Στις 28 Οκτωβρίου 1940, η Ιταλία του Μπενίτο Μουσολίνι εξαπέλυσε επίθεση κατά της Ελλάδας, εν μέσω Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η επιλογή της ημερομηνίας δεν ήταν τυχαία, καθώς συνέπιπτε με την Πορεία προς τη Ρώμη το 1922, ένα σημαντικό γεγονός για το φασιστικό καθεστώς. Ο Μουσολίνι ευελπιστούσε να γιορτάσει με μια επιβλητική νίκη, ενισχύοντας τόσο το διεθνές όσο και το εσωτερικό κύρος του.
Η «Πορεία προς τη Ρώμη» στις 28 Οκτωβρίου 1922 σηματοδότησε την άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία, όταν περίπου 25.000 φασίστες παρήλαυναν στους δρόμους της Ρώμης. Ο βασιλιάς Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ’ παραχώρησε χωρίς αντίσταση την εξουσία, κάνοντάς τον πρωθυπουργό. Η ημερομηνία αυτή έγινε σύμβολο της γέννησης του φασιστικού καθεστώτος.
Με την επίθεση του 1940, ο Μουσολίνι φιλοδοξούσε να προβάλει την ισχύ του, όμως τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά. Τη νύχτα της εισβολής, ανακοίνωσε περήφανα στον Χίτλερ την έναρξη του πολέμου στην Ελλάδα, αλλά σύντομα η εκστρατεία του μετατράπηκε σε ήττα.
Οι ιταλικές μεραρχίες που ξεκίνησαν από την Αλβανία βρέθηκαν αντιμέτωπες με σθεναρή ελληνική αντίσταση. Αντί για την αναμενόμενη ταχεία κατάληψη, οι Ιταλοί συνάντησαν δυσκολίες στα βουνά της Πίνδου.
Η φασιστική ηγεσία και ο τύπος στην Ρώμη παρουσιάζαν την εκστρατεία ως έναν περίπατο: μιλούσαν για μια εύκολη και κεραυνοβόλα νίκη που θα ολοκληρωνόταν μέσα σε 3 ημέρες. Την παραμονή της εισβολής, οι ιταλικές εφημερίδες μάλιστα πανηγύριζαν την επερχόμενη επέκταση της «νέας ρωμαϊκής αυτοκρατορίας». «Η Ιταλία σπάει τα δεσμά των Άγγλων στα Βαλκάνια» και «Η Ελλάδα θα δεχθεί τον ιταλικό πολιτισμό» ήταν μερικοί από τους θριαμβολογικούς τίτλους τους
Η πραγματικότητα, ωστόσο, διέψευσε πανηγυρικά τις φασιστικές προσδοκίες. Αντί για μια γρήγορη κατάρρευση, η Ελλάδα πρόβαλε σθεναρή αντίσταση στα βουνά της Ηπείρου και της Πίνδου. Μέσα σε λίγες εβδομάδες η ιταλική προέλαση καθηλώθηκε. Ήδη από τις 14 Νοεμβρίου ο ελληνικός στρατός πέρασε στην αντεπίθεση, αναγκάζοντας τις ιταλικές δυνάμεις σε υποχώρηση. Το αδύναμο, φτωχό αλλά αποφασισμένο ελληνικό έθνος όχι μόνο απέκρουσε την εισβολή, αλλά μέχρι τα τέλη του 1940 είχε προωθηθεί βαθιά σε αλβανικό έδαφος, απελευθερώνοντας σημαντικές πόλεις της Βορείου Ηπείρου (όπως την Κορυτσά, το Αργυρόκαστρο και την Χειμάρρα). Η αιφνιδιαστική αυτή επιτυχία των Ελλήνων αποτέλεσε την πρώτη ήττα του Άξονα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο – την πρώτη συμμαχική νίκη που ανύψωσε το ηθικό των λαών της Ευρώπης.
Η επίθεση της Ιταλίας μετατράπηκε σε φιάσκο, αποτελώντας παράδειγμα της λανθασμένης εκτίμησης και στρατηγικής του δικτάτορα.
