Επιστήμονες στις ΗΠΑ ανακάλυψαν εξειδικευμένους νευρώνες στον εγκέφαλο των ποντικιών που δίνουν εντολή στα ζώα να σταματήσουν να τρώνε. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι νευρώνες της χολοκυστοκινίνης (CCK) – που βρίσκονται στο στέλεχος του εγκεφάλου- στο αρχαιότερο τμήμα του συγκεκριμένου οργάνου – ενσωματώνουν διάφορα σήματα τα οποία παράγονται όταν τρώμε, με αποτέλεσμα να αισθανόμαστε χορτάτοι. Η ανακάλυψή τους θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες θεραπείες για την παχυσαρκία.
Οι εν λόγω νευρώνες ανταποκρίνονται στα σήματα αυτά, μεταδίδοντας πληροφορίες σχετικά με τα επίπεδα τροφής που ανιχνεύονται από τους υποδοχείς στο στόμα, τη χωρητικότητα του στομάχου και τα επίπεδα των διαφορετικών ορμονών που σηματοδοτούν το αίσθημα πείνας στο αίμα. Αυτές οι ορμόνες αυξομειώνονται ως απόκριση στην κατανάλωση τροφής και στον μεταβολισμό.
Η νέα έρευνα βρίσκεται ακόμα στα αρχικά της στάδια, αφού μέχρι στιγμής έχει διεξαχθεί μόνο σε ποντίκια. Ωστόσο, το ανθρώπινο στέλεχος του εγκεφάλου είναι αρκετά παρόμοιο με αυτό των ποντικών, επομένως είναι πιθανό ότι ο ίδιος μηχανισμός ελέγχου να υπάρχει και στον εγκέφαλό μας, είπαν οι συγγραφείς της μελέτης.
Διαφορετικοί τύποι κυττάρων στον εγκέφαλο ρυθμίζουν διάφορες πτυχές της συμπεριφοράς σίτισης, όπως η πείνα και ο κορεσμός, δήλωσε στο Live Science ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Σρικάντα Τσαουντούρι, συνεργάτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Columbia Vagelos College of Physicians and Surgeons.
Ο κορεσμός αναφέρεται στο αίσθημα πληρότητας και ικανοποίησης που νιώθουμε μετά από ένα χορταστικό γεύμα. Για παράδειγμα, ορισμένοι νευρώνες σε ένα τμήμα του εγκεφάλου που ονομάζεται υποθάλαμος, ανιχνεύουν πότε τα επίπεδα μεταβολισμού είναι χαμηλά και διεγείρουν το αίσθημα πείνας για να προωθήσουν την πρόσληψη τροφής, ενώ άλλοι νευρώνες ρυθμίζουν τις κινήσεις των γνάθων καθώς μασάμε την τροφή. Ωστόσο, μέχρι τώρα, λίγα ήταν γνωστά για το πώς ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την ποσότητα φαγητού που τρώμε σε πραγματικό χρόνο προκειμένου να ρυθμίσει πόσο περισσότερο πρέπει ακόμη να καταναλώσουμε.
Τι έδειξε η μελέτη
Η ομάδα εστίασε στο στέλεχος του εγκεφάλου των ποντικών και βασίστηκε σε μελέτη σε τρωκτικά που χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1970, η οποία υποδήλωνε πως το στέλεχος του εγκεφάλου μπορεί να παίζει ρόλο στη ρύθμιση του συναισθήματος πληρότητας. Ωστόσο, ποια συγκεκριμένα κύτταρα εντός αυτής της περιοχής το έκαναν αυτό και πώς, ήταν ασαφές.
Για να δουν πώς οι νευρώνες CCK μπορούν να επηρεάσουν την συμπεριφορά σίτισης, οι επιστήμονες τροποποίησαν γενετικά ποντίκια έτσι ώστε οι νευρώνες CCK τους να ενεργοποιούνται και να απενεργοποιούνται με το φως. Διαπιστώθηκε πως όταν αυτοί οι νευρώνες ενεργοποιούνταν, τα ποντίκια κατανάλωναν μικρότερα γεύματα σε σύγκριση με τα ποντίκια ελέγχου και η έκταση της ενεργοποίησης καθόριζε πόσο γρήγορα σταματούσαν να τρώνε. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι νευρώνες CCK ρυθμίζουν την ποσότητα που καταναλώνουν τα ποντίκια κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου γεύματος, κατέληξε η ομάδα.
Εάν βρεθούν παρόμοιοι νευρώνες στο ανθρώπινο στέλεχος του εγκεφάλου, τα ευρήματα θα μπορούσαν θεωρητικά να οδηγήσουν στην ανάπτυξη νέων θεραπειών για καταστάσεις όπως η παχυσαρκία.
Αυτή η ιδέα υποστηρίχθηκε από ξεχωριστά πειράματα που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ίδιας μελέτης. Συγκεκριμένα, η ομάδα ανακάλυψε ότι οι νευρώνες CCK ποντικιών ενεργοποιούνται με ένα φάρμακο που ονομάζεται εξενδίνη-4. Το εν λόγω φάρμακο ανήκει στην ίδια κατηγορία φαρμάκων με το Ozempic και το Wegovy, τα οποία γίνονται όλο και πιο δημοφιλή για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας, αντίστοιχα.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Cell».
