Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ ασκεί πιέσεις στους συμμάχους των ΗΠΑ προκειμένου να στείλουν ναυτικές δυνάμεις στα Στενά του Ορμούζ, εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν ότι μια τέτοια προσπάθεια εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους.
Μάλιστα, προειδοποιούν ότι ακόμη και αν στεφθεί με επιτυχία, ενδέχεται να αποκαταστήσει μόνο περίπου το 10% της προπολεμικής κίνησης μέσω της θαλάσσιας οδού, τονίζει σε ανάλυσή του το CNN.
Η εμπορική κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει ουσιαστικά σταματήσει από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, με την Τεχεράνη να δεσμεύεται να επιτεθεί σε οποιοδήποτε σκάφος συνδέεται με τις δύο χώρες ή τους εταίρους τους.
Περίπου το 20% του παγκόσμιου εφοδιασμού πετρελαίου, καθώς και παρόμοιες ή ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου και λιπασμάτων, πρέπει να περάσουν από τα Στενά για να φτάσουν στις παγκόσμιες αγορές. Το κλείσιμό τους έχει οδηγήσει σε εκτόξευση των τιμών των εμπορευμάτων.
Για να ανακουφιστούν οι οικονομικές πιέσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος και αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης έχουν δηλώσει ότι καταρτίζουν σχέδια για τη συνοδεία εμπορικών πλοίων από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ μέσω των Στενών. Επίσης, ο Τραμπ έχει ζητήσει από συμμάχους όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και τα μέλη του ΝΑΤΟ – αλλά και από αντιπάλους όπως η Κίνα – να διαθέσουν στρατιωτικά πλοία για καθήκοντα συνοδείας.
Δεν έχει υπάρξει ακόμη καμία προσφορά βοήθειας. Και οι ναυτικοί αναλυτές λένε ότι αυτό αντανακλά τους κινδύνους που ενέχει η επιχείρηση. Οι επιχειρήσεις ναυτικής συνοδείας είναι πολύπλοκες, απαιτώντας συντονισμό των θαλάσσιων και αεροπορικών δυνάμεων για την προστασία τόσο των δεξαμενόπλοιων και των εμπορικών πλοίων όσο και των ίδιων των πολεμικών πλοίων.
Το να καταφέρει κανείς να συντονίσει όλα αυτά, σε αυτό που ένας αναλυτής χαρακτήρισε ως την «κοιλάδα του θανάτου» των Στενών του Ορμούζ, αποτελεί μια τεράστια πρόκληση.
Στενά περάσματα
Το CNN αναφέρει ότι υπάρχει, αρχικά, το πρόβλημα του χώρου. Τα Στενά πλάτος έχουν πλάτος μόλις 10 μίλια περίπου στο στενότερο σημείο. Ο πλεύσιμος χώρος είναι ακόμη μικρότερος, ειδικά για τα τεράστια πετρελαιοφόρα, μερικά από τα οποία έχουν μήκος μεγαλύτερο από τρία γήπεδα ποδοσφαίρου.
Αυτό αφήνει ελάχιστο περιθώριο ελιγμών για τα δεξαμενόπλοια ή τα πολεμικά πλοία που τα συνοδεύουν, δήλωσε η Τζένιφερ Πάρκερ, επιστημονική συνεργάτιδα στον τομέα των ναυτικών σπουδών και πρώην αξιωματικός του Αυστραλιανού Πολεμικού Ναυτικού.
Τα πολεμικά πλοία, πιθανότατα αντιτορπιλικά στην περίπτωση του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, πρέπει να έχουν χώρο να κινούνται γύρω από τα γιγαντιαία δεξαμενόπλοια, ώστε να μπορούν να στοχεύουν με ακρίβεια εισερχόμενους στόχους, όπως αεροσκάφη ή θαλάσσια drone ή πυραύλους, ανέφερε. Ουσιαστικά, τα δεξαμενόπλοια θα μπορούσαν να δημιουργήσουν τυφλά σημεία για τα πολεμικά πλοία.
Επιπλέον, ο χρόνος αντίδρασης είναι περιορισμένος, καθώς τα ιρανικά όπλα βρίσκονται πολύ κοντά στις ακτές της ιρανικής πλευράς του στενού. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η συνοδεία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο από αντιτορπιλικά.
«Ελικόπτερα ή μαχητικά αεροσκάφη θα πρέπει να βρίσκονται σε πτήση στην περιοχή, έτοιμα να αντιμετωπίσουν αεροπορικά ή θαλάσσια drones», δήλωσε ο αναλυτής Καρλ Σούστερ, πρώην πλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ.
Τα αεροσκάφη αερομεταφερόμενης προειδοποίησης και ελέγχου (AWACS) και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναγνώρισης θα πρέπει να σαρώνουν περιοχές πιο βαθιά στην ενδοχώρα του Ιράν, αναζητώντας εκτοξεύσεις πυραύλων που θα μπορούσαν να στοχεύσουν τα δεξαμενόπλοια ή τα πολεμικά πλοία, ανέφερε.
Παράλληλα, οι ιρανικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να απειλήσουν τις αποστολές συνοδείας στο στενό είναι διάσπαρτες και ως επί το πλείστον κινητές.
Οι απειλές κατά των αποστολών συνοδείας μπορούν να περιοριστούν μέσω της αεροπορικής ισχύος ή με χερσαίες εισβολές για την κατάληψη εδαφών από τα οποία ενδέχεται να ξεκινήσουν, αλλά αυτό δημιουργεί νέα προβλήματα, μεταξύ των οποίων και πολλές απώλειες στις αμερικανικές χερσαίες δυνάμεις, ανέφεραν οι αναλυτές.
Στα όρια των δυνατοτήτων τους
Την ίδια ώρα, οι αναλυτές υπογράμμισαν ότι υπάρχει και το πρόβλημα με τον αριθμό των πολεμικών πλοίων. Ένα αμερικανικό αντιτορπιλικό θα μπορούσε να συνοδεύσει ένα ή δύο πετρελαιοφόρα μέσω των Στενών κάθε φορά, ανέφερε η Πάρκερ.
Άλλοι υποστηρίζουν ότι μπορεί να χρειαστεί περισσότερη από μία ναυτική συνοδεία ανά πετρελαιοφόρο.
«Μια βασική επιχείρηση ναυτικής συνοδείας θα χρειαζόταν μεταξύ οκτώ και δέκα αντιτορπιλικών για να προστατεύσει νηοπομπές από πέντε έως δέκα εμπορικά πλοία σε κάθε διέλευση», έγραψε ο αρχισυντάκτης Ρίτσαρντ Μιντ σε μια έκθεση.
Αυτές οι αναλογίες μπορεί να σημαίνουν ότι οι συνοδείες θα μπορούσαν να επαναφέρουν την κυκλοφορία στο Ορμούζ στο 10% των προπολεμικών επιπέδων, έγραψε ο Μιντ.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν 73 αντιτορπιλικά της κλάσης Arleigh Burke σε ενεργό υπηρεσία, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ερευνών του Κογκρέσου. Ωστόσο, μόνο το 68% περίπου των επιφανειακών πλοίων των ΗΠΑ είναι έτοιμα για μάχη ανά πάσα στιγμή, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες εκπαίδευσης και συντήρησης, σύμφωνα με αξιωματούχους του Πολεμικού Ναυτικού.
Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 50 αντιτορπιλικά. Και αυτά είναι διασκορπισμένα σε όλο τον κόσμο. Έτσι, αν 10 από αυτά χρειάζονται για μία μόνο αποστολή συνοδείας μέσω των Στενών του Ορμούζ, αυτό δίνει μια ιδέα για το πόσο θα επιβαρυνθούν οι ΗΠΑ μόνες τους για να διατηρήσουν αποστολές συνοδείας για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.
Αυτό εξηγεί γιατί ο Τραμπ καλεί άλλες χώρες να συνεισφέρουν, σύμφωνα με το CNN. Και αυτό δεν αφορά μόνο τα αντιτορπιλικά για τη συνοδεία των πλοίων. Η ανίχνευση και η καταστροφή ναρκών στα Στενά είναι ένα άλλο πρόβλημα για το οποίο οι ΗΠΑ δεν είναι καλά εξοπλισμένες να αντιμετωπίσουν μόνες τους.
Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι σύμμαχοι όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα θα μπορούσαν να διαθέσουν ειδικά ναρκαλιευτικά σκάφη για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της απειλής των ναρκών, αν και μέχρι στιγμής καμία από τις δύο χώρες δεν έχει δεσμευτεί να το πράξει.
Ωστόσο, ακόμη και αν γίνονταν τέτοιες προσφορές, αυτά τα σκάφη δεν θα αποτελούσαν σε καμία περίπτωση πανάκεια, δήλωσε ο Κοχ, αναλυτής στη Σιγκαπούρη. Τα ναρκαλιευτικά σκάφη είναι ελαφρώς οπλισμένα σε σύγκριση με τα αντιτορπιλικά, πρόσθεσε, και από μόνα τους θα μπορούσαν να είναι ευάλωτα σε ιρανική επίθεση.
Ο Γι Τζι-χουν, ερευνητής στο Κορεατικό Ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων, δήλωσε ότι, στην περίπτωση της Σεούλ, τα ναρκαλιευτικά του ναυτικού της Νότιας Κορέας απλά δεν είναι κατασκευασμένα για αυτού του είδους τις αποστολές.
«Υπάρχουν περιορισμοί όσον αφορά την αποστολή τους σε μακρινές θάλασσες για μεγάλο χρονικό διάστημα σε περιοχές υψηλού κινδύνου, όπως τα Στενά του Ορμούζ, από άποψη αντοχής, ικανότητας αυτοάμυνας και υλικοτεχνικής υποστήριξης», δήλωσε ο Γι στο CNN.
Ο Κοχ επισημαίνει τα προβλήματα που προκάλεσαν τα τελευταία χρόνια στην Ερυθρά Θάλασσα οι αντάρτες Χούθι, οι οποίοι εδρεύουν στη Υεμένη και είναι σύμμαχοι του Ιράν. Παρά τη συνοδεία πλοίων των ΗΠΑ και χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Χούθι έχουν επιτεθεί σε εμπορικά πλοία.
Σε μια περίπτωση μάλιστα, ένας πύραυλος τους έφτασε λίγα δευτερόλεπτα από το να χτυπήσει ένα αμερικανικό αντιτορπιλικό. «Υπήρχαν ήδη κάποιες δυσκολίες στην αντιμετώπιση της απειλής των Χούθι», είπε ο Κοχ. «Τώρα η δύναμη θα αντιμετωπίσει έναν πολύ μεγαλύτερο εχθρό, το Ιράν, το οποίο πιθανότατα διαθέτει πολύ μεγαλύτερο οπλοστάσιο από drones και πυραύλους», είπε.
Πηγή: CNN
