Η Φραντσέσκα Αλμπανέζε είχε μόλις τελειώσει μια ομιλία και δεχόταν το θερμό χειροκρότημα του κοινού, όταν έμαθε για πρώτη φορά πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες σκόπευαν να την τιμωρήσουν.
Ήταν 9 Ιουλίου του περασμένου έτους. Η Ιταλίδα νομική εμπειρογνώμονας, η οποία είναι ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα παλαιστινιακά εδάφη, βρισκόταν στη σλοβενική πρωτεύουσα Λιουμπλιάνα, ολοκληρώνοντας μια δίωρη ομιλία για την πιο «εμπρηστική» έκθεσή της μέχρι σήμερα.
Καθώς μιλούσε, ο τόνος της εναλλασσόταν μεταξύ ακαδημαϊκών κοινοτοπιών για το διεθνές δίκαιο και εκρήξεων οργής, καθώς περιέγραφε λεπτομερώς πώς μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου – συμπεριλαμβανομένων γιγάντων της αμερικανικής τεχνολογίας, της ενέργειας και της άμυνας – συνέβαλαν στην πείνα και τη σφαγή των Παλαιστινίων της Γάζας. Πού και πού κοίταζε το ακροατήριο με ένα βλέμμα εκνευρισμού.
Όταν η ομιλία τελείωσε, η Αλμπανέζε σηκώθηκε για να δεχτεί την αποθέωση του πλήθους. Ένας από τους διοργανωτές περπάτησε κατά μήκος της σκηνής, έσκυψε κοντά της και της ψιθύρισε στο αφτί: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες σου έχουν επιβάλει κυρώσεις».
Ένιωσε να «παγώνει» . Κοίταξε το πάτωμα, προσπαθώντας να αντιληφθεί τι σήμαινε αυτό, σκεφτόμενη ότι έπρεπε να τηλεφωνήσει στον άντρα και τα παιδιά της. Οι κυρώσεις θα την απομόνωναν, μαζί με την οικογένειά της, από τις τραπεζικές υπηρεσίες, τα ταξίδια και την τεχνολογία των ΗΠΑ. Θα μπορούσε να το διαχειριστεί; Αλλά το πλήθος ήταν ακόμα εκεί. Χειροκροτούσε. Φώναζε. Σήκωσε το κεφάλι της απότομα. Άνοιξε τα χέρια της, με τις παλάμες στραμμένες προς τους υποστηρικτές της, με ένα ειρωνικό χαμόγελο που ήταν σαν να έλεγε: «Τι θα κάνετε;»
Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, σήκωσε τη γροθιά της στον αέρα. «Φοβήθηκα και σκέφτηκα: “Τι μαφία”», μου είπε όταν μιλήσαμε τον Μάρτιο, αναφερόμενη στην αμερικανική κυβέρνηση. «“Αλλά δεν θα μας σπάσουν.”»
Η Αλμπανέζε έχει διαλέξει πλευρά στη σύγκρουση μεταξύ του Ισραήλ και των Παλαιστινίων, γεγονός που την κάνει να είναι εξίσου αγαπητή και μισητή.
Οι υποστηρικτές της – μεταξύ των οποίων ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Παλαιστίνιοι, ορισμένοι Ισραηλινοί και ένας τεράστιος αριθμός διαδικτυακών οπαδών – θεωρούν την Αλμπανέζε ως μια σπάνια και δυναμική φωνή που διαπερνά το πέπλο της σιωπής και της αδιαφορίας που έχει πέσει πάνω από τη Γάζα, ενώ εκεί διαπράττεται ένα έγκλημα που θα σημαδέψει μια ολόκληρη γενιά.
Αυτό της έχει δημιουργήσει ισχυρούς εχθρούς. Αξιωματούχοι του Ισραήλ και των ΗΠΑ, οργανώσεις παρακολούθησης του αντισημιτισμού και μια ομάδα ευρωπαϊκών κυβερνήσεων την χαρακτηρίζουν αντισημίτισσα, η οποία με την απλοϊκή της απεικόνιση της σύγκρουσης και την προκλητική της γλώσσα υποδαυλίζει το μίσος προς τους Εβραίους. Ορισμένοι Εβραίοι, που υπό άλλες συνθήκες θα συμπαθούσαν τον αγώνα της, θεωρούν ορισμένες από τις δημόσιες δηλώσεις της – οι οποίες, για παράδειγμα, έχουν παραλληλίσει την ισραηλινή κυβέρνηση με τους Ναζί – ανησυχητικές και προσβλητικές.
Αλλά ακόμη και ενάντια σε μια εκστρατεία για να την δυσφημίσουν και να την κάνουν να σωπάσει, οι αμερικανικές κυρώσεις ήταν μια κλιμάκωση – και μια εντυπωσιακή έκφραση της αμερικανικής δύναμης και εχθρότητας. Ήταν, τελικά, μόνο μια μη αμειβόμενη εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ, της οποίας το μόνο πραγματικό όπλο (εκτός από τη συμβολική εξουσία του αξιώματός της) ήταν η φωνή της. Αυτό είναι ένα σημείο που η οικογένειά της θα θέσει ενώπιον δικαστηρίου στην Περιφέρεια της Κολούμπια την Τετάρτη (01/04), καθώς αμφισβητούν τις κυρώσεις με βάση την ελευθερία του λόγου.
Τώρα υπόκειται σε περιορισμούς που συνήθως επιβάλλονται σε βαρόνους των ναρκωτικών και τρομοκράτες. Τι είχε κάνει που ήταν τόσο απειλητικό για τις ΗΠΑ; Η Αλμπανέζε πιστεύει ότι ξέρει. «Αυτή η οργή προέρχεται επειδή τσίγκλησα την αρκούδα», είπε. «Όχι στο ένα μάτι, και στα δύο μάτια».
Η Αλμπανέζε δεν ήταν πάντα αντιμαχόμενη. Κοιτάζοντας πίσω στο νεανικό της εαυτό – ένα παιδί που αγαπούσε τα βιβλία, από μια αυστηρή, οικογένεια διανοουμένων στο Αριάνο Ιρπίνο, μια μικρή πόλη στη νότια Ιταλία – θυμάται μια έντονη αίσθηση αδικίας, την οποία σπάνια εξέφραζε.
Μεγάλωσε θαυμάζοντας αντιφασίστες παρτιζάνους όπως ο Σάντρο Περτίνι, πρώην πρόεδρος της Ιταλίας, και τους εισαγγελείς που αποκάλυψαν την επιρροή της μαφίας στο κράτος, τον Τζιοβάνι Φαλκόνε και τον Πάολο Μπορσελίνο. Όταν έμαθε ότι η Καθολική Εκκλησία συγκάλυπτε περιπτώσεις κακοποίησης παιδιών, σταμάτησε να πηγαίνει στη λειτουργία.
Κυρίως όμως την έλκυε η δύναμη των θεσμών. Αφού σπούδασε νομικά, εργάστηκε στον ΟΗΕ, σε ΜΚΟ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και στον ακαδημαϊκό χώρο, και εξελίχθηκε σε κορυφαία ειδική στο δίκαιο που διέπει τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες. Στη συνέχεια, το 2021, ο Μάικλ Λινκ, ειδικός εισηγητής για την Παλαιστίνη, της πρότεινε να υποβάλει υποψηφιότητα για να τον διαδεχθεί.
Είτε την άλλαξε αυτό που ακολούθησε, είτε αυτό αποκάλυψε κάτι που ήταν κρυμμένο από την αρχή, η Αλμπανέζε ανακάλυψε ένα ταλέντο όχι μόνο στο να καταγράφει τις παραβιάσεις του Ισραήλ, αλλά και στο να μιλάει γι’ αυτές.
«Δεν υπάρχει δόξα στο να είσαι χρονογράφος μιας γενοκτονίας», είπε στην εκδήλωση στη Σλοβενία. Ωστόσο, απολαμβάνει λατρεία σε επίπεδα ποπ σταρ από τους θαυμαστές της, στους οποίους περιλαμβάνονται 1,3 εκατομμύρια ακόλουθοι στο Instagram. Θαυμάζουν την ειλικρίνεια, το θάρρος και το χάρισμα της – και τα κοκάλινα γυαλιά της με τις έντονες γωνίες. Η κόρη της, λέει, την περιγράφει ως τον Λόραξ – τον χαρακτήρα του Δρ. Σους που υπερασπίζεται μοναχικά τα δέντρα ακόμα και καθώς αυτά κόβονται – «μόνο που δεν έχει μουστάκι και φαλάκρα».
Όμως, η ιστορία είναι συχνά σκληρή με τους αγγελιοφόρους. Ο Λόραξ αγνοήθηκε και εξαφανίστηκε στον ουρανό. Ο Φαλκόνε και ο Μπορσελίνο σκοτώθηκαν σε εκρήξεις και οι δύο από τη μαφία το 1992. Η ίδια η Αλμπανέζε έχει στοχοποιηθεί από την πιο ισχυρή κυβέρνηση στον κόσμο. Και αυτό ανατρέπει τη ζωή της, διαταράσσει την οικογένειά της και αφήνει το οικονομικό της μέλλον αβέβαιο.
«Είμαι καλή σε αυτό που κάνω», είπε. «Και αυτό είναι μέρος της ατυχίας».
Την περασμένη Πέμπτη (26/03), η Αλμπανέζε παρουσίασε την τελευταία της έκθεση στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ στη Γενεύη. Είναι μία από τις δεκάδες ειδικές εισηγήτριες που έχουν αναλάβει από τον ΟΗΕ να αναφέρουν ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλο τον κόσμο. Ο ρόλος της, μια θέση που δημιουργήθηκε το 1993, είναι συγκεκριμένα να διερευνά το Ισραήλ για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στα παλαιστινιακά εδάφη. Κανένας από τους προκατόχους της δεν έχει προσελκύσει ούτε κατά διάνοια το επίπεδο παγκόσμιας αναγνώρισης που έχει η Αλμπανέζε.
Ανέλαβε το ρόλο το 2022, μόλις ένα χρόνο πριν η Χαμάς διαπράξει τις φρικαλεότητες της 7ης Οκτωβρίου, σκοτώνοντας περίπου 1.200 άτομα στο Ισραήλ και παίρνοντας 251 ομήρους. Στη συνέχεια, το Ισραήλ ανταποκρίθηκε σκοτώνοντας περισσότερους από 75.000 κατοίκους της Γάζας, σύμφωνα με ανεξάρτητους ερευνητές που δημοσίευσαν στο ιατρικό περιοδικό The Lancet.
Η Αλμπανέζε ήταν από τις πρώτες επίσημες φωνές που χαρακτήρισαν τα γεγονότα στη Γάζα ως γενοκτονία, σύμφωνα με το συμπέρασμα της έκθεσής της τον Μάρτιο του 2024. Δεκαοκτώ μήνες αργότερα, μια επιτροπή του ΟΗΕ κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα. Τον Νοέμβριο του 2024, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον πρώην υπουργό Άμυνας Γιοάβ Γκαλάντ για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Γάζα. Όποιος και αν είναι ο νομικός ορισμός, περισσότεροι από τους μισούς νεκρούς είναι γυναίκες και παιδιά, σύμφωνα με τη μελέτη του Lancet.
Η ισραηλινή κυβέρνηση αρνείται κατηγορηματικά ότι διέπραξε γενοκτονία, βασανιστήρια ή οποιαδήποτε άλλη παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Ισχυρίζεται ότι η επιχείρησή της στη Γάζα ήταν πράξη αυτοάμυνας εναντίον μιας τρομοκρατικής οργάνωσης, της Χαμάς, η οποία χρησιμοποιεί τον ίδιο της τον λαό ως ανθρώπινες ασπίδες. Ο Νετανιάχου χαρακτήρισε το ένταλμα του ΔΠΔ ως «σύγχρονη δίκη Ντρέιφους» – τοποθετώντας το στο πλαίσιο μιας μακράς ιστορίας ψευδών κατηγοριών εναντίον των Εβραίων – και δήλωσε: «Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να αποφύγουμε απώλειες αμάχων». Ο Γκάλαντ δήλωσε ότι η επιχείρηση ήταν σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο.
Η ισραηλινή κυβέρνηση δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με τη Γάζα ούτε για την Αλμπανέζε. Την περασμένη εβδομάδα, σε μια δήλωση που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο, η ισραηλινή αποστολή στα Ηνωμένα Έθνη στη Γενεύη χαρακτήρισε την Αλμπανέζε «πράκτορα του χάους» και δήλωσε ότι είχε εμπλακεί σε «επιθετικό αντισημιτισμό, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης αφηγημάτων που συνιστούν παραποίηση και υποτίμηση του Ολοκαυτώματος. Συχνά κάνει δηλώσεις που υποστηρίζουν τρομοκρατικές οργανώσεις και προωθεί επικίνδυνες εξτρεμιστικές αφηγήσεις με σκοπό να υπονομεύσει την ίδια την ύπαρξη του Κράτους του Ισραήλ».
Από την αρχή της εισβολής, η Αλμπανέζε «δεν έχει περάσει ούτε μια ήσυχη μέρα», όπως είπε. Όταν δεν ταξιδεύει για να προωθήσει το έργο της, εργάζεται από το γραφείο της στο σπίτι της στην Τύνιδα της Τυνησίας, εξετάζοντας αναφορές για θανάτους, βασανιστήρια και βιασμούς. Οι εκθέσεις της έχουν τίτλους που θυμίζουν ρωσικά μυθιστορήματα: «Ανατομία μιας γενοκτονίας» από τον Μάρτιο του 2024 και «Βασανιστήρια και γενοκτονία» της περασμένης εβδομάδας. Καταδικάζουν το Ισραήλ με σαφήνεια.
«Δεν το παίρνω ως προσβολή ή ως βρισιά όταν μου λένε ότι είμαι ακτιβίστρια», είπε. «Τι είναι το αντίθετο; Να είσαι ειρηνιστής; Τι σημαίνει να μένεις σιωπηλός μπροστά σε μια γενοκτονία;»
Το τελευταίο διάστημα η Αλμπανέζε είχε μια σειρά από ασταμάτητες συναντήσεις, εκδηλώσεις και συνεντεύξεις Τύπου για τη δημοσιοποίηση της τελευταίας της έκθεσης – μιας σύνθεσης καταγγελιών για συνεχιζόμενα βασανιστήρια από τις ισραηλινές Αρχές, που προέρχονταν από περισσότερες από 300 μαρτυρίες.
Ανάμεσα στις υποχρεώσεις της ήταν και η εμφάνιση στην αμερικανική τηλεοπτική εκπομπή Democracy Now!, όπου ρωτήθηκε σχετικά με έναν Παλαιστίνιο πατέρα που αναγκάστηκε να παρακολουθήσει τους Ισραηλινούς φρουρούς να σβήνουν τα τσιγάρα τους στο πόδι του μικρού του παιδιού. Στην απάντησή της κυριάρχησαν οι λέξεις: «σκόπιμα και σαδιστικά… βασανιστήρια, σοδομισμός… όργιο διαφθοράς… βιασμός με μαχαίρι… σπάστε το πνεύμα τους».
Για την ιστορία, το Ισραήλ δεν ανταποκρίθηκε σε ερωτήματα για το παιδί.
Μετά την ανακοίνωση των αμερικανικών κυρώσεων εναντίον της Αλμπανέζε, είχε ένα μήνα στη διάθεσή της για να διακόψει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ. Η διακοπή αυτών των σχέσεων θα αποδεικνυόταν δύσκολη.
Ζούσε στην Ουάσιγκτον από το 2012 για τρία χρόνια, όπου εκείνη και ο σύζυγός της διατηρούσαν ακόμα ένα διαμέρισμα. Αποτελούσαν, από πολλές απόψεις, μια τυπική οικογένεια της περιπλανώμενης διεθνούς ελίτ της αμερικανικής πρωτεύουσας. Ο σύζυγός της, Μασιμιλιάνο Κάλι, είναι Ιταλός οικονομολόγος στην Παγκόσμια Τράπεζα. Η Αλμπανέζε είχε ενταχθεί στο Ινστιτούτο Μελέτης της Διεθνούς Μετανάστευσης του Πανεπιστημίου Τζορτζτάουν ως συνεργαζόμενη ερευνήτρια και δίδασκε εθελοντικά γιόγκα σε ένα καταφύγιο αστέγων.
Αντιμέτωποι με την επικείμενη δέσμευση των περιουσιακών τους στοιχείων, αποφάσισαν να πουλήσουν το διαμέρισμα. «Ήταν οδυνηρό», είπε. Εκεί είχε γεννηθεί η μεγαλύτερη από τις δύο κόρες τους το 2013. Εκεί επέστρεφαν κάθε φορά που Ο Κάλι έπρεπε να επισκεφθεί τα κεντρικά γραφεία της Τράπεζας. Μόλις είχαν εξοφλήσει το στεγαστικό δάνειο και μεγάλο μέρος της προσωπικής τους περιουσίας ήταν δεσμευμένο στο διαμέρισμα. Μέσα σε λίγες μέρες, είπε, εμφανίστηκε ένας αγοραστής που πρόσφερε μια δίκαιη τιμή, γνωρίζοντας ότι είχαν προβλήματα. Τότε, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του υπουργείου Οικονομικών ακύρωσε την πώληση.
Από το 2021, η οικογένεια ζει στην Τύνιδα, όπου ο Κάλι είχε τοποθετηθεί από την Τράπεζα. Η αγωγή που κατατέθηκε στο περιφερειακό δικαστήριο της Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο από τον Κάλι και την 13χρονη μεγαλύτερη κόρη της Αλμπανέζε – η Αλμπανέζε δεν μπορεί να ασκήσει αγωγή η ίδια σύμφωνα με τους κανόνες του ΟΗΕ – απαριθμεί τις επιπτώσεις των κυρώσεων στην οικογένεια: Όχι μόνο οι ΗΠΑ τους έχουν αποκλείσει από την περιουσία τους, αλλά οι τράπεζες έχουν παγώσει τους λογαριασμούς της Αλμπανέζε. Οι συναλλαγές που την αφορούν έχουν σταματήσει επειδή οι μεσάζοντες, όπως η Stripe, είναι Αμερικανοί. Η ασφάλεια υγείας της έχει σταματήσει τις πληρωμές. Τα ξενοδοχεία έχουν ακυρώσει τις κρατήσεις στο όνομά της.
Ζει ως «οικονομικά περιθωριοποιημένη», όπως είπε. Κρύβει την ταυτότητά της, επιβιώνοντας με μετρητά και την καλοσύνη φίλων και συγγενών. «Αν ήμουν μόνη μου, θα ήμουν εντελώς, εντελώς χαμένη», είπε.
Αναγκάστηκε να ενημερώσει τους ερευνητές της στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, το οποίο παρείχε στο γραφείο της στον ΟΗΕ φοιτητές-βοηθούς, ότι η συνέχιση της συνεργασίας μαζί της θα τους έθετε σε νομικό κίνδυνο. Το Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν έκλεισε τον λογαριασμό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της. («Οι οργανισμοί απαγορεύεται από τον ομοσπονδιακό νόμο να συνεργάζονται με άτομα που υπόκεινται σε αμερικανικές κυρώσεις», δήλωσε εκπρόσωπος του Τζόρτζταουν.)
Ακόμη και οι ομιλίες της εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών ακυρώνονται συχνά κατόπιν νομικής συμβουλής – ή χωρίς καμία εξήγηση. Εμπειρογνώμονες με τους οποίους είχε επικοινωνήσει στο πλαίσιο της εργασίας της της είπαν ότι οι δικηγόροι τους τους είχαν συμβουλεύσει να μην μιλήσουν μαζί της. Στις συνομιλίες στο Signal, έβλεπε φίλους και συνεργάτες να αποχωρούν σιωπηλά από ομάδες στις οποίες συμμετείχε.
Ο Κάλι ανησυχεί για την ασφάλειά της, είπε. Έχουν συμβεί ανατριχιαστικά περιστατικά. Ένα διαβατήριο σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, μετακινημένο σε ένα μέρος του δωματίου που δεν είχε χρησιμοποιήσει. Σπασμένα γυαλιά ομοιόμορφα και προσεκτικά σκορπισμένα μπροστά από την είσοδο του σπιτιού της στην Τύνιδα – ακριβώς εκεί όπου στέκεται ξυπόλητη κάθε πρωί για να αποχαιρετήσει τα παιδιά της που πηγαίνουν στο σχολείο.
Είπε ότι είχε ενημερωθεί από πηγές «κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ», οι οποίες την ενθάρρυναν να παραιτηθεί διακριτικά, προτρέποντάς την να σκεφτεί το βάρος που αυτό είχε για την οικογένειά της. (Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με αυτό.) Οι ΗΠΑ έχουν απαγορεύσει την είσοδο στην χώρα στους Αλμπανέζε και Κάλι. Αυτό σημαίνει ότι η κόρη τους, η οποία είναι Αμερικανίδα πολίτης αλλά ανήλικη, δεν μπορεί ρεαλιστικά να επιστρέψει στη χώρα γέννησής της. Σημαίνει επίσης ότι ο Κάλι έχει γίνει η μοναδική στήριξη της οικογένειας και δεν μπορεί να πατήσει το πόδι του στα κεντρικά γραφεία της Παγκόσμιας Τράπεζας. Παρά τις περιστασιακές γκρίνιες των παιδιών που τους λείπει καθώς ταξιδεύει συνεχώς, είπε, η οικογένεια τη στηρίζει ακλόνητα.
Η μεγαλύτερη κόρη τους αντιμετωπίζει επιπλέον νομική αβεβαιότητα, σύμφωνα με την αγωγή της. Η εκτελεστική εντολή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, στην οποία βασίζονται οι κυρώσεις, καθιστά παράνομο για τους Αμερικανούς να ανταλλάσσουν «κεφάλαια, αγαθά ή υπηρεσίες» με άτομα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο. Η Αλμπανέζε φοβάται ότι ένας εισαγγελέας με υπερβολικό ζήλο, μπορεί να ασκήσει διώξεις στην έφηβη κόρη της για ένα χριστουγεννιάτικο δώρο ή ένα φλιτζάνι καφέ. Το OFAC, σε απάντησή του στην αγωγή, δήλωσε ότι είχε δημιουργήσει μια γονική εξαίρεση για συναλλαγές που είναι «απαραίτητες για τη διατροφή» της κόρης τους. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει, για παράδειγμα, τα δίδακτρα για το αμερικανικό σχολείο που φοιτά στην Τύνιδα.
Το OFAC δήλωσε ότι τα χριστουγεννιάτικα δώρα είναι επίσης αποδεκτά.
Η Αλμπανέζε θεωρεί τον εαυτό της θύμα μιας εκστρατείας που αποσκοπεί στη φίμωσή της – μια αίσθηση που ενισχύεται από την ένταση της αντίδρασης των ΗΠΑ.
Η στοχοποίηση μιας αξιωματούχου του ΟΗΕ ήταν κάτι που «δεν είχε συμβεί ποτέ στα 18 και πλέον χρόνια που ήμουν στο υπουργείο και πιθανώς παραβιάζει τους δικούς μας νόμους περί ελευθερίας του λόγου», δήλωσε ένας πρώην διπλωμάτης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, στον οποίο παραχωρήθηκε ανωνυμία για να συζητήσει ειλικρινά την πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης. (Ο ΟΗΕ ανέφερε ότι υπήρξαν προηγούμενες περιπτώσεις στις οποίες οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις σε αξιωματούχους του)
Βασικό μέρος αυτής της εκστρατείας ήταν οι ισχυρισμοί ότι οι απόψεις της για το Ισραήλ βασίζονται στον αντισημιτισμό.
Όταν τέθηκε αυτό το ζήτημα στην Αλμπανέζε, ήταν έτοιμη να το απορρίψει.
«Η θρησκεία που πρεσβεύει το Ισραήλ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για τη δολοφονία ή τον βασανισμό παιδιών, σωστά;», είπε. «Και ο νόμιμος αγώνας κατά του αντισημιτισμού δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο εναντίον εκείνων που ζητούν δικαιοσύνη για αυτά τα παιδιά». Αναφορές από εργαζόμενους σε νοσοκομεία της Γάζας, που δημοσιεύθηκαν από το περιοδικό POLITICO, περιγράφουν λεπτομερώς αξιόπιστους ισχυρισμούς ότι ισραηλινοί στρατιώτες έχουν στοχεύσει παιδιά. Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις έχουν δηλώσει ότι έχουν προσπαθήσει να ελαχιστοποιήσουν τις ζημίες στους αμάχους.
Ομάδες υπεράσπισης και οργανώσεις παρακολούθησης έχουν συγκεντρώσει τις δηλώσεις της Αλμπανέζε και τις έχουν διαδώσει, συνοδεύοντάς τες με ισχυρισμούς ότι η ίδια υποθάλπει το μίσος και τη δυσπιστία έναντι των Εβραίων, απονομιμοποιεί το Ισραήλ και υποβαθμίζει το Ολοκαύτωμα, συγκρίνοντας τις δολοφονίες που διαπράττει το Ισραήλ στη Γάζα με τη βιομηχανοποιημένη προσπάθεια εξόντωσης των Ναζί. Σύμφωνα με εβραϊκές ομάδες, τα αντισημιτικά περιστατικά και οι επιθέσεις έχουν αυξηθεί κατακόρυφα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ από την εισβολή του Ισραήλ στη Γάζα.
Μεταξύ των πιο ενεργών επικριτών της είναι η UN Watch, μια φιλοϊσραηλινή ΜΚΟ με έδρα τη Γενεύη, και η Anti-Defamation League, μια εβραϊκή οργάνωση υπεράσπισης με έδρα τη Νέα Υόρκη. Λένε ότι τα σχόλιά της έχουν επανειλημμένα υπερβεί τον ορισμό του αντισημιτισμού της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος.
Αυτό περιλαμβάνει το γεγονός ότι είπε στους Παλαιστινίους, συμπεριλαμβανομένης της Χαμάς, κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης το 2022: «Έχετε το δικαίωμα να αντισταθείτε σε αυτή την κατοχή», καθώς και την περιγραφή της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου όχι ως πράξη αντισημιτισμού, αλλά ως πράξη που πραγματοποιήθηκε «ως αντίδραση στην καταπίεση του Ισραήλ». Μεταξύ των πιο συχνά αναφερόμενων είναι μια αναφορά σε μια ανάρτηση στο Facebook το 2014 σε ένα «εβραϊκό λόμπι», ένας όρος που θύμιζε ρατσιστικές θεωρίες για παγκόσμιες εβραϊκές συνωμοσίες. Έκτοτε έχει δηλώσει ότι αυτά τα σχόλια ήταν «ατυχή, αναλυτικά ανακριβή και ακούσια προσβλητικά».
Le ‘plus grand massacre antisémite de notre siècle’? Non, M. @EmmanuelMacron. Les victimes du 7/10 n’ont pas été tuées à cause de leur judaïsme, mais en réaction de l’oppression d’Israël. La France & la communauté int’le n’ont rien fait pour l’empêcher. Mes respects aux victimes. https://t.co/uiXOkD7HV4
— Francesca Albanese, UN Special Rapporteur oPt (@FranceskAlbs) February 10, 2024
Σε ένα πιο πρόσφατο παράδειγμα, εξέφρασε τη συμφωνία της με μια ανάρτηση που παρουσίαζε μια φωτογραφία της υποδοχής του Νετανιάχου στο Κογκρέσο των ΗΠΑ το 2024 δίπλα σε μια φωτογραφία του Αδόλφου Χίτλερ να χαιρετίζεται από ενθουσιώδη μέλη του ναζιστικού κόμματος, συνοδευόμενη από μια προτροπή να αντλήσουμε διδάγματα από την ιστορία. «Αυτό είναι κάτι περισσότερο από απλή κακή γεύση», δήλωσε η Μαρίνα Ρόζενμπεργκ, πρώην πρέσβειρα του Ισραήλ και νυν ανώτερη αντιπρόεδρος διεθνών υποθέσεων στην ADL. «Υποβαθμίζει την τραγωδία και τις φρικαλεότητες του Ολοκαυτώματος».
This is precisely what I was thinking today.
— Francesca Albanese, UN Special Rapporteur oPt (@FranceskAlbs) July 24, 2024
Η Αλμπανέζε θεωρεί τις επιθέσεις εναντίον της ως μέρος μιας προσπάθειας να συγκαλυφθούν τα εγκλήματα που συμβαίνουν στη Γάζα – μια άποψη που μοιράζονται 50 προοδευτικές εβραϊκές ομάδες σε μια επιστολή υποστήριξής της τον Δεκέμβριο του 2024. Πρόκειται για ένα παλιό σενάριο, σύμφωνα με πολλές ακαδημαϊκές μελέτες, εμπεριστατωμένα ρεπορτάζ και αρκετά βιβλία, το οποίο χρησιμοποιούν οι φιλοϊσραηλινές ομάδες για να δυσφημίσουν τους επικριτές του Ισραήλ.
«Είμαι ευαίσθητη και απόλυτα αφοσιωμένη στη διατήρηση της μνήμης των εγκλημάτων και των αδικιών του παρελθόντος», είπε. «Αλλά… δεν νομίζω ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή να εστιάσουμε την προσοχή μας στους Ισραηλινούς, μόνο στην ευαισθησία τους, και σε όσους τους υποστηρίζουν».
Ωστόσο, οι προκλητικές της δηλώσεις έχουν τροφοδοτήσει τις επιθέσεις των αντιπάλων της. Τον Φεβρουάριο, μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσε το Al Jazeera, καταγγέλλει αυτό που περιέγραψε ως ένα παγκόσμιο σύστημα καταπίεσης, το οποίο όχι μόνο διευκολύνει τη βία στη Γάζα, αλλά και, γενικότερα, υπονομεύει τη λογοδοσία και την αυτοδιάθεση των λαών σε όλο τον κόσμο – ένα θέμα στο οποίο επιστρέφει συχνά.
My full AJ Forum speech last week: the common enemy of humanity is THE SYSTEM that has enabled the genocide in Palestine, including the financial capital that funds it, the algorithms that obscure it and the weapons that enable it. pic.twitter.com/PzTQFFybsG
— Francesca Albanese, UN Special Rapporteur oPt (@FranceskAlbs) February 9, 2026
«Εμείς που δεν ελέγχουμε μεγάλα ποσά χρηματοοικονομικού κεφαλαίου, αλγόριθμους και όπλα. Τώρα βλέπουμε ότι εμείς, ως ανθρωπότητα, έχουμε έναν κοινό εχθρό», είπε.
Αν και η πλήρης έκδοση έδειξε ότι δεν αναφερόταν στο Ισραήλ – ένα σημείο που αργότερα διευκρίνισε δημοσίως – ένα βίντεο που δημοσιεύτηκε από τον Χιλέλ Νέουερ, τον εκτελεστικό διευθυντή του UN Watch, είχε μονταριστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να φαίνεται ότι αναφερόταν σε αυτό.
Humanity has a “common enemy” in Israel, Francesca Albanese tells Qatar’s Al Jazeera forum pic.twitter.com/l1wXNiS7yP
— Hillel Neuer (@HillelNeuer) February 8, 2026
(Ο Νέουερ ανέφερε ότι η UN Watch είχε απλώς ενώσει δύο τμήματα της ηχογράφησης, αλλά αρνήθηκε ότι το αποτέλεσμα ήταν παραπλανητικό. «Τόσο το ισραηλινό όσο και το αραβικό κοινό κατάλαβαν ότι οι παρατηρήσεις της αφορούσαν το Ισραήλ», είπε. «Αυτό που εννοούσε υπογραμμίζεται επίσης από προηγούμενες δηλώσεις της».)
Η εκδοχή του Νέουερ για το βίντεο εξαπλώθηκε ραγδαία στο διαδίκτυο και στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. Ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Εξωτερικών, Ζαν Νοέλ Μπαρό, καταδίκασε τις «εξωφρενικές και κατακριτέες δηλώσεις» σε ομιλία του στο γαλλικό κοινοβούλιο, ζητώντας την παραίτησή της. Η Γερμανία, η Ιταλία, η Αυστρία και η Τσεχική Δημοκρατία ζήτησαν επίσης την παραίτησή της. (Η Αλμπανέζε μπορεί να απομακρυνθεί μόνο με πλειοψηφική ψήφο στο 47μελές Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ – όπου διαθέτει επαρκή υποστήριξη, ειδικά μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών, για να αποκρούσει οποιαδήποτε ψηφοφορία.)
Μια ομάδα συναδέλφων της Αλμπανέζε, ειδικών εισηγητών του ΟΗΕ, εξέδωσε δήλωση στην οποία επικρίνει τις επιθέσεις του Μπαρό και άλλων ως «βασισμένες σε παραπληροφόρηση». Η εκπρόσωπος του Γάλλου υπουργού Εξωτερικών επιτέθηκε με ακόμη μεγαλύτερη σφοδρότητα, δημοσιεύοντας μια σειρά από παλαιότερα σχόλιά της που αντανακλούσαν πιστά μια διαδικτυακή συλλογή δημόσιων δηλώσεων της Αλμπανέζε από την ADL.
#ProcheOrient | La France a reconnu l’État de Palestine, fait condamner le Hamas par une large partie de la communauté internationale. Elle a apporté de l’aide concrète face au drame humanitaire dans la bande de Gaza (1700 tonnes depuis le 7 octobre 2023, dont 400 qui viennent… pic.twitter.com/QTNWUsCcbG
— Pascal Confavreux 🇫🇷🇪🇺 (@PorteParoleMEAE) February 13, 2026
Όταν ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε τις κυρώσεις κατά της Αλμπανέζε το περασμένο καλοκαίρι, ανέφερε ότι η ίδια είχε «εκφράσει απροκάλυπτο αντισημιτισμό, είχε δηλώσει υποστήριξη προς την τρομοκρατία και είχε επιδείξει ανοιχτή περιφρόνηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τη Δύση».
Ωστόσο, κανένα από αυτά δεν αποτέλεσε την τελική αφορμή για την κίνηση αυτή, όπως δήλωσε ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου που είναι ενήμερος για την εξέλιξη των κυρώσεων και στον οποίο παραχωρήθηκε ανωνυμία, καθώς δεν είχε εξουσιοδότηση να μιλήσει δημοσίως.
Αυτό συνέβη τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2025, όταν η Αλμπανέζε έστειλε επιστολές σε 48 εταιρείες, πανεπιστήμια και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ενημερώνοντάς τα ότι, κατά την άποψή της, ήταν συνένοχα και επωφελούνταν από μια γενοκτονία. Είπε ότι σχεδίαζε να τα κατονομάσει σε μια επικείμενη έκθεση.
Οι επιστολές απεστάλησαν σε μερικά από τα πιο σημαντικά ονόματα του αμερικανικού καπιταλισμού – μεταξύ των οποίων οι Alphabet, Lockheed Martin, BlackRock, Chevron, Palantir και Caterpillar. Οι εταιρείες που αναφέρονται παραπάνω είτε δεν απάντησαν στις ερωτήσεις, είτε χαρακτήρισαν τις κατηγορίες της Αλμπανέζε «κατηγορηματικά ψευδείς» (απάντηση της Palantir), είτε παρέπεμψαν τις ερωτήσεις σχετικά με τις στρατιωτικές πωλήσεις στην κυβέρνηση των ΗΠΑ (Lockheed Martin), είτε τόνισαν τη συμμόρφωσή τους με αυστηρές απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας (BlackRock).
Μόνο μία από τις επιστολές της Αλμπανέζε, η οποία απεστάλη στον Νορβηγό υπουργό Οικονομικών σχετικά με τις επενδύσεις του συνταξιοδοτικού ταμείου της χώρας, είναι διαθέσιμη στο κοινό. Σε αυτήν, η Αλμπανέζε περιέγραψε τους νομικούς και ηθικούς κινδύνους που ενέχει η συνέχιση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στο Ισραήλ και προειδοποίησε ότι «η εν γνώσει παροχή βοήθειας, υποστήριξης ή συνεργίας στους παράνομους ισραηλινούς οικισμούς στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη μέσω εμπορίου ή επενδύσεων ενδέχεται να συνιστά έγκλημα πολέμου σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
Μόλις έμαθαν για τις επιστολές, αξιωματούχοι του Τραμπ επικοινώνησαν, ανεπίσημα, με γνωστούς τους σε μεγάλες αμερικανικές εταιρείες. Είχαν λάβει κάποιο απειλητικό σημείωμα; Καθώς έρχονταν οι απαντήσεις, άρχισε να γίνεται αντιληπτή η κλίμακα και η θρασύτητα της κίνησής της, ανέφερε ο πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
«Το γεγονός ότι ένας αξιωματούχος του ΟΗΕ είναι αντισημίτης ή αντι-Ισραηλινός δεν αποτελεί είδηση για το κεντρικό δελτίο ειδήσεων. Αυτό είναι κάτι τυπικό για τον ΟΗΕ», δήλωσε ο πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. «Το να αρχίσει να κινείται εναντίον αμερικανικών εταιρειών και στελεχών και να τους απειλεί – αυτό δεν είναι συνηθισμένο».
Ορισμένες από τις εταιρείες με τις οποίες ήρθε σε επαφή ο Λευκός Οίκος δήλωσαν ότι σχεδίαζαν να αγνοήσουν την επιστολή. Τουλάχιστον δύο εταιρείες ζήτησαν βοήθεια από την κυβέρνηση, σύμφωνα με το Reuters. Ο πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου είπε ότι οι εταιρείες που ζήτησαν βοήθεια προέρχονταν από κλάδους που βρίσκονται στο επίκεντρο της ατζέντας του Τραμπ: Ενέργεια, τεχνολογία και καινοτομία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Η κυβέρνηση προσέγγισε το γραφείο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες για να ρωτήσει αν ο ρόλος της Αλμπανέζε στον ΟΗΕ της παρέχει ασυλία από κυρώσεις.
Η επιστολή που εστάλη ως απάντηση δεν έχει δημοσιοποιηθεί ποτέ, αλλά τόσο ο πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου όσο και η Αλμπανέζε δήλωσαν ότι την είχαν δει. Ανέφεραν ότι η επιστολή άφηνε αρκετή αμφιβολία ώστε οι ΗΠΑ να προχωρήσουν στην επιβολή των κυρώσεων. «Η Γενική Γραμματέας ενημέρωσε εγγράφως την κυβέρνηση ότι ενεργεί στην πραγματικότητα υπό την προσωπική της ιδιότητα και προσπάθησε να αποστασιοποιήσει τον ΟΗΕ από την ίδια», δήλωσε ο πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. Η Αλμπανέζε δήλωσε ότι αισθάνθηκε προδομένη και χαρακτήρισε το γεγονός ως «μία από τις πιο χαμηλές στιγμές για τον ΟΗΕ γενικά».
Αφού επιβλήθηκαν οι κυρώσεις, ο Γκουτέρες «διαμαρτυρήθηκε επίσημα στην κυβέρνηση των ΗΠΑ», δήλωσε ο Στεφάν Ντουτζάρικ, εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα. Όσον αφορά την προηγούμενη επιστολή, ο Ντουτζάρικ δήλωσε: «Η θέση μας είναι σαφής. Στις δραστηριότητές της ως Ειδική Εισηγήτρια, η κα Αλμπανέζε καλύπτεται από ασυλία». Σημείωσε ότι, ως διορισμένη από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, δεν ήταν υπόλογη στον Γκουτέρες.
Όταν η έκθεση της Αλμπανέζε δημοσιεύθηκε στις αρχές Ιουλίου, ανέφερε τα ονόματα όλων των εταιρειών και περιλάμβανε τη σύσταση προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στη Χάγη και τις εθνικές δικαστικές Αρχές να «διερευνήσουν και να ασκήσουν δίωξη σε στελέχη εταιρειών και/ή εταιρικές οντότητες για τη συμμετοχή τους στη διάπραξη διεθνών εγκλημάτων και στο ξέπλυμα των εσόδων από αυτά τα εγκλήματα».
Σύμφωνα με τον πρώην αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, «ουσιαστικά συμμετείχε σε συνωμοσία με σκοπό την απαγωγή Αμερικανών και τη μεταφορά τους ως ομήρων στη Χάγη. Αυτό είναι το λογικό συμπέρασμα για το πού προσπαθεί να καταλήξει. Και αυτό απαιτεί μια πολύ σκληρή αντίδραση».
Η σύνδεση με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έδωσε στον Λευκό Οίκο λόγο να δράσει. Η κυβέρνηση Τραμπ είχε δημιουργήσει ένα νομικό πλαίσιο για την επιβολή κυρώσεων σε δικαστές του ΔΠΔ, αφού το δικαστήριο εξέδωσε τα εντάλματα σύλληψης για τον Νετανιάχου και τον Γκαλάντ. Τώρα οι ΗΠΑ πρόσθεσαν την Αλμπανέζε σε αυτόν τον κατάλογο.
Όταν κλήθηκε να σχολιάσει, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε: «Οι κυρώσεις μας είναι νόμιμες, κατάλληλες και απαραίτητες. Οι λεγόμενες «εκθέσεις» της που στοχεύουν Αμερικανούς εργαζόμενους και τα μέσα διαβίωσής τους, από αγροκτήματα έως εργοστάσια, δείχνουν μια βαθιά ριζωμένη προκατάληψη κατά της αμερικανικής οικονομικής κυριαρχίας, δεν έχουν καμία βάση στην πραγματικότητα ή στα γεγονότα και αποσπούν την προσοχή από το πολύ πραγματικό έργο που επιτελεί ο ΟΗΕ για να βοηθήσει τους ανθρώπους, ιδίως σε ανθρωπιστικές καταστάσεις».
Η πρώτη ακροαματική διαδικασία της δικαστικής υπόθεσής της αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Τετάρτη (01/04), όταν ο δικαστής Ρίτσαρντ Τζ. Λεόν, ο οποίος διορίστηκε από τον Τζορτζ Μπους, θα αποφασίσει εάν θα άρει προσωρινά τις κυρώσεις, ενώ το δικαστήριο εξετάζει το θέμα.
Οι δικηγόροι που εκπροσωπούν την οικογένεια της Αλμπανέζε επισήμαναν ότι δεν έχει καμία επίσημη σχέση με το ΔΠΔ. «Το έργο της Φραντσέσκα είναι η φωνή της», έγραψαν. Στην απάντησή τους πριν από την ακροαματική διαδικασία σχετικά με την αγωγή, οι δικηγόροι της κυβέρνησης ανέφεραν ότι, ως αλλοδαπή που διαμένει στο εξωτερικό, η Αλμπανέζε δεν προστατεύεται από το Πρώτο Τροποποιητικό Σύνταγμα και ότι, ζητώντας την παραπομπή Αμερικανών στελεχών στο ΔΠΔ, η Αλμπανέζε δεν περιοριζόταν μόνο σε λόγια.
«Ίσως ήθελε να συμβεί αυτό. Δεν την ένοιαζε. Θέλει να γίνει μάρτυρας. Ό,τι να ‘ναι», είπε ο πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. «Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε την ευθύνη να υπερασπιστούμε τα συμφέροντά μας».
Στο μεταξύ η Αλμπανέζε συνεχίζει τη σκληρή δουλειά. Έχει αρχίσει να συγκεντρώνει στοιχεία για την επόμενη έκθεσή της, η οποία θα περιγράφει λεπτομερώς πώς τα παγκόσμια μέσα ενημέρωσης απογοήτευσαν τη Γάζα – προκαλώντας ξανά την αρκούδα, αυτή τη φορά στο τρίτο της μάτι.
Η ζωή της, όπως λέει, έχει αφιερωθεί σχεδόν εξ ολοκλήρου στην αποστολή της. Τη Δευτέρα (30/03) ήταν τα 49α γενέθλιά της. Ήταν επίσης η «Ημέρα της Γης», μια ημέρα μνήμης για τους εκτοπισμένους Παλαιστινίους. Η έκταση του εφιάλτη στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη είναι τεράστια. Δουλειά της είναι να τον αφομοιώσει με κάποιον τρόπο και να τον μεταδώσει στον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό της κοστίζει βαθιά – περισσότερο από οποιεσδήποτε αμερικανικές κυρώσεις.
«Δεν είμαι Παλαιστίνια, αλλά δεν χρειάζεται να είσαι Παλαιστίνιος για να νιώσεις τον πόνο που βιώνουν αυτοί οι άνθρωποι», είπε. «Είναι δύσκολο να αντισταθείς σε τόση βία και να παραμείνεις ευγενικός και ανθρώπινος».
Πηγή: POLITICO
