Τα εργαλεία του Instagram που έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν τους εφήβους από επιβλαβές περιεχόμενο αποτυγχάνουν να τους εμποδίσουν να βλέπουν αναρτήσεις που σχετίζονται με αυτοκτονία και αυτοτραυματισμό, υποστηρίζει μια νέα μελέτη.
Οι ερευνητές ανέφεραν επίσης ότι η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, που ανήκει στη Meta, ενθαρρύνει τα παιδιά «να δημοσιεύουν περιεχόμενο που δέχεται ιδιαίτερα σεξουαλικοποιημένα σχόλια από ενήλικες».
Ο έλεγχος, που πραγματοποιήθηκε από ομάδες για την ασφάλεια των παιδιών και ειδικούς στον κυβερνοχώρο, διαπίστωσε ότι τα 30 από τα 47 εργαλεία ασφαλείας για εφήβους στο Instagram ήταν «ουσιαστικά αναποτελεσματικά ή δεν υπάρχουν πλέον».
Η Meta αμφισβήτησε την έρευνα και τα ευρήματά της, λέγοντας ότι οι προστασίες της έχουν οδηγήσει τους εφήβους να βλέπουν λιγότερο επιβλαβές περιεχόμενο στο Instagram.
«Η έκθεση παραποιεί επανειλημμένα τις προσπάθειές μας να δώσουμε δύναμη στους γονείς και να προστατεύσουμε τους εφήβους, παρερμηνεύοντας τον τρόπο λειτουργίας των εργαλείων μας και πώς εκατομμύρια γονείς και έφηβοι τα χρησιμοποιούν σήμερα», δήλωσε εκπρόσωπος της Meta στο BBC.
«Οι λογαριασμοί εφήβων προηγούνται στον κλάδο, επειδή παρέχουν αυτόματες προστασίες ασφαλείας και απλούς γονικούς ελέγχους».
Η εταιρεία εισήγαγε τους εφηβικούς λογαριασμούς στο Instagram το 2024, λέγοντας ότι θα προσέφεραν καλύτερες προστασίες για τους νέους και θα επέτρεπαν μεγαλύτερη επίβλεψη από τους γονείς.
Το μέτρο επεκτάθηκε στο Facebook και στο Messenger το 2025.
Έρευνα για τα μέτρα ασφαλείας
Η μελέτη για την αποτελεσματικότητα των μέτρων ασφαλείας διεξήχθη από το ερευνητικό κέντρο Cybersecurity for Democracy στις ΗΠΑ, με τη συμμετοχή ειδικών, μεταξύ αυτών και του πληροφοριοδότη Αρτούρο Μπέχαρ (Arturo Béjar), για λογαριασμό οργανισμών παιδικής προστασίας όπως το Ίδρυμα Molly Rose.
Οι ερευνητές δήλωσαν ότι, αφού δημιούργησαν ψεύτικους εφηβικούς λογαριασμούς, εντόπισαν σημαντικά προβλήματα με τα εργαλεία.
Εκτός από το ότι διαπίστωσαν πως 30 από αυτά ήταν αναποτελεσματικά ή δεν υπήρχαν πλέον, τόνισαν ότι εννέα εργαλεία «περιορίζουν τη βλάβη αλλά με περιορισμούς».
Σύμφωνα με τους ίδιους, μόνο οκτώ από τα 47 εργαλεία που αναλύθηκαν λειτουργούσαν αποτελεσματικά, πράγμα που σημαίνει ότι οι έφηβοι εκτίθεντο σε περιεχόμενο που παραβίαζε τους ίδιους τους κανόνες του Instagram για το τι πρέπει να εμφανίζεται σε νέους χρήστες.
Αυτό περιλάμβανε αναρτήσεις που περιέγραφαν «υποτιμητικές σεξουαλικές πράξεις», αλλά και αυτόματες προτάσεις αναζήτησης σχετικές με αυτοκτονία, αυτοτραυματισμό ή διατροφικές διαταραχές.
«Αυτές οι αποτυχίες δείχνουν μια εταιρική κουλτούρα στη Meta που βάζει την εμπλοκή των χρηστών και το κέρδος πάνω από την ασφάλεια», δήλωσε ο Άντι Μπάροουζ (Andy Burrows), επικεφαλής του Ιδρύματος Molly Rose, το οποίο πιέζει για ισχυρότερους νόμους διαδικτυακής ασφάλειας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Το ίδρυμα δημιουργήθηκε μετά τον θάνατο της 14χρονης Μόλι Ράσελ το 2017, η οποία έβαλε τέλος στη ζωή της. Σε έρευνα του 2022, ο ιατροδικαστής κατέληξε ότι πέθανε «λόγω των αρνητικών επιπτώσεων του διαδικτυακού περιεχομένου».
«Επικίνδυνο PR stunt»
Οι ερευνητές μοιράστηκαν με το BBC News βίντεο-καταγραφές των ευρημάτων τους, στα οποία εμφανίζονταν ακόμη και παιδιά που φαίνονταν να είναι κάτω των 13 ετών να ανεβάζουν βίντεο με τον εαυτό τους.
Σε ένα βίντεο, ένα μικρό κορίτσι ζητά από τους χρήστες να βαθμολογήσουν την ελκυστικότητά της.
Σύμφωνα με την έρευνα, ο αλγόριθμος του Instagram «παρακινεί παιδιά κάτω των 13 ετών να επιδίδονται σε επικίνδυνες σεξουαλικοποιημένες συμπεριφορές για likes και προβολές» και τα «ενθαρρύνει να ανεβάζουν περιεχόμενο που δέχεται ιδιαίτερα σεξουαλικοποιημένα σχόλια από ενήλικες».
Διαπιστώθηκε επίσης ότι οι έφηβοι χρήστες μπορούσαν να στέλνουν «προσβλητικά και μισογυνιστικά μηνύματα μεταξύ τους» και ότι τους προτείνονταν λογαριασμοί ενηλίκων για ακολούθηση.
Ο Μπάροουζ (Burrows) είπε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως οι λογαριασμοί εφήβων της Meta ήταν «ένα PR κόλπο με επικοινωνιακό χαρακτήρα, αντί για μια ουσιαστική και συντονισμένη προσπάθεια αντιμετώπισης μακροχρόνιων κινδύνων στο Instagram».
Η αντίδραση της Meta
Η Meta είναι μία από τις μεγάλες εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης που έχουν δεχθεί έντονη κριτική για την προσέγγισή τους στην ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο.
Τον Ιανουάριο του 2024, ο διευθύνων σύμβουλος Μαρκ Ζάκερμπεργκ ήταν ανάμεσα στους επικεφαλής τεχνολογικών εταιρειών που κατέθεσαν στην αμερικανική Γερουσία για τις πολιτικές ασφαλείας τους και ζήτησε συγγνώμη από μια ομάδα γονέων που ισχυρίστηκαν ότιτα παιδιά τους υπέστησαν βλάβες λόγω των social media.
Έκτοτε, η Meta έχει εφαρμόσει αρκετά μέτρα για να αυξήσει την ασφάλεια των παιδιών που χρησιμοποιούν τις εφαρμογές της.
Ωστόσο, «αυτά τα εργαλεία έχουν ακόμη πολύ δρόμο πριν αποδειχθούν πραγματικά αποτελεσματικά», δήλωσε η Δρ. Λόρα Έντελσον (Laura Edelson), συν-διευθύντρια του κέντρου Cybersecurity for Democracy που εκπόνησε την έκθεση.
Η Meta είπε στο BBC ότι η έρευνα δεν κατανοεί πώς λειτουργούν οι ρυθμίσεις περιεχομένου για τους εφήβους και τα παρουσιάζει με λάθος τρόπο.
«Η πραγματικότητα είναι ότι οι έφηβοι που είχαν ενταχθεί σε αυτές τις προστασίες έβλεπαν λιγότερο ευαίσθητο περιεχόμενο, δέχονταν λιγότερη ανεπιθύμητη επικοινωνία και περνούσαν λιγότερο χρόνο στο Instagram τη νύχτα», δήλωσε εκπρόσωπος της εταιρείας.
Πρόσθεσε ότι τα εργαλεία παρέχουν στους γονείς «ισχυρά εργαλεία στα χέρια τους».
«Θα συνεχίσουμε να βελτιώνουμε τα εργαλεία μας και καλωσορίζουμε εποικοδομητική κριτική, αλλά αυτή η έκθεση δεν είναι κάτι τέτοιο», είπε.
Η Meta τόνισε επίσης ότι η έρευνα του Cybersecurity for Democracy ισχυρίζεται πως εργαλεία όπως οι ειδοποιήσεις «Κάνε ένα διάλειμμα» για τη διαχείριση του χρόνου χρήσης της εφαρμογής δεν είναι πλέον διαθέσιμα για εφηβικούς λογαριασμούς, ενώ στην πραγματικότητα έχουν ενσωματωθεί σε άλλες λειτουργίες.
