Μια διαδικτυακή καμπάνια που ζητά την κατάργηση ενός αμφιλεγόμενου νόμου για τη γεωργία στη Γαλλία, ξεπέρασε τις ένα εκατομμύριο υπογραφές, λιγότερο από δύο εβδομάδες μετά την κατάθεσή του-σηματοδοτώντας μια ιστορική στιγμή για τη δημοκρατική διαδικασία της χώρας και αναδεικνύοντας εκτεταμένες περιβαλλοντικές ανησυχίες.
Ο νόμος, γνωστός ανεπίσημα ως La Loi Duplomb, εγκρίθηκε από τη γαλλική Εθνοσυνέλευση στις 8 Ιουλίου. Πήρε το όνομά του από τον δεξιό πολιτικό Λοράν Ντιπλόμπ, έναν από τους βασικούς υποστηρικτές του, και επιτρέπει την επαναεισαγωγή της ουσίας ακεταμιπρίδης (acetamiprid– ενός εντομοκτόνου που είχε απαγορευτεί στη Γαλλία από το 2018 λόγω των βλαβερών επιπτώσεών του στους επικονιαστές όπως οι μέλισσες. Ωστόσο, η χρήση της ακεταμιπρίδης παραμένει νόμιμη σε άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.
Η διαμαρτυρία μιας φοιτήτριας που μετατράπηκε σε εθνικό κίνημα
Δύο μόλις ημέρες μετά την ψήφιση του νόμου, η 23χρονη Ελεονόρ Πατερί, φοιτήτρια περιβαλλοντικής υγείας από το Μπορντό, ξεκίνησε μια διαδικτυακή καμπάνια ζητώντας την άμεση κατάργησή του. Η Πατερί επεσήμανε ότι θέτει σε κίνδυνο τις δεσμεύσεις της Γαλλίας για την προστασία της βιοποικιλότητας και την εφαρμογή της κλιματικής πολιτικής.
«Αυτός ο νόμος είναι μια μετωπική επίθεση στη δημόσια υγεία, τη βιοποικιλότητα, τη συνοχή των κλιματικών πολιτικών, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινή λογική», ανέφερε στη δήλωσή της.
Έως το Σάββατο 19 Ιουλίου, η καμπάνια έφτασε τις 500.000 υπογραφές– ξεπερνώντας το όριο που απαιτείται για την ενεργοποίηση της διαδικασίας για κοινοβουλευτική συζήτηση. Το βράδυ της Κυριακής 20 Ιουλίου, ο αριθμός των υπογραφών είχε ξεπεράσει τις 1.159.000, καθιστώντας την καμπάνια μια από τις πιο δημοφιλείς στην ιστορία του γαλλικού κοινοβουλίου.
Περιβαλλοντική ανησυχία έναντι γεωργικών συμφερόντων
Οι υπέρμαχοι του νόμου υποστηρίζουν ότι η έγκριση χρήσης της ακεταμιπρίδης είναι αναγκαία για την προστασία των καλλιεργειών που πλήττονται από επιβλαβή έντομα, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η παραγωγή παντζαριών και φουντουκιών. Επισημαίνουν ότι η απαγόρευση της ουσίας τούς θέτει σε ανταγωνιστικό μειονέκτημα έναντι αγροτών σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η χρήση της παραμένει νόμιμη.
Ο γερουσιαστής του γαλλικού κεντροδεξιού κόμματος UDI, Φρανκ Μενόνβιλ, υπερασπίστηκε τον νόμο στο τηλεοπτικό κανάλι BFMTV λέγοντας: «Δεν υπάρχει τίποτα επαναστατικό σε αυτόν τον νόμο. Απλώς ευθυγραμμίζουμε τους γαλλικούς κανόνες με όσα είναι ήδη νόμιμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο».
Ωστόσο, οι επικριτές θεωρούν ότι αυτό δεν δικαιολογεί την υποχώρηση σε θέματα περιβαλλοντικής προστασίας. Οι μελισσοκόμοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, αποκαλώντας την ακεταμιπρίδη «δολοφόνο μελισσών». Αν και δεν υπάρχουν μακροχρόνιες μελέτες για τις επιπτώσεις της ουσίας στον άνθρωπο, οι πιθανοί κίνδυνοι που ενέχει, έχουν προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις από επιστήμονες, περιβαλλοντικές οργανώσεις, αλλά και από μερίδα του αγροτικού κόσμου.
«Όλοι μας θα επηρεαστούμε από τις συνέπειες αυτού του θανάσιμου και τοξικού νόμου. Εδώ και εβδομάδες, η κοινωνία των πολιτών είναι ενωμένη- αγρότες, επιστήμονες και άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας εξαιτίας της έκθεσής τους σε φυτοφάρμακα» δήλωσε ο Ολιβάρ Κάλβο, υπεύθυνος για θέματα γεωργίας στην Greenpeace στη Γαλλία.
Ιστορική κοινοβουλευτική συζήτηση προ των πυλών;
Σύμφωνα με τον νόμο, ένα ψήφισμα που ξεπερνά τις 500.000 επαληθευμένες υπογραφές από όλη τη χώρα μπορεί να οδηγήσει σε δημόσια κοινοβουλευτική συζήτηση επί του περιεχομένου του. Δεν συνεπάγεται, ωστόσο, αυτόματη αλλαγή ή κατάργηση του νόμου.
Η Ορελί Τρουβέ, πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Εθνοσυνέλευσης και μέλος του αριστερού κόμματος Ανυπότακτη Γαλλία (La France Insoumise), δήλωσε ότι προτίθεται να προτείνει σχετική συζήτηση το φθινόπωρο.
«Είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο στην ιστορία της Εθνοσυνέλευσης», είπε στο Politico. «Ελπίζω να γίνει η συζήτηση. Το να αγνοηθεί το ψήφισμα θα ήταν άρνηση της δημοκρατίας» πρόσθεσε.
Ωστόσο, ακόμα κι αν προχωρήσει η συζήτηση, η κατάργηση του νόμου θα απαιτήσει περαιτέρω νομοθετικές διαδικασίες. Παράλληλα, το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας επίσης εξετάζειτον νόμο και ενδέχεται να μπλοκάρει ή να τροποποιήσει διατάξεις του εάν κριθούν αντισυνταγματικές.
Συμβολικό πλήγμα στην κυβέρνηση
Αν και ο νόμος υποστηρίζεται έντονα από τις κυρίαρχες αγροτικές οργανώσεις, όπως η FNSEA και οι Jeunes Agriculteurs, η λαϊκή κατακραυγή αποτελεί συμβολικό πλήγμα τόσο για την κυβέρνηση όσο και για τους κλάδους που τον υπερασπίζονται.
Διαδηλώσεις έχουν ήδη λάβει χώρα σε πολλές γαλλικές πόλεις, με χιλιάδες πολίτες και οργανώσεις να απαιτούν την απόσυρση του νόμου. Το κίνημα πλέον υπερβαίνει τις περιβαλλοντικές ανησυχίες καθώς αποτελεί σύμβολο κοινωνικής αντίστασης απέναντι σε πολιτικές αποφάσεις που θεωρούνται αντίθετες προς το δημόσιο συμφέρον.
Καθώς πλησιάζει το φθινόπωρο, όλα τα βλέμματα στρέφονται στην Εθνοσυνέλευση και τη Διάσκεψη των Προέδρων, η οποία θα αποφασίσει αν θα επιτρέψει τη συζήτηση. Η έκβαση θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής για την περιβαλλοντική πολιτική στη Γαλλία—και να δείξει τη δύναμη των ενεργών πολιτών στην εθνική νομοθετική διαδικασία.
ΠΗΓΗ: RFI, France 24, Politico
