο μαθητής. Ένα παιδί του δημοτικού σχολείου σε πάρα πολλές περιπτώσεις ξυπνάει στις 6:30. Στη συνέχεια πηγαίνει στο ολοήμερο μέχρι τις 4 και μετά γυρίζει στο σπίτι του. Στη συνέχεια αρχίζει ένας μαραθώνιος. Ξένες γλώσσες, μπαλέτα, μουσικές και ό,τι μπορεί να φανταστεί ο καθένας. Είναι μια κατάσταση η οποία είναι αφόρητη. Η παιδικότητα χάνεται, οι προσωπικότητες πολλές φορές συνθλίβονται, δημιουργείται πίεση, δημιουργείται άγχος. Είναι βέβαιο ότι αυτό οδηγεί το παιδί σε κάποιες περιπτώσεις σε ξεσπάσματα.
Πρέπει σε κάθε περίπτωση να γίνει μια αναθεώρηση της σχέσης του παιδιού με το σχολείο, με τα μαθήματα και με όλο αυτό το πλέγμα των δραστηριοτήτων που του έχουμε φορτώσει εμείς οι ενήλικες. Ίσως το πιο βασικό πράγμα που χρειάζεται ένα παιδί είναι η κοινωνικοποίηση, η συντροφικότητα και το παιχνίδι» είπε χαρακτηριστικά ο αντιπρόεδρος της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδος Σταύρος Πετράκης.
Η Μαρία Καββαδία, μητέρα τριών παιδιών ηλικίας 8, 12 και 14 ετών, περιέγραψε το πυκνό καθημερινό πρόγραμμα της οικογένειάς της.
«Κάνουν δραστηριότητες και κάνουν και ξένες γλώσσες. Κάνουν και τα τρία αγγλικά, έχουν εξωσχολικές δραστηριότητες, πηγαίνουν και τα τρία ταεκβοντό. Ο μεγάλος πηγαίνει και πόλο. Τα δύο πηγαίνουν πιάνο και ο τρίτος κιθάρα.
Τα απογεύματα τους όχι απλώς είναι γεμάτα. Συνήθως τελειώνουμε αργά το βράδυ, ενώ κανονικά θα έπρεπε να κοιμούνται. Είναι τόσο γεμάτο το πρόγραμμά τους μετά το σχολείο, διότι πρέπει να έχουν κάποιες γνώσεις τις οποίες δυστυχώς στο σχολείο δεν τις προσφέρει. (…)
Ο μεγάλος πηγαίνει και φροντιστήριο στα μαθηματικά, γλώσσα στα αρχαία και θεατρικό εργαστήρι. Για τις εξωσχολικές δραστηριότητες και τα φροντιστήρια χρειάζομαι γύρω στα 800 ευρώ τον μήνα και αν κάνουμε και ιδιαίτερα, το ποσό εννοείται ότι ανεβαίνει» περιέγραψε.
Η Δήμητρα Στρέμπα είναι πολύτεκνη μητέρα, έχει τέσσερα παιδιά ηλικίας 11, 8, 6 και 3 ετών.
«Από ξένες γλώσσες κάνουν τα δύο από αυτά, 6 ώρες την εβδομάδα, αγγλικά μόνο. Από δραστηριότητες κάνει μόνο το ένα μπάσκετ και προτιμώ να τα παίρνω για ποδήλατο και τα τέσσερα και να περνάμε πολλές ώρες μαζί στο πάρκο καθώς θεωρώ ότι περνάνε πολύ ποιοτικό χρόνο μαζί μου και με τον κόσμο έξω και κοινωνικοποιούνται και είναι πολύ χαρούμενα με αυτό. Φυσικά θα ήθελα ως μαμά να προσφέρω κάτι καλύτερο στα παιδιά μου και να πηγαίνουν πολλές δραστηριότητες, να μαθαίνουν και άλλα πράγματα εφόσον είναι ακριβά και θέλω ένα 500άρικο μηνιαίως για να καταφέρω να κάνουν κάτι καινούριο, προτιμώ να πηγαίνουμε για ποδήλατο και να παίζουμε έξω με μια μπάλα.
Και οι πολύτεκνοι θα έπρεπε να στηρίζονται, θα έπρεπε να διευκολύνονται να δίνουν κίνητρο στις νέες οικογένειες να κάνουν παιδιά» ανέφερε η κ. Στρέμπα.
Το ΚΔΑΠ Βριλησσίων είναι ένα κέντρο το οποίο απασχολεί παιδιά ηλικίας 5 έως 12 ετών, προσφέροντας μια μεγάλη ποικιλομορφία στις δραστηριότητες που μπορούν να συμμετέχουν. Υπάρχει ένα βασικό κομμάτι το οποίο είναι το κομμάτι της μελέτης και ύστερα οι υπόλοιπες δραστηριότητες που είναι τόσο αθλητικές όσο και δημιουργικές.
«Το πιο σημαντικό κομμάτι όμως είναι ότι τα παιδιά μέσα από όλες αυτές τις δραστηριότητες μπορούν να κοινωνικοποιηθούν, κάνουν παρέες και έτσι ενισχύεται η αυτοπεποίθησή τους, μαθαίνουν να σέβονται, να πειθαρχούν, να λειτουργούν μέσα σε μία ομάδα αλλά όλο αυτό μέσα σε ένα περιβάλλον χαρούμενο, το οποίο δεν καταλαβαίνουν ότι είναι μάθηση. Το βλέπουν σαν παιχνίδι, αλλά τα στοιχεία τα οποία κερδίζουν τόσο για το χαρακτήρα τους όσο και για την ψυχή τους και το σώμα τους είναι πάρα πολύ σημαντικά» εξήγησε η Ζωή Καραβέλα, υπεύθυνη του Κέντρου Δημιουργικής Απασχόλησης στα Βριλήσσια.
«Ουσιαστικά, ελεύθερος χρόνος τις απογευματινές ώρες μετά τη λήξη του σχολικού ωραρίου δεν υφίσταται. Τα παιδιά και με την θέλησή τους πολλές φορές, αυτό ισχυρίζονται τουλάχιστον οι γονείς και με τον ανταγωνισμό που συνήθως καλλιεργείται, αφιερώνουν αυτόν το χρόνο σε δραστηριότητες με αποτέλεσμα να μην έχουν ουσιαστικά ελεύθερο χρόνο. Και η στέρηση αυτού του ελεύθερου χρόνου βέβαια οδηγεί στην στέρηση του παιχνιδιού και στο να περάσουν περισσότερο χρόνο με τους γονείς τους» τόνισε ο διευθυντής δημοτικού σχολείου Τρικάλων Αχιλλέας Κουτελίδας.
«Όλες αυτές οι δραστηριότητες, οι δράσεις οι απογευματινές, μεταφράζονται σε επαγγελματικά προσόντα για το μέλλον των παιδιών, δηλαδή να εφοδιάσουμε τα παιδιά μας με όσα περισσότερα προσόντα γίνεται, ώστε να βρουν πιο εύκολα μια δουλειά στο μακρινό μέλλον.
Αν λάβουμε υπόψιν ότι πολλά από αυτά τα παιδιά λόγω του επαγγελματικού ωραρίου των γονέων μπορεί να παραμείνουν σε ολοήμερο μέχρι τις 4 η ώρα, συνεχίζουν με δραστηριότητες και την άλλη μέρα πολλά παιδιά θα τα δούμε πραγματικά εξαντλημένα, χωρίς καμία παρακίνηση για μάθημα, χωρίς την απαραίτητη προσοχή που χρειάζεται» προσέθεσε ο κ. Κουτελίδας.
«Είναι ωφέλιμο τα παιδιά να συμμετέχουν σε δραστηριότητες, καθώς αυτό είναι πολύ βοηθητικό στο να καλλιεργήσουν νέες δεξιότητες, να ενισχύσουν και τις κοινωνικές τους ικανότητες, αλλά και να διοχετεύουν την ενέργειά τους με έναν δημιουργικό τρόπο, βελτιώνοντας και την αυτοεκτίμησή τους και την αυτοπεποίθησή τους, αλλά και την ικανότητα συγκέντρωσης τους.
Παρόλα αυτά, χρειάζεται να θυμόμαστε πως είναι σημαντικό να περιοριζόμαστε σε ένα συγκεκριμένο αριθμό εξωσχολικών δραστηριοτήτων, γιατί έχει παρατηρηθεί πως όταν τα παιδιά έχουν ανταποκριθεί σε πολλές εξωσχολικές δραστηριότητες, στερούνται της ξεκούρασης που είναι απαραίτητη για εκείνα. Η κούραση αυτή θα φέρει ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα, γιατί δεν έχουν τον χρόνο να ασχοληθούν με την προετοιμασία των μαθημάτων τους ή θα είναι πολύ κουρασμένα για να μπορέσουν να αποδώσουν σε αυτό το φόρτο εργασιών που έχουν καθημερινά από το σχολείο» ανέφερε η ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια Αθανασία Σκαμπαρδώνη.
Η πιο βασική επίπτωση, συμπλήρωσε, είναι ότι το παιδί τελικά δεν θα απολαμβάνει τις δραστηριότητες που έχει και αυτό γιατί πλέον θα τις εισπράττει ως μια ακόμα υποχρέωση την οποία καλείται να ανταποκριθεί.
