Οι μεγάλες λίστες αναμονής συνεχίζουν να αποτελούν μια από τις πιο σοβαρές προκλήσεις για τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας, με εκατοντάδες χιλιάδες ασθενείς να περιμένουν μήνες ή και χρόνια προκειμένου να λάβουν την απαραίτητη φροντίδα.
Η πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), «Health at a Glance 2025», αποκαλύπτει ότι περισσότεροι από ένας στους δέκα ασθενείς στο Ηνωμένο Βασίλειο περιμένουν περισσότερα από 12 μήνες για να επισκεφτούν ειδικό γιατρό, ενώ στη Σλοβενία, η αναμονή για επέμβαση αντικατάστασης ισχίου φτάνει κατά μέσο όρο τις 667 ημέρες, σχεδόν δύο χρόνια.
Οι χρόνοι αναμονής στην Ευρώπη
Η καθυστέρηση στην πρόσβαση στη θεραπεία μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία των ασθενών, επιτείνοντας τον πόνο και οδηγώντας σε χειρότερα αποτελέσματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, σε πολλές χώρες οι ασθενείς περιμένουν ημέρες ή και εβδομάδες ακόμη και για απλές εξετάσεις από γενικούς ιατρούς ή νοσηλευτές.
Στη Γερμανία και τη Γαλλία, σχεδόν ένας στους πέντε ασθενείς αναμένει για αρκετές εβδομάδες προκειμένου να δει τον οικογενειακό τους γιατρό. Στη Σουηδία, το 23% των ασθενών περιμένουν περισσότερο από μία εβδομάδα, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο το αντίστοιχο ποσοστό είναι 18%.
Η πρόσβαση σε ειδικούς γιατρούς είναι ένα σοβαρό θέμα για πολλούς Ευρωπαίους, με χρόνους αναμονής που συχνά υπερβαίνουν το ένα έτος. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό όσων περιμένουν πάνω από ένα χρόνο φτάνει το 11%, ενώ στη Γαλλία και τη Γερμανία, το ποσοστό αυτό παραμένει στο 2%.
Μήνες αναμονής για επέμβαση καταρράκτη
Η αναμονή για επέμβαση καταρράκτη είναι επίσης σημαντική σε χώρες όπως η Νορβηγία και η Φινλανδία. Στοιχεία δείχνουν ότι περισσότεροι από επτά στους δέκα ασθενείς περίμεναν πάνω από τρεις μήνες για τη συγκεκριμένη θεραπεία. Η Νορβηγία παρουσίασε το υψηλότερο ποσοστό (81%) ενώ η Φινλανδία ακολουθεί με 71%.
Πάνω από 58% των ασθενών στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Πορτογαλία περίμεναν πάνω από τρεις μήνες για να υποβληθούν σε αυτήν την επέμβαση. Αντίθετα, η Πολωνία (13%), η Ουγγαρία (17%), η Σουηδία (22%) και η Ιταλία (27%) εμφάνισαν αισθητά χαμηλότερα ποσοστά αναμονής.
Αξιοσημείωτο είναι ότι, από τις εννέα ευρωπαϊκές χώρες που εξετάστηκαν, ο χρόνος αναμονής για χειρουργική επέμβαση καταρράκτη αυξήθηκε το 2024 σε σύγκριση με το 2019 σε επτά χώρες, με μόνο την Πολωνία και την Ουγγαρία να σημειώνουν μείωση. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό των ασθενών που αναμένουν πάνω από τρεις μήνες υπερδιπλασιάστηκε, από 22% σε 58%.
Επέμβαση αντικατάστασης ισχίου: αναμονή έως και δύο χρόνια
Στη Σλοβενία, η μέση διάρκεια αναμονής για χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης ισχίου αγγίζει τις 667 ημέρες. Στην Πολωνία, οι ασθενείς περιμένουν κατά μέσο όρο 343 ημέρες, στην Ουγγαρία 209 ημέρες και στο Ηνωμένο Βασίλειο 174 ημέρες.
Οι εκτιμήσεις αυτές δείχνουν ότι οι μισοί ασθενείς περιμένουν ακόμα περισσότερο, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για την πολιτική υγείας σε πολλές χώρες.
«Οι χρόνοι αναμονής για μη επείγουσα υγειονομική περίθαλψη αποτελούν σημαντική ανησυχία», δήλωσε ο Λουίτζι Σιτσιλιάνι από το Πανεπιστήμιο της Υόρκης. «Η αναμονή για την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας είναι ένα κρίσιμο θέμα πολιτικής υγείας».
Οι αιτίες των καθυστερήσεων
Είναι σημαντικό να εξετάσουμε τους λόγους πίσω από τις καθυστερήσεις. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι μεγάλες λίστες αναμονής οφείλονται κυρίως στην ανισορροπία μεταξύ ζήτησης και προσφοράς υπηρεσιών υγείας. Οι διαφορές μεταξύ κρατών προκύπτουν από παράγοντες όπως οι περιορισμοί στη χωρητικότητα, οι αποφάσεις χρηματοδότησης και η έλλειψη υγειονομικού προσωπικού. Αυτοί οι παράγοντες, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη πίεση από τη γήρανση του πληθυσμού, επιτείνουν το ζήτημα.
Η κατάσταση των λιστών αναμονής παραμένει μια σημαντική πρόκληση σε ολόκληρη την Ευρώπη, με σοβαρές επιπτώσεις για την πρόσβαση των ασθενών στην έγκαιρη και ποιοτική υγειονομική περίθαλψη. Η αναγνώριση αυτών των προκλήσεων είναι το πρώτο βήμα προς τη βελτίωση των συστημάτων υγείας στην περιοχή.
