«Δεν συνιστά εμπλοκή της Ελλάδας» ανέφερε μεταξύ άλλων ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Κωνσταντίνος Φίλης σχετικά με την κατάρριψη δύο ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων από την ελληνική συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τον Βασίλη Αδαμόπουλο και την Μαρία Γεωργίου.
«Κάτι το οποίο έχει τη σημασία του, γιατί είδαμε ότι και η Βουλγαρία ζήτησε την ελληνική βοήθεια, είδαμε και τα συστήματα των Patriot που τοποθετήθηκαν στην Κάρπαθο, είδαμε την ελληνική παρουσία στην Κύπρο, αυτό σημαίνει ότι στο αμυντικό κομμάτι, μία χώρα η οποία στα χρόνια της κρίσης της οικονομικής είχε πολύ σοβαρά ζητήματα και δεν αγοράσαμε κυριολεκτικά ούτε βίδα, σήμερα έχει κάποια πλεονεκτήματα τα οποία θέλουν να αξιοποιήσουν και τρίτες χώρες, είτε λέγεται Βουλγαρία είτε λέγεται Σαουδική Αραβία.
«Δεν πιστεύω ότι αφορά σε κάποιου είδους εμπλοκή από ελληνικής πλευράς. Αντιλαμβάνομαι και ακούω την άποψη ότι η Ελλάδα με έμμεσο τρόπο ενεπλάκη από τη στιγμή που ενεργοποιήθηκε ένα σύστημα Patriot. Τα Patriot, δεν είναι δικά μας, δεν είναι ελληνικής παραγωγής, είναι αμερικανικά συστήματα, τα οποία εμείς είχαμε διαθέσει στη Σαουδική Αραβία για ένα πολύ συγκεκριμένο σκοπό. Δεν τους είχαμε διαθέσει τους Patriot στους Σαουδάραβες για να τους χρησιμοποιήσουν, γιατί άλλωστε δεν είναι επιθετικό όπλο, σε βάρος κάποιας τρίτης χώρας, αλλά για να προστατεύσουν ενεργειακές υποδομές και μάλιστα πολύ κρίσιμες και μάλιστα αρκετά μακριά από το Ιράν αν κανείς πει ότι υπήρχε αυτή η στόχευση, που επαναλαμβάνω είναι αμυντικό όπλο και όχι επιθετικό.
Η Σαουδική Αραβία, όπως και καμία άλλη χώρα του Κόλπου, δεν έχει επιτεθεί στο Ιράν και το πιθανότερο είναι δεν πρόκειται να το κάνει κιόλας για μία σειρά λόγων που έχουν να κάνουν και με το ότι έχει αλλάξει πλέον το μοντέλο των κρατών αυτών, έχει χαθεί το υπόδειγμα που αποτελούσαν για την περιοχή η αίσθηση ασφάλειας που υπήρχε για αυτές τις χώρες. Αυτές οι χώρες έχουν πολύ σοβαρό πρόβλημα. Θα ήθελαν ο πόλεμος αυτός να λήξει νωρίτερα παρά αργότερα. Άρα δεν έχουν λόγο να αντεπιτεθούν στο Ιράν. Και σε τελική ανάλυση, το Ιράν είναι πολύ ισχυρότερο στρατιωτικά σε σχέση με τους περισσότερους από τους γείτονές του.
Και να πω και κάτι ακόμα που έχει μεγάλη σημασία και για τον πόλεμο της Ουκρανίας, πώς συνδέονται όλα αυτά. Η Ουκρανία κατάφερε να εξασφαλίσει στα τέσσερα χρόνια που βρίσκεται εκεί που γίνεται ο πόλεμος με την ΕΕ, με τη Ρωσία, εξακόσιους πυραύλους Patriot από τους Αμερικάνους. Ξέρετε πόσοι πύραυλοι Patriot χρησιμοποιήθηκαν τις πρώτες 48 ώρες στον πόλεμο στο Ιράν; 1.600. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Ότι οι Ουκρανοί δεν θα έχουν πρόσβαση, μεταξύ άλλων, σε Patriot αλλά και σε πολλά άλλα αμερικανικά συστήματα όταν θα τα χρειάζονται ή τώρα που τα χρειάζονται, γιατί αυτά καταναλώνονται και ξοδεύονται στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Φίλης.
Ως προς το ποια μπορεί να η εξέλιξη αυτή της σύρραξης, ο κ. Φίλης εξέφρασε τη γνώμη ότι «ο πρόεδρος Τραμπ δεν ξέρει ακριβώς τι είναι αυτό το οποίο θέλει».
«Εκτιμώ ότι θέλει να βγει νωρίτερα παρά αργότερα από αυτή την κρίση στην οποία έχει βυθιστεί. Αλλά εκτιμώ επίσης ότι θα πρέπει να κάνει κάποια θεαματική κίνηση που θα τον βοηθήσει περισσότερο ώστε να γίνει νωρίτερα παρά αργότερα. Μπορεί να σας ακούγεται αυτό αντιφατικό, αλλά αυτή είναι η αλήθεια.
Διότι σήμερα, όπως έχουν τα πράγματα, δεν μπορεί ο πρόεδρος Τραμπ να ισχυριστεί πως ας πούμε, κατέστρεψε τους βαλλιστικούς πυραύλους, το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν ή απέκτησε έλεγχο στα πυρηνικά. Τα πυρηνικά υποτίθεται είχαν καταστραφεί τον περασμένο Ιούνιο. Και αν καταστράφηκαν τον περασμένο Ιούνιο, αποκλείεται το Ιράν να μπορούσε να τα κατασκευάσει εκ νέου μέσα σε λίγους μήνες. Άρα, εδώ κάτι δεν πάει καλά στη ρητορική του. Αλλά επειδή αισθάνεται πολύ μεγάλη πίεση στο εσωτερικό, όπου πλέον οι αριθμοί έχουν αρχίσει να γίνονται για αυτόν, δεν θα πω εφιαλτικοί, αλλά πάντως προβληματικοί, όταν το 56% των Αμερικανών λένε ότι ο πόλεμος αυτός ευνοεί το Ισραήλ και μόλις το 29% ότι ευνοεί τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Υπουργός Πολέμου ζήτησε έξτρα 200 δις, είναι πολλά τα λεφτά, είναι οι τιμές ενέργειας οι οποίες είναι υψηλές και πλέον επηρεάζουν και την αμερικανική οικονομία, ενώ στις αρχές του πολέμου δεν την επηρέαζαν τόσο. Επηρεάζουν, εννοώ, τον Αμερικανό καταναλωτή και είναι σαν οι Ηνωμένες Πολιτείες να έχουν εγκλωβιστεί και να μην μπορούν να βρουν τον τρόπο να απεγκλωβιστούν» ανέφερε σχετικά.
Ως προς τι το θεαματικό μπορεί να κάνει, σύμφωνα με τον κ. Φίλη, ίσως να σχετίζεται με το πυρηνικό πρόγραμμα και με κάποιους πεζοναύτες, «πολύ υψηλού ρίσκου κίνηση επιχειρησιακά, οι οποίοι θα βρεθούν σε περιοχές που υποτίθεται ότι ξέρουν ότι βρίσκεται μέρος του πυρηνικού προγράμματος για να το θέσουν υπό τον έλεγχό τους, αλλά αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να μείνουν εκεί πέρα για κάποιο καιρό». «Ή να δούμε να συμβαίνει κάτι σε σχέση με τα στενά του Ορμούζ ώστε ο πρόεδρος Τραμπ να αυτοανακηρυχθεί σε νικητή και να αποχωρήσει από τον πόλεμο αυτό, κάτι το οποίο βέβαια θα επηρεάσει και το Ισραήλ, το οποίο είναι αυτό που στην πραγματικότητα, κατά την άποψή μου, δεν λέω ότι αυτό συμβαίνει, αλλά κατά την άποψή μου είναι αυτό που έσυρε κιόλας τον πρόεδρο Τραμπ σε αυτόν τον πόλεμο. Η Αμερική δεν πολεμά έναν δικό της πόλεμο. Πολεμά έναν πόλεμο που είναι πρωτίστως πόλεμος του Ισραήλ γιατί το Ισραήλ ήθελε να ξεριζώσει την πηγή του κακού που ήταν το Ιράν» συμπλήρωσε ο κ. Φίλης.
«Ακόμα και όταν ολοκληρωθεί, μην αποκλείετε, εφόσον το Ισραήλ δεν έχει καταφέρει τους στόχους του, να συνεχίσει σποραδικά να χτυπά το Ιράν. Το Ισραήλ βλέπει το Ιράν, όπως βλέπει περίπου τον Λίβανο και τη Χεζμπολάχ, να έχει τη δυνατότητα σποραδικά κάθε φορά που θεωρεί ότι προκύπτει ένας κίνδυνος που υπάρχει σχετική πληροφόρηση τέτοια, να είναι σε θέση να πηγαίνει να κάνει χειρουργικού επιλεκτικού τύπου χτυπήματα τέτοια» προσέθεσε ακόμα.
Σχετικά με το αποτέλεσμα της Συνόδου Κορυφής, ο κ. Φίλης επισήμανε καταρχήν ότι είναι δύσκολο, ειδικότερα σε περιόδους κρίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση να καταλήξει σε μία κοινή θέση γιατί εκ των πραγμάτων υπάρχουν 27 κράτη μέλη, συμφέροντα, διιστάμενες απόψεις.
«Να μην είμαστε απαιτητικοί σε τέτοιο βαθμό απέναντι στην Ευρώπη. Να ξέρουμε η Ευρώπη τι είναι αυτό το οποίο μπορεί να προσφέρει. Ας πούμε, το γεγονός ότι κινητοποιήθηκε με ελληνική πρωτοβουλία και αυτό το πιστωνόμαστε και εμείς ασφαλώς στην περίπτωση της Κύπρου, ήταν μία πολύ θετική εξέλιξη.
Και όπως συνηθίζουμε να λέμε πολλές φορές, πλέον οι υπερεθνικοί οργανισμοί τύπου Ευρωπαϊκής Ένωσης ή ΝΑΤΟ θα λειτουργούν με μία λογική συμμαχίας των προθύμων. Δηλαδή, κάποιες από τις χώρες που θα είναι πιο πρόθυμες και πιο ικανές θα μπορούν να σχηματίζουν ad hoc, δηλαδή κατά περίσταση και ανά θεματική μία μορφή συμμαχίας όπου θα αντιμετωπίζουν από κοινού ένα ζήτημα ή θα προωθούν τα συμφέροντά τους, χωρίς αυτό να υπόκειται αναγκαστικά στην βάσανο ή να εγκλωβίζεται η πολιτική αυτή στις απαιτήσεις των υπολοίπων κρατών μελών. Αυτή είναι η τάση. Αυτή την τάση έχει επιβάλει ο Πρόεδρος Τραμπ και σε αυτή την δυναμική προσαρμόζεται και η Ευρώπη και προσαρμόζονται και οι ευρωπαϊκές δυνάμεις» εξήγησε.
Αναφορικά με την κοινή ανακοίνωση των έξι κρατών σε σχέση με τα στενά του Ορμούζ, ο κ. Φίλης σημείωσε ότι «από την ανακοίνωση μέχρι το τι εννοεί ο κάθε ένας για προστασία των Στενών του Ορμούζ ή αν έκαναν για μία ακόμη φορά την ανάγκη φιλοτιμία, όπως συμβαίνει όταν έχει να αντιμετωπίσει τον πρόεδρο Τραμπ, είναι κάτι το οποίο θα το διαπιστώσουμε τις επόμενες μέρες».
«Δηλαδή, οι Βρετανοί έχουν πει, τουλάχιστον αυτό είπαν πριν από δύο μέρες, δεν πρόκειται να στείλουμε κάποια δύναμη εκεί, αλλά μπορούμε να βοηθήσουμε στην αποναρκοθέτηση. Δηλαδή, υπάρχουν τεχνικά μέσα και τεχνικοί τρόποι ώστε οι ευρωπαϊκές δυνάμεις συν την Ιαπωνία που εξεδήλωσαν την επιθυμία να υπάρξει έλεγχος των Στενών του Ορμούζ ή να μην υπάρχει από πλευράς Ιράν αυτός ο έλεγχος, έχουν διάφορους τρόπους συμμετοχής, όχι απαραίτητα όπως τους αντιλαμβάνεται ο Αμερικανός Πρόεδρος, ο οποίος έτσι κι αλλιώς αυτό το οποίο λέει είναι τεχνικά ανέφικτο. Δηλαδή 1.000 περίπου τάνκερ που περιμένουν να περάσουν τα Στενά του Ορμούζ να συνοδεύονται από πολεμικά πλοία, πρώτον, δεν υπάρχει αυτός ο αριθμός πολεμικών πλοίων στον κόσμο, ακόμα κι αν μαζέψουμε που λέει ο λόγος, τα πολεμικά πλοία από όλες τις χώρες.
Δεύτερον, είναι μία κίνηση υψηλού ρίσκου, διότι το Ιράν έχει φροντίσει πολύ πριν τον πόλεμο να εγκαταστήσει στα Στενά του Ορμούζ από υπόγειες νάρκες, από υποβρύχια, τα οποία είναι μικρά και ευέλικτα και μπορούν να προκαλέσουν ζημιά, προφανώς τα drones και ούτω καθεξής. Αν δεν υπάρξει λοιπόν στρατιωτική επιχείρηση που και αυτή αμφίβολο αποτέλεσμα θα έχει, δεν βλέπω επιχειρησιακά πώς θα μπορούσαν να περνούν, εκτός αν κάνουν συμφωνία με τους Ιρανούς, όπως γίνεται ήδη, οι Ινδοί, οι Κινέζοι, οι Τούρκοι και κάποιοι άλλοι που έχουν τα δικά τους συμφέροντα και που μπορούν να συνομιλούν και μέσω τρίτων εξασφαλίζουν την πρόσβαση και το πέρασμα από τα στενά του Ορμούζ. Αλλά από αυτό το σημείο μέχρι να πούμε ότι θα στρατιωτικοποιήσουμε την πρόσβαση και την ελεύθερη διέλευση κατά τα άλλα, μέσα από τα στενά του Ορμούζ, υπάρχει μεγάλη απόσταση» είπε καταλήγοντας.
