Τον πυρήνα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης στόχευσε η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να διατάξει τον βομβαρδισμό των Φορντό, Νατάνζ και Ισφαχάν.
Χτυπήματα ακριβείας, εξαιρετικά μελετημένα στα πιο θωρακισμένα σημεία του Ιράν, για την αποψίλωση των κρίσιμων πυρηνικών του υποδομών του.
Οι ΗΠΑ, που τελικά δεν εξάντλησαν τις δύο εβδομάδες τις οποίες είχαν δώσει ως προθεσμία στο Ιράν, έκαναν focus στην εξουδετέρωση της τεχνολογίας, της παραγωγής και της έρευνας του πυρηνικού προγράμματος.
Φορντό, το άκρως απόρρητο εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν στα έγκατα της Γης
Πέντε σήραγγες σκαμμένες βαθιά σε έναν δυσπρόσιτο ορεινό όγκο κοντά στην ιερή πόλη Κομ, μια μεγάλη εγκατάσταση υποστήριξης και μια τεράστια περίμετρος ασφαλείας είναι οι μοναδικές εικόνες που είναι γνωστές από πρόσφατες δορυφορικές εικόνες για το μυστηριώδες εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου Φορντό.
Η ύπαρξή του μυστικού και αυστηρά φυλασσόμενου συγκροτήματος γνωστοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2009 και μεγάλο μέρος όσων γνωρίζουμε προέρχεται από ιρανικά έγγραφα που κλάπηκαν πριν από χρόνια από τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι οι στόχοι του πυρηνικού της προγράμματος είναι ειρηνικοί, όμως για τις δυτικές χώρες το Φορντό βρίσκεται στο επίκεντρο της ανησυχίας για τις φιλοδοξίες του Ιράν.
«Το μέγεθος και η διαμόρφωση αυτής της εγκατάστασης είναι ασυμβίβαστα με ένα ειρηνικό πρόγραμμα», δήλωνε από το 2009 ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, όταν, μαζί με τον τότε Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί και τον Βρετανό πρωθυπουργό Γκόρντον Μπράουν, αποκάλυψαν την ύπαρξη του Φορντό στην παγκόσμια κοινή γνώμη.
Η Τεχεράνη εξήγησε στην ΙΑΕΑ σε επιστολή της με ημερομηνία Οκτώβριο του 2009 ότι η απόφαση για την κατασκευή της υπόγειας εγκατάστασης ήταν αποτέλεσμα «απειλών στρατιωτικών επιθέσεων κατά του Ιράν», προσθέτοντας ότι το Φορντό, με δυνατότητα να φιλοξενήσει έως και 3.000 φυγοκεντρητές, θα χρησίμευε ως έκτακτη ανάγκη για το κοντινό εργοστάσιο της Νατάνζ, το οποίο, όπως ισχυρίστηκε, «ήταν μεταξύ των στόχων που απειλούνταν με στρατιωτικές επιθέσεις».
Νατάνζ, το μεγαλύτερο εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν
Το σημαντικότερο συγκρότημα εμπλουτισμού ουρανίου της χώρας βρίσκεται περίπου 250 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης. Η εγκατάσταση του Νατάνζ διαθέτει έξι υπέργεια κτίρια και τρία υπόγεια κτίρια, δύο εκ των οποίων μπορούν να χωρέσουν ίσως και 50.000 φυγοκεντρητές, σύμφωνα με ειδικούς.
Εκεί πραγματοποιείται η ανάπτυξη και συναρμολόγηση προηγμένων φυγόκεντρων, που χρησιμοποιούνται για τον εμπλουτισμό ουρανίου – μια κρίσιμη τεχνολογία για την παραγωγή πυρηνικών καυσίμων. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), το Ιράν εμπλούτιζε ουράνιο έως και 60% καθαρότητα στην υπέργεια εγκατάσταση Pilot Fuel Enrichment Plant – με το επίπεδο για στρατιωτική χρήση να βρίσκεται στο 90%.
Ισφαχάν, από την πόλη του… ρόδου σε ερευνητικό κέντρο πυρηνικής τεχνολογίας του Ιράν
Υπήρξε πρωτεύουσα της χώρας. Σε μια από τις ιστορικότητες πόλεις αναδύθηκε το συγκρότημα της Ισφαχάν, στο κέντρο του Ιράν, που αποτελεί και το μεγαλύτερο πυρηνικό ερευνητικό κόμβο της χώρας. Τέθηκε σε λειτουργία το 1984 με την κατασκευαστική συνδρομή της Κίνας.
Σύμφωνα με το NTI, στην εγκατάσταση απασχολούνται περίπου 3.000 επιστήμονες, ενώ περιλαμβάνει:
– τρεις μικρούς ερευνητικούς αντιδραστήρες κινεζικής κατασκευής,
– μονάδα μετατροπής ουρανίου,
– εργοστάσιο παραγωγής πυρηνικών καυσίμων,
– εγκαταστάσεις επεξεργασίας ζιρκονίου (για επένδυση ράβδων καυσίμου),
– και πολλά εξειδικευμένα εργαστήρια.
Το Ισφαχάν θεωρείται, όπως αναφέρει το NTI, «το επίκεντρο» του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, όχι τόσο λόγω εμπλουτισμού όσο λόγω υποδομής έρευνας και ανάπτυξης.
