Η Ουκρανία επιδιώκει να μεταφέρει τους τελωνειακούς ελέγχους των φορτηγών που μεταφέρουν σιτηρά και άλλα αγροτικά προϊόντα από τα σύνορα στο εσωτερικό γειτονικών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τον κίνδυνο ρωσικών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Το Κίεβο βρίσκεται σε συνομιλίες με την Πολωνία και τη Σλοβακία για τη μεταφορά των ελέγχων στις επικράτειές τους, καθώς οι μεγάλες ουρές φορτηγών που περιμένουν να περάσουν τα σύνορα έχουν δεχθεί επανειλημμένα επιθέσεις από ρωσικά drones τις τελευταίες εβδομάδες.
Η ουκρανική κυβέρνηση αναζητεί εναλλακτικές λύσεις για την ασφαλέστερη μεταφορά των εξαγωγών της, καθώς οι επιθέσεις της Μόσχας έχουν περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα χρήσης της παραδοσιακής θαλάσσιας οδού μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
Συνομιλίες με Πολωνία και Σλοβακία
Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Ουκρανίας, Γκεόργκι Τίχι, δήλωσε ότι το Κίεβο έχει ήδη δημιουργήσει κοινά σημεία συνοριακού ελέγχου με τη Μολδαβία και επιδιώκει να επεκτείνει το μοντέλο και σε άλλες γειτονικές χώρες, μεταξύ των οποίων η Πολωνία.
Όπως εξήγησε, η πρωτοβουλία υπαγορεύεται από το νέο περιβάλλον ασφαλείας, στο οποίο η Ρωσία επιχειρεί, σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, να πλήξει τα σύνορα της χώρας, να διαταράξει τις μεταφορές και να εμποδίσει τη διακίνηση εμπορευμάτων.
Το Κίεβο επιδιώκει να ολοκληρώσει τη συμφωνία με την Πολωνία το συντομότερο δυνατό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι υποστηρίζει τις προσπάθειες για τη μεταφορά όλων των τελωνειακών ελέγχων στη μολδαβική πλευρά των συνόρων. Από τον Αύγουστο, η Ουκρανία έχει καταγράψει πολλαπλές επιθέσεις σε συνοριακά περάσματα με τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Πολωνία.
Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει μεγάλες ουρές φορτηγών και στις δύο πλευρές των συνόρων. Την Τετάρτη, η ουκρανική τελωνειακή υπηρεσία ανέφερε ότι περισσότερα από 1.200 φορτηγά περίμεναν να εισέλθουν στην Ουκρανία σε ένα μόνο συνοριακό πέρασμα στην περιφέρεια της Βολίν.
Μείωση των εξαγωγών και απώλειες 60 εκατ. ευρώ ημερησίως
Οι επιθέσεις στα μεγάλα ουκρανικά λιμάνια και στα πλοία που δραστηριοποιούνται στην περιοχή έχουν περιορίσει περίπου στο μισό τις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων της χώρας, σύμφωνα με τον Ουκρανό υπουργό Γεωργίας, Ταράς Βισότσκι.
Η Ουκρανία εξήγαγε τον Σεπτέμβριο 2,4 εκατομμύρια τόνους αγροτικών προϊόντων, ποσότητα που αντιστοιχεί μόλις στο 46% του δυνητικού όγκου των εξαγωγών της.
«Χωρίς πλήρη πρόσβαση στα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, αντιμετωπίζουμε ουσιαστικά ένα αντικειμενικό όριο στις εξαγωγές, στο 45% με 50%», ανέφερε ο Βισότσκι, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης και επέκτασης εναλλακτικών διαδρομών, σε συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, δήλωσε την Τετάρτη ότι η Ουκρανία χάνει περίπου 60 εκατομμύρια ευρώ ημερησίως σε έσοδα από εξαγωγές. Παράλληλα, το δημοσιονομικό κενό της χώρας για το επόμενο έτος εκτιμάται σε περίπου 70 δισ. ευρώ.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι η αποκατάσταση των εμπορικών διαδρομών της Ουκρανίας είναι απαραίτητη για τη χρηματοδότηση της οικονομίας και της πολεμικής της προσπάθειας, την ώρα που οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις για την παροχή οικονομικής στήριξης.
Ο Μακρόν επισήμανε επίσης ότι οι ουκρανικές σοδειές βρίσκονται σε επίπεδα-ρεκόρ και συμβάλλουν στον εφοδιασμό πολλών αναπτυσσόμενων και φτωχών χωρών. Κατηγόρησε τη Ρωσία ότι, μέσω των επιθέσεών της, επιδιώκει να στερήσει τρόφιμα από αυτές τις χώρες και να αποδυναμώσει οικονομικά την Ουκρανία.
Οι εναλλακτικές διαδρομές και τα προβλήματα στις μεταφορές
Μετά τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022 και τον αποκλεισμό μεγάλου μέρους των ουκρανικών εξαγωγών από τη θάλασσα, η ΕΕ δημιούργησε τις λεγόμενες «λωρίδες αλληλεγγύης», ώστε τα ουκρανικά προϊόντα να μπορούν να μεταφέρονται μέσω ευρωπαϊκών χωρών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντείνει τις προσπάθειες για την προώθηση των ουκρανικών αγροτικών προϊόντων προς την Αφρική και την Ασία. Παράλληλα, το Κίεβο έχει δηλώσει ότι εξετάζει τη χρήση λιμανιών στις χώρες της Βαλτικής για τη μεταφορά μέρους των εξαγωγών του, αν και το κόστος είναι σημαντικά υψηλότερο σε σύγκριση με τη διαδρομή μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο όγκος των ουκρανικών εμπορευμάτων που μεταφέρθηκαν μέσω του Δούναβη σχεδόν διπλασιάστηκε, από περίπου 600.000 τόνους τον Αύγουστο σε 1,16 εκατομμύρια τόνους τον Σεπτέμβριο. Τον ίδιο μήνα, μόλις το 10% των ουκρανικών εξαγωγών διακινήθηκε μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
Ωστόσο, οι εναλλακτικές διαδρομές αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια. Τα σιδηροδρομικά δίκτυα και τα κανάλια είναι υπερφορτωμένα, ενώ η χαμηλή στάθμη του Δούναβη, έπειτα από την καλοκαιρινή ξηρασία, έχει περιορίσει τις δυνατότητες μεταφοράς φορτίων.
Την ίδια στιγμή, η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία έχουν απαγορεύσει τις εισαγωγές ουκρανικών σιτηρών, επιτρέποντας ωστόσο τη διέλευσή τους υπό περιορισμούς προς άλλες χώρες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η ανάπτυξη εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς παραμένει βασική προτεραιότητα, λόγω των συνεχιζόμενων ρωσικών επιθέσεων στα ουκρανικά λιμάνια, στις μεταφορικές υποδομές και στα συνοριακά περάσματα. Παράλληλα, αναζητείται εξοπλισμός και τροχαίο υλικό για την ενίσχυση του ουκρανικού σιδηροδρομικού δικτύου.
