Ιστορία γράφτηκε στα βραβεία Τέρνερ για το 2025, καθώς νικήτρια αναδείχθηκε η Νένα Καλού και έγινε η πρώτη καλλιτέχνις με μαθησιακή δυσκολία που κέρδισε το διάσημο βραβείο σύγχρονης τέχνης της Βρετανίας.
Η 59χρονη, γεννημένη στη Γλασκώβη, που βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού, επικράτησε τεσσάρων συναγωνιστών της και κέρδισε το βραβείο αξίας 25.000 λιρών χάρη στα πολύχρωμα σχέδια και γλυπτά της, τα οποία είναι φτιαγμένα από υφάσματα και κασέτες VHS.
Nnena Kalu has just won the 2025 Turner prize for her drawings and sculptures.
Kalu is best known for her large sculptural pieces, which create cocoon-like shapes using materials such as fabric, paper and video tape.
Nnena Kalu was born to Nigerian parents in Glasgow in 1966. pic.twitter.com/lKeCC0qfB2
— Dolapo Aina (@DolapoAina) December 9, 2025
Τα σχέδια και τα γλυπτά της Καλού περιγράφονται από τον κριτικό τέχνης του Guardian Έντι Φράνκελ ως «τεράστια κουκούλια τυλιγμένα σε μαζικούς, σφιχτούς, στριμμένους, εξαιρετικά πολύχρωμους κόμπους», εντυπωσίασαν την κριτική επιτροπή, η οποία ήταν διχασμένη σε μια χρονιά όπου σχεδόν όλοι οι καλλιτέχνες θεωρούνταν πιθανοί νικητές.
Η βρετανική οργάνωση για άτομα με αναπηρία Sense να χαρακτήρισε την υποψηφιότητά της ως «εξαιρετικά σημαντική» και «απόλυτα δίκαιη και από καιρό αναμενόμενη».
Ο Άλεξ Φάρκουαρσον, πρόεδρος της κριτικής επιτροπής και διευθυντής της Tate Britain, δήλωσε ότι η νίκη της νιγηριανής καταγωγής Σκωτσέζας καλλιτέχνιδας αποτελεί ένα σημείο καμπής για τον διεθνή κόσμο της τέχνης.
«Το έργο της Νένα επιλέχθηκε κυρίως για την ποιότητά του, αλλά δεδομένου ότι είναι μια καλλιτέχνις με νευροδιαφορετικότητα και ότι η λεκτική της επικοινωνία είναι περιορισμένη, είναι κάποια που στο παρελθόν θα βρισκόταν στο περιθώριο», ανέφερε.
«Τα σχέδια έχουν αυτή την όμορφη οπτική, λεπτή τυπική ποιότητα, ενώ τα γλυπτά μοιάζουν με δίνες ή δίνες και σε τραβούν. Είναι αυτά τα εκπληκτικά συναρπαστικά πράγματα, που σε τραβούν, σου δίνουν χαρά και σε κάνουν να επιστρέφεις», προσέθεσε.
«Η νίκη της αρχίζει να σβήνει το όριο μεταξύ των νευροτυπικών και των νευροδιαφορετικών καλλιτεχνών. Ξαφνικά συνειδητοποιείς ότι στην πραγματικότητα υπήρχε ένα όριο γύρω από την ιστορία μας και γύρω από τη σύγχρονη τέχνη. Αλλά αυτό το όριο διαλύεται», προσέθεσε.
Το βραβείο Τέρνερ, που θεωρείται ένα από τα πιο διάσημα βραβεία στον κόσμο της τέχνης, απονέμεται σε καλλιτέχνες που έχουν γεννηθεί ή εργάζονται στη Βρετανία για μια εξαιρετική έκθεση ή παρουσίαση του έργου τους κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους.
Οι υποψήφιοι για το 2025 θεωρήθηκαν ευρέως ως καλλιτέχνες που φαινόταν να εκφράζουν τη σύγχρονη εποχή της Βρετανίας, όπου η ταυτότητα και η έννοια της ένταξης βρίσκονται σε συνεχή μεταβολή.
Ο Άντριαν Σερλ της εφημερίδας Guardian εξήρε την έκθεση, αλλά επέλεξε την Καλού ως την καλλιτέχνιδα που ξεχώρισε. Το έργο της είναι κατασκευασμένο από κολλητική ταινία, μεμβράνη, ανακυκλωμένα πλαστικά, υφάσματα, δεματικά καλώδια και κασέτες VHS που είναι δεμένα σε διαφορετικές μορφές.
Ο Σερλ είπε ότι η Καλού είναι μια καλλιτέχνις με αυτισμό με μαθησιακές δυσκολίες και περιορισμένη λεκτική επικοινωνία, δημιούργησε ένα έργο που ήταν «αμετάβλητο» και θύμιζε την Αμερικανίδα καλλιτέχνιδα Τζούντιθ Σκοτ και τη Γερμανίδα καλλιτέχνιδα Χάνε Νταρμπόβεν.
Η Καλού γεννήθηκε στη Γλασκώβη το 1966 από γονείς Νιγηριανούς, αλλά μετακόμισε σε νεαρή ηλικία στο Γουάντσγορθ του Λονδίνου. Ξεκίνησε να ασχολείται με την τέχνη στο κέντρο Hill House στο Τούτινγκ, νότια του Λονδίνου, στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Σήμερα έχει το στούντιό της στο ActionSpace στο Κλάφαμ, ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα που παρέχει χώρο και βοήθεια σε καλλιτέχνες με μαθησιακές δυσκολίες.
Με πληροφορίες από Guardian
