Οι υποθαλάσσιες υποδομές είναι τόσο εκτεταμένες και διαμορφωμένες με τέτοιο τρόπο που δεν μπορεί να προστατευθεί φυσικά το 100% τους” δήλωσε ο επικεφαλής του Ινστιτούτου Εσωτερικής Ασφάλειας της Εσθονικής Ακαδημίας Επιστημών Ασφάλειας, Erkki Koort, με αφορμή τα υπό διερεύνηση νέα ύποπτα περιστατικά στη Βαλτική.
Από την έκρηξη στους αγωγούς φυσικού αερίου Nord Stream τον Σεπτέμβριο του 2022. οι χώρες της Δύσης δίνουν όλο και περισσότερη σημασία στην προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών. Οι συζητήσεις εντάθηκαν πέρσι τον Οκτώβριο όταν πλοίο Newnew Polar Bear, σημαίας Χονγκ Κονγκ, προκάλεσε έκρηξη στον εσθονοφινλανδικό αγωγό φυσικού αερίου και ενδέχεται να προκάλεσε ζημιές στα υποθαλάσσια τηλεπικοινωνιακά καλώδια που συνδέουν την Εσθονία με την Φινλανδία καθώς και την Εσθονία με την Σουηδία.
Την περασμένη Δευτέρα, αναφέρθηκε ότι αποκόπηκαν και τα υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνίας που συνέδεαν την Γερμανία με την Φινλανδία, καθώς και τη Σουηδία με την Λιθουανία.
«Μπορούν να γίνουν πολλά για την πρόληψη των επιθέσεων»
“Ένα προληπτικό μέτρο είναι η εγκατάσταση αισθητήρων, καθώς και ακουστικών συσκευών. Ωστόσο, αυτά απλώς θα μας προειδοποιήσουν όταν μια επίθεση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη,” είπε, προσθέτοντας ότι άλλο ένα προληπτικό μέτρο είναι η συλλογή πληροφοριών. “Και αυτό περιλαμβάνει σίγουρα τη χαρτογράφηση των κινήσεων των πλοίων. Και όχι μόνο μία φορά, αλλά σε συνεχή βάση,” εξήγησε ο Koort.
Τόνισε ότι, πριν από οποιαδήποτε επίθεση, ο εχθρός συνήθως συλλέγει σχετικές πληροφορίες για την συγκεκριμένη περιοχή. Αυτό μπορεί να γίνει τόσο με ναυτικά όσο και με πολιτικά πλοία έρευνας. Και αν διαπιστωθεί ότι υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο σημείο, τα απαραίτητα αποτρεπτικά μέτρα μπορούν να επικεντρωθούν εκεί.
Παρά τις δυσκολίες, έχουν ήδη αναληφθεί πρωτοβουλίες για την προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών. Τον περασμένο Μάιο, το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε την ίδρυση νέας ειδικής ομάδας για την προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών.
Η Κοινή Εκστρατευτική Δύναμη (Joint Expeditionary Force) ξεκίνησε στρατιωτικές ασκήσεις στην Βαλτική θάλασσα τον περασμένο Δεκέμβριο, Συγκεκριμένα, έστειλε 20 συμμαχικά πολεμικά πλοία, καθώς και αεροσκάφη και ελικόπτερα για να παρακολουθήσουν την περιοχή. Τον Ιούνιο, ενίσχυσε περαιτέρω τις επιχειρήσεις μέσω του πλαισίου “Nordic Warden”, όπου ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις, περιπολούσαν την Βαλτική θάλασσα για σχεδόν ένα μήνα. Σύμφωνα με τον Koort, μετά το τέλος της επιχείρησης, η κατάσταση παρέμεινε ίδια όπως πριν.
Δεδομένου ότι η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών είναι πολύπλοκη, ο Koort δήλωσε ότι πρέπει να βρεθεί τρόπος για το πώς θα αντιδράσουν σε πιθανές επιθέσεις. Σημείωσε ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν μόλις 60 πλοία παγκοσμίως που μπορούν να επισκευάσουν τις υποθαλάσσιες υποδομές.
Το Υπουργείο Κλίματος της Εσθονίας έχει δώσει εντολή στην Elering να υπογράψει σύμβαση για τη μεταφορά πλοίου, εάν χρειαστεί, θα μπορούσε να βοηθήσει στην επισκευή των υποθαλάσσιων καλωδίων μεταξύ Εσθονίας και Φινλανδίας.
Η Kerli Zirk, διαχειρίστρια κρίσεων στο Υπουργείο Οικονομικών Υποθέσεων και Επικοινωνιών, δήλωσε ότι οι εταιρείες επικοινωνιών που παρέχουν ζωτικής σημασίας υπηρεσίες πρέπει να συμπεριλάβουν στα σχέδια τους τόσο τους πιθανούς κινδύνους όσο και τα μέτρα μετριασμού.
Η Kerli Zirk ανέφερε επίσης ότι δεν είναι εφικτή η απόλυτη προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων. Εξίσου σημαντικό με τη σύναψη συμβάσεων για εργασίες επισκευής, σύμφωνα με την ίδια, είναι να αποφεύγεται η εξάρτηση από μία μόνο σύνδεση.
“Έχουμε οκτώ θαλάσσιες συνδέσεις και πέντε χερσαίες συνδέσεις,” είπε η Zirk. “Έχουμε επίσης διαπιστώσει ότι ο αριθμός που απαιτείται για να εξασφαλιστούν οι επικοινωνίες είναι πολύ μικρότερος από τον αριθμό των συνδέσεων.”
Η Zirk τόνισε ότι τόσο οι εταιρείες όσο και το κράτος έχουν ρόλο στην αναφορά των περιστατικών. Για παράδειγμα, ο ιδιοκτήτης της υποδομής μπορεί να παρέχει λεπτομέρειες σχετικά με το πού ακριβώς έχει προκληθεί ζημιά σε ένα συγκεκριμένο καλώδιο επικοινωνίας. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να σταλθούν στο ναυτικό, καθώς και στις ερευνητικές υπηρεσίες.
“Όταν είχαμε περιστατικά πέρυσι, δεν ήταν φανερό ότι θα ανταλλάσσαμε τέτοιου είδους πληροφορίες ούτε πόσο γρήγορα το κάναμε. Αλλά σήμερα έχουμε κάνει συμφωνίες με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, και μπορώ να πω ότι αυτό λειτουργεί πολύ σωστά,” είπε η Zirk.
