Ίχνη κοκαΐνης που ρυπαίνουν ποτάμια και λίμνες ενδέχεται να συσσωρεύονται στον εγκέφαλο των σολομών και να διαταράσσουν τη συμπεριφορά τους, σύμφωνα με ερευνητές που προειδοποιούν για άγνωστες συνέπειες για τους πληθυσμούς των ψαριών.
Νεαροί σολομοί του Ατλαντικού που εκτέθηκαν τεχνητά στο ναρκωτικό και στο κύριο προϊόν αποδόμησής του κολύμπησαν σε μεγαλύτερες αποστάσεις και διασκορπίστηκαν ευρύτερα σε μια λίμνη, υποδηλώνοντας ότι οι ουσίες αυτές μπορούν να επηρεάσουν το πού πηγαίνουν τα ψάρια, τι τρώνε και πόσο ευάλωτα είναι απέναντι στους θηρευτές.
Δεν είναι σαφές ποια είναι η επίδραση των ρύπων όταν εισέρχονται στα υδάτινα ρεύματα από τα εργοστάσια επεξεργασίας λυμάτων, αλλά τα ψάρια ενδέχεται να πληρώνουν το τίμημα αν καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια ή αν αντιμετωπίζουν μεγαλύτερους κινδύνους από τα αρπακτικά ζώα, καθώς πρέπει να αναζητήσουν περισσότερη τροφή για να διατηρήσουν την ενέργειά τους, λένε οι επιστήμονες.
«Σε μεγάλο βαθμό, δεν γνωρίζουμε τις συνέπειες, αλλά αναμένω να υπάρξουν αντισταθμίσεις», δηλώνει ο Δρ Τζακ Μπραντ από το Σουηδικό Πανεπιστήμιο Γεωπονικών Επιστημών. «Μπορεί να καταλήξουν σε χειρότερη κατάσταση ή να πρέπει να το αντισταθμίσουν αναζητώντας πολύ περισσότερη τροφή, πράγμα που σημαίνει ότι θα περνούν περισσότερο χρόνο εκτεθειμένα».
Επιστήμονες έχουν επισημάνει στο παρελθόν ότι η ρύπανση από κοινά φάρμακα αποτελεί «σημαντικό και αυξανόμενο κίνδυνο για τη βιοποικιλότητα» και έχουν καλέσει τις φαρμακευτικές εταιρείες να παράγουν πιο «πράσινα» φάρμακα που αποσυντίθενται στο περιβάλλον. Οι ανησυχίες σχετικά με τους ρύπους έχουν ενταθεί από αναφορές για πέστροφες «εθισμένες» στη μεθαμφεταμίνη και για πέρκες που έχουν χάσει τον φόβο τους απέναντι στα αρπακτικά λόγω των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων.
Το 2019, δοκιμές σε γαρίδες γλυκού νερού σε ποτάμια του Σάφολκ εντόπισαν ίχνη δεκάδων διαφορετικών φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένης της κοκαΐνης, της μεθαμφεταμίνης, των αντικαταθλιπτικών, των αγχολυτικών και των αντιψυχωσικών, αλλά οι ερευνητές δεν έβγαλαν συμπεράσματα σχετικά με την πιθανότητα να προκαλέσουν βλάβη.
Για να διερευνήσουν εάν η ρύπανση από κοκαΐνη θα μπορούσε να επηρεάσει τα ψάρια στη φύση, ο Μπραντ και οι συνεργάτες του τοποθέτησαν σε σολομούς του Ατλαντικού ηλικίας δύο ετών, που εκτράφηκαν σε ιχθυοτροφείο, εμφυτεύματα που απελευθέρωναν αργά ρεαλιστικά επίπεδα κοκαΐνης ή του κύριου μεταβολίτη της, της βενζοϋλεκγονίνης. Μια τρίτη ομάδα ψαριών που έλαβε εμφυτεύματα χωρίς φάρμακα χρησίμευσε ως ομάδα ελέγχου. Σε όλα τοποθετήθηκαν ακουστικοί πομποί.
Τα ψάρια απελευθερώθηκαν στη νοτιοδυτική γωνία της λίμνης Βέτερν, η οποία με έκταση σχεδόν 2.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων είναι η δεύτερη μεγαλύτερη λίμνη στη Σουηδία. Μεταξύ άλλων ειδών στη λίμνη υπάρχουν μεγάλα αρπακτικοί λούτσοι. Χρησιμοποιώντας αισθητήρες γύρω από τη λίμνη, οι ερευνητές παρακολούθησαν τους σολομούς για δύο μήνες.
Με την πάροδο του χρόνου, όλοι οι σολομοί έγιναν λιγότερο δραστήριοι και παρέμειναν περισσότερο σε ένα τμήμα της λίμνης, αλλά εκείνοι που εκτέθηκαν στην κοκαΐνη και στον μεταβολίτη της ήταν πιο δραστήριοι προς το τέλος της μελέτης.
Κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων εβδομάδων, οι σολομοί που εκτέθηκαν στην κοκαΐνη κολύμπησαν 5 χιλιόμετρα περισσότερο από τους άλλους στην ομάδα ελέγχου, ενώ εκείνοι που εκτέθηκαν στον μεταβολίτη κολύμπησαν σχεδόν 14 χιλιόμετρα περισσότερο, δηλαδή διπλάσια απόσταση. Τα ψάρια που εκτέθηκαν στην κοκαΐνη και στον μεταβολίτη απομακρύνθηκαν επίσης πιο βόρεια στη λίμνη. Παραδόξως, ο μεταβολίτης είχε τη μεγαλύτερη επίδραση, με τα ψάρια που εκτέθηκαν να μετακινούνται 12 χιλιόμετρα πιο βόρεια από τους σολομούς που δεν εκτέθηκαν, σύμφωνα με το περιοδικό Current Biology.
«Ήταν πραγματικά ο μεταβολίτης, ο οποίος, όπως γνωρίζουμε, εμφανίζεται σε υψηλότερες συγκεντρώσεις στη φύση, που είχε την πολύ πιο βαθιά επίδραση στη συμπεριφορά και την κίνηση των ψαριών», σημείωσε ο Μπραντ. «Αυτό υποδηλώνει ότι αν κάνουμε εκτιμήσεις κινδύνου και δεν συμπεριλαμβάνουμε ενώσεις όπως αυτοί οι μεταβολίτες και τα παράγωγα, ενδέχεται να παραβλέπουμε ένα μεγάλο μέρος του περιβαλλοντικού κινδύνου στον οποίο εκθέτουμε αυτά τα ζώα».
Ο καθηγητής Λέον Μπάρον, που ηγείται της ομάδας για τους αναδυόμενους χημικούς ρύπους στο Imperial College του Λονδίνου, δήλωσε ότι ήταν σημαντικό να διαπιστωθεί αν οι επιδράσεις παρατηρήθηκαν σε ψάρια που εκτέθηκαν φυσικά στους ρύπους στη φύση. Οποιεσδήποτε επιδράσεις θα πρέπει επίσης να συγκριθούν με εκείνες που προκαλούνται από πολλές άλλες κοινές χημικές ουσίες που ανιχνεύονται σε υδρόβιους οργανισμούς.
«Η καλύτερη διαχείριση των λυμάτων, και συγκεκριμένα η μείωση των απορρίψεων ακατέργαστων λυμάτων, θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των κινδύνων για την άγρια φύση και τα οικοσυστήματά της», ανέφερε.
Η υφιστάμενη επεξεργασία λυμάτων απομακρύνει αποτελεσματικά πολλά παράνομα ναρκωτικά, όπως η κοκαΐνη και η βενζοϋλεκγονίνη, ωστόσο μια από τις κύριες πηγές ρύπανσης των υδάτινων οδών είναι τα ακατέργαστα λύματα, τα οποία μπορεί να προέρχονται από υπερχείλιση των αποχετευτικών συστημάτων κατά τη διάρκεια καταιγίδων ή από λανθασμένες συνδέσεις στις οικιακές υδραυλικές εγκαταστάσεις.
Πηγή: Guardian
