Η μείωση του ζωικού κεφαλαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίστηκε και το 2025, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat, επιβεβαιώνοντας ότι η τάση συρρίκνωσης δεν είναι συγκυριακή αλλά σταθερή και πολυετής.
Οι αριθμοί δείχνουν μια αγορά που προσαρμόζεται κάτω από την πίεση του κόστους, των περιβαλλοντικών απαιτήσεων και των μεταβαλλόμενων διατροφικών προτιμήσεων. Με άλλα λόγια, το ζωικό κεφάλαιο της ΕΕ μειώνεται με αργό αλλά επίμονο ρυθμό, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά είδος και χώρα.
Το 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση διέθετε 131,5 εκατομμύρια χοίρους, 71,6 εκατομμύρια βοοειδή, 55,3 εκατομμύρια πρόβατα και 10,2 εκατομμύρια αίγες. Και οι τέσσερις βασικές κατηγορίες κατέγραψαν πτώση σε σχέση με το 2024.
Ειδικότερα, ο πληθυσμός των χοίρων μειώθηκε κατά 0,5%, των βοοειδών κατά 0,4%, των προβάτων κατά 2,2% και των αιγών κατά 2,5%. Η μεγαλύτερη ετήσια απώλεια εντοπίζεται στα αιγοπρόβατα, ένα σήμα που έχει ιδιαίτερη σημασία για περιοχές και οικονομίες με έντονη παράδοση στην εκτατική κτηνοτροφία.
Μια δεκαετία υποχώρησης για το ζωικό κεφάλαιο
Η ετήσια εικόνα του 2025 δεν αποτελεί μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη πορεία που διαρκεί ήδη μία δεκαετία. Σε σύγκριση με το 2015, οι χοίροι στην ΕΕ είναι μειωμένοι κατά 8,9%, τα βοοειδή κατά 9,7%, τα πρόβατα κατά 12,2% και οι αίγες κατά 17,5%.
Η τελευταία κατηγορία καταγράφει τη μεγαλύτερη συνολική υποχώρηση στο διάστημα αυτό, γεγονός που αναδεικνύει πόσο ευάλωτοι είναι ορισμένοι κλάδοι σε διαρθρωτικές αλλαγές, όπως το κόστος ζωοτροφών, η πρόσβαση σε εργατικό δυναμικό και η βιωσιμότητα μικρών εκμεταλλεύσεων.
Η εικόνα αυτή δεν είναι απλώς στατιστική. Επηρεάζει την παραγωγή, τις αλυσίδες εφοδιασμού, τις τιμές, αλλά και την αυτάρκεια σε ζωικά προϊόντα. Παράλληλα, έχει σαφή περιφερειακή διάσταση: σε χώρες και περιοχές όπου η κτηνοτροφία λειτουργεί ως «άγκυρα» για την τοπική οικονομία, η μείωση του ζωικού κεφαλαίου μπορεί να συμπαρασύρει δραστηριότητες όπως η μεταποίηση, οι μεταφορές, ακόμη και ο αγροτουρισμός.
Πού συγκεντρώνεται το ζωικό κεφάλαιο στην ΕΕ
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία ανά κράτος-μέλος, που αφορούν το 2024, μεγάλο μέρος του ζωικού κεφαλαίου της ΕΕ συγκεντρώνεται σε λίγες χώρες. Η Ισπανία κατείχε περίπου το ένα τέταρτο τόσο του πληθυσμού χοίρων (26,2%) όσο και του πληθυσμού προβάτων (23,8%) της Ένωσης. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, κατείχε αντίστοιχο μερίδιο στον πληθυσμό αιγών (24,6%), ενώ η Γαλλία είχε το μεγαλύτερο μερίδιο στα βοοειδή (22,9%).
Η συγκέντρωση αυτή αποτυπώνει και διαφορετικά παραγωγικά μοντέλα. Ορισμένες χώρες έχουν αναπτύξει έντονα εξειδικευμένη κτηνοτροφία, συχνά με εξαγωγικό προσανατολισμό ή ισχυρή βιομηχανική βάση. Για παράδειγμα, η Ιρλανδία αντιπροσώπευε το 8,8% του πληθυσμού βοοειδών της ΕΕ, ξεπερνώντας ελαφρώς τα μερίδια της Ισπανίας και της Ιταλίας. Στον κλάδο των χοίρων, η Δανία αντιστοιχούσε επίσης στο 8,8% του συνολικού πληθυσμού, οριακά χαμηλότερα από το μερίδιο της Γαλλίας.
Στους εκτροφείς προβάτων, μετά την Ισπανία, ο δεύτερος και τρίτος μεγαλύτερος πληθυσμός προβάτων στην ΕΕ καταγράφηκε στη Ρουμανία (18,5% του συνόλου) και στην Ελλάδα (13,8%). Αυτό δείχνει ότι, παρότι η συνολική τάση για το ζωικό κεφάλαιο είναι πτωτική, υπάρχουν χώρες που παραμένουν κομβικές σε συγκεκριμένα είδη, είτε λόγω γεωγραφίας και βοσκοτόπων είτε λόγω διατροφικών και πολιτισμικών παραδόσεων.
Παραγωγή κρέατος και οι προβλέψεις της Eurostat
Η κατανομή του ζωικού κεφαλαίου συνδέεται άμεσα και με την παραγωγή κρέατος. Το 2024, τα τρία τέταρτα του πρόβειου και κατσικίσιου κρέατος της ΕΕ παρήχθησαν στην Ισπανία (26,2%), στη Γαλλία (18,1%, σχεδόν αποκλειστικά πρόβειο), στην Ιρλανδία (15,4%, αποκλειστικά πρόβειο) και στην Ελλάδα (14,0%).
Πρόκειται για ένα «κλειδί» κατανόησης της αγοράς: λίγοι παραγωγοί κρατούν μεγάλο μέρος της προσφοράς, γεγονός που επηρεάζει τη διαπραγματευτική ισχύ, τις ροές εμπορίου και την ευαισθησία στις διαταραχές.
Σύμφωνα, εξάλλου, με πιο πρόσφατες προβλέψεις της Eurostat για το 2026, η Ελλάδα παραμένει ο μεγαλύτερος παραγωγός κατσικίσιου κρέατος στην ΕΕ.
Σε ένα περιβάλλον όπου το ζωικό κεφάλαιο μειώνεται, η διατήρηση ηγετικού ρόλου σε συγκεκριμένα προϊόντα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία, καθώς συνδέεται με εισόδημα, απασχόληση και ταυτότητα των αγροτικών περιοχών.
Γιατί μειώνεται το ζωικό κεφάλαιο της Ένωσης
Αναλυτές του κλάδου αποδίδουν τη συνεχιζόμενη συρρίκνωση του ζωικού κεφαλαίου της ΕΕ σε έναν συνδυασμό παραγόντων. Πρώτος και πιο άμεσος είναι το αυξανόμενο κόστος παραγωγής: ζωοτροφές, ενέργεια, κτηνιατρικές υπηρεσίες και επενδύσεις σε υποδομές πιέζουν τα περιθώρια κέρδους.
Δεύτερος παράγοντας είναι οι περιβαλλοντικές και κλιματικές πιέσεις, που επηρεάζουν τόσο την παραγωγικότητα όσο και τις απαιτήσεις συμμόρφωσης. Προστίθεται η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και οι δυσκολίες διαδοχής στις οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, ειδικά στην εκτατική κτηνοτροφία.
Τέλος, σε ορισμένες αγορές της ΕΕ, παρατηρείται σταδιακή μετατόπιση της ζήτησης προς λιγότερο κτηνοτροφικά έντονα διατροφικά πρότυπα, κάτι που επηρεάζει τις επενδυτικές αποφάσεις και την προοπτική επέκτασης.
Σε κάθε περίπτωση, τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 λειτουργούν ως σαφής υπενθύμιση: το ζωικό κεφάλαιο στην ΕΕ βρίσκεται σε μακρά πορεία μείωσης, με διαφορετικές ταχύτητες ανά είδος και ισχυρή γεωγραφική συγκέντρωση. Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο την κτηνοτροφία, αλλά συνολικά την αγροδιατροφική αλυσίδα, από το χωράφι και το στάβλο μέχρι τη μεταποίηση και το ράφι.
