Ένας έφηβος μπορεί να παραμελεί τα μαθήματά του, δημιουργώντας φανταστικούς κόσμους με τη βοήθεια ενός chatbot, ενώ ένας μοναχικός ενήλικας αναπτύσσει μια «ρομαντική σχέση» με έναν ψηφιακό χαρακτήρα.
Αυτές οι περιγραφές δεν είναι απλά υποθετικές καταστάσεις, αλλά πραγματικές μαρτυρίες που προέρχονται από εκατοντάδες αναρτήσεις στο Reddit και έχουν αναλυθεί σε μια πρόσφατη μελέτη. Οι ερευνητές διερευνούν την προβληματική χρήση των AI chatbots και εντοπίζουν τρεις διακριτούς τύπους εθισμού, καθένας με τα δικά του αίτια και χαρακτηριστικά.
Τρεις διακριτοί τύποι εθισμού σε AI Chatbots
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από μια διεθνή ομάδα επιστημόνων, που προέρχονται από το Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας, το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Τζόρτζια και το Ινστιτούτο Επιστήμης και Τεχνολογίας της Κορέας.
Οι ερευνητές ανέλυσαν αναρτήσεις από 14 κοινότητες του Reddit, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες λέξεις-κλειδιά που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη και την εθιστική συμπεριφορά.
Αφού συνέλεξαν δεδομένα και σχόλια, κατέληξαν σε 794 φιλτραρισμένες καταχωρήσεις. Από αυτές, 334 καταχωρήσεις επιβεβαιώθηκαν ως σχετικές αυτοαναφορές και αναλύθηκαν διεξοδικά.
Η έρευνα αναδείκνυε το φαινόμενο «AI Genie», δηλαδή την ικανότητα των chatbots να ικανοποιούν σχεδόν όλες τις επιθυμίες των χρηστών χωρίς καμία προσπάθεια, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα εθιστικά.
Ο δεσμός με τον πρώτο τύπο εθισμού: Απόδραση Μέσω Παιχνιδιών Ρόλων
Ο πρώτος και πιο συνηθισμένος τύπος εθισμού ονομάζεται «Απόδραση Μέσω Παιχνιδιών Ρόλων», καταγράφοντας 125 περιπτώσεις. Οι χρήστες που εμφανίζουν αυτόν τον τύπο εθισμού δημιουργούν φανταστικούς κόσμους και χαρακτήρες μέσω των chatbots, επιλέγοντας συχνά αυτές τις τεχνητές πραγματικότητες προτού αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της καθημερινής τους ζωής.
Σε μια ανώνυμη ανάρτηση, ένας χρήστης περιέγραψε τη δική του φανταστική πραγματικότητα, η οποία ήταν ιδανική, υπό τον πλήρη έλεγχό του και χωρίς προβλήματα.
Δεύτερος τύπος: Ψευδοκοινωνική συντροφικότητα
Ο δεύτερος τύπος, που ονομάζεται «Ψευδοκοινωνική Συντροφικότητα», καταγράφηκε σε 86 περιπτώσεις. Αφορά τη δημιουργία συναισθηματικών ή ρομαντικών δεσμών με chatbots, τα οποία θεωρούνται φίλοι ή σύντροφοι.
Οι χρήστες αποκαλούν τα chatbots «δωρεάν θεραπευτές», που ακούνε υπομονετικά. Ένας χρήστης επισήμανε ότι δεν έχει την ικανότητα να «βλάψει» την Τεχνητή Νοημοσύνη με τον ίδιο τρόπο που θα μπορούσε να βλάψει έναν άνθρωπο.
Ο τρίτος τύπος: Επιστημική λαγότρυπα
Ο τρίτος τύπος, γνωστός και ως «Επιστημική Λαγότρυπα», εμφανίστηκε σε μόλις 13 περιπτώσεις. Οι χρήστες αυτού του τύπου εθίζονται στην αναζήτηση γνώσεων και πληροφοριών, παρασυρόμενοι από την ικανότητα του chatbot να παρέχει άμεσες απαντήσεις σε σχεδόν οποιοδήποτε θέμα. Αυτή η συμπεριφορά έχει χαρακτηριστικά παρόμοια με γνωστές ψυχαναγκαστικές διαταραχές.
