Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύτηκε για «σκληρή» απάντηση στους νέους δασμούς που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε κράτη-μέλη, την ώρα που ο Λευκός Οίκος εντείνει την εκστρατεία του για την ανάληψη ελέγχου της Γροιλανδίας.
Η ανακοίνωση του Τραμπ για την επιβολή δασμών 10% σε συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτάχθηκαν στην κίνησή του για τη Γροιλανδία —μεταξύ αυτών η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία— επαναφέρει μια διατλαντική εμπορική ρήξη που οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θεωρούσαν ότι είχε αποφευχθεί με συμφωνία που υπογράφηκε πέρυσι.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επέκρινε τις τακτικές του Τραμπ ως απειλή για την «ευημερία», δηλώνοντας πως «πρέπει να ανοίγουμε αγορές, όχι να τις κλείνουμε. Πρέπει να δημιουργούμε ζώνες οικονομικής ολοκλήρωσης, όχι να αυξάνουμε δασμούς».
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι πάντα πολύ σταθερή στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, όπου κι αν αυτό τίθεται υπό αμφισβήτηση, και φυσικά ξεκινώντας από το έδαφος των κρατών-μελών της ΕΕ», είπε ο Κόστα, μιλώντας μετά την υπογραφή ιστορικής εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και χωρών της Νότιας Αμερικής στην Παραγουάη το Σάββατο.
«Συντονίζω μια κοινή απάντηση των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο ζήτημα αυτό», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, έχει προγραμματιστεί έκτακτη συνεδρίαση πρεσβευτών των 27 σήμερα το απόγευμα στις Βρυξέλλες για την αξιολόγηση της κατάστασης και τον σχεδιασμό αντίδρασης, ενώ οι σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας των χωρών βρίσκονται ήδη σε απευθείας επικοινωνία.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε τους νέους δασμούς με ανάρτηση στο Truth Social το Σάββατο, υποστηρίζοντας ότι οι στοχευμένες χώρες είχαν στείλει στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία τις τελευταίες ημέρες «για άγνωστους σκοπούς». Μικρή δύναμη στρατευμάτων του ΝΑΤΟ έφτασε την Πέμπτη στο Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, στο πλαίσιο αποστολής αναγνώρισης και υποστήριξης.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής είναι άμεσα ανοιχτές σε διαπραγματεύσεις με τη Δανία και/ή οποιαδήποτε από αυτές τις χώρες που έχουν θέσει τόσα πολλά σε κίνδυνο», δήλωσε ο Τραμπ, επιμένοντας ότι η Ουάσινγκτον θα ολοκληρώσει την απόκτηση της Γροιλανδίας. Ο δασμός 10% θα επιβληθεί από την 1η Φεβρουαρίου και θα αυξηθεί στο 25% την 1η Ιουνίου, παραμένοντας σε ισχύ «μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και οριστική αγορά της Γροιλανδίας», όπως ανέφερε.
«Η δήλωση του προέδρου προκαλεί έκπληξη», ανέφερε ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν. «Ο σκοπός της αυξημένης στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, στην οποία αναφέρεται ο πρόεδρος, είναι η ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική», είπε.
«Συμφωνούμε με τις ΗΠΑ ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα, καθώς η Αρκτική δεν είναι πλέον περιοχή χαμηλής έντασης. Ακριβώς γι’ αυτό εμείς και οι εταίροι μας στο ΝΑΤΟ εντείνουμε τις προσπάθειες με πλήρη διαφάνεια προς τους Αμερικανούς συμμάχους μας», πρόσθεσε.
Ο Ράσμουσεν σημείωσε επίσης ότι η Δανία βρίσκεται σε στενή επαφή με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους άλλους εταίρους της για το θέμα.
Ο Κόστα, μαζί με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τους στενούς τους συνεργάτες, βρίσκονται στην Παραγουάη για την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur. Η συμφωνία αυτή χρειάστηκε πάνω από ένα τέταρτο του αιώνα για να ολοκληρωθεί και παρουσιάζεται ως σημαντική προσπάθεια διαφοροποίησης των εμπορικών σχέσεων, στο πλαίσιο της πίεσης του Τραμπ κατά του ελεύθερου εμπορίου.
Η φον ντερ Λάιεν υπερασπίστηκε την ανάπτυξη ευρωπαϊκού στρατιωτικού προσωπικού, δηλώνοντας ότι «η προγραμματισμένη από τη Δανία άσκηση, που διεξήχθη με συμμάχους, ανταποκρίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική και δεν απειλεί κανέναν».
«Οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα ενείχαν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής κλιμάκωσης», ανέφερε σε ανάρτησή της στο X.
«Η Κίνα και η Ρωσία θα τρίβουν τα χέρια τους», δήλωσε επίσης στο X η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας. «Αυτοί είναι που επωφελούνται από τις διαιρέσεις μεταξύ των Συμμάχων. Αν η ασφάλεια της Γροιλανδίας βρίσκεται σε κίνδυνο, μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε εντός του ΝΑΤΟ», τόνισε.
«Οι δασμοί κινδυνεύουν να κάνουν την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες φτωχότερες και να υπονομεύσουν την κοινή μας ευημερία», πρόσθεσε.
Γροιλανδία, όπως Ουκρανία
Η ηγεσία της ΕΕ βρίσκεται πλέον σε συνεχή επικοινωνία με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σχετικά με τους νέους δασμούς Τραμπ, επιβεβαίωσαν δύο αξιωματούχοι.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συνέκρινε τη στήριξη προς τη Γροιλανδία με την υπεράσπιση της Ουκρανίας και δήλωσε ότι το Παρίσι θα σταθεί στο πλευρό «της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας» των εταίρων του.
«Καμία προσπάθεια εκφοβισμού ή απειλές δεν θα μας επηρεάσουν, ούτε στην Ουκρανία, ούτε στη Γροιλανδία, ούτε οπουδήποτε αλλού στον κόσμο όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τέτοιες καταστάσεις», ανέφερε σε ανάρτησή του στο X.
Ο Γάλλος
«Οι απειλές για δασμούς είναι απαράδεκτες και δεν έχουν θέση σε αυτό το πλαίσιο. Οι Ευρωπαίοι θα απαντήσουν με ενιαίο και συντονισμένο τρόπο», πρόσθεσε.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε τους νέους δασμούς «εντελώς λανθασμένους» και δήλωσε ότι θα θέσει το θέμα στον Λευκό Οίκο.
Ο ηγέτης του Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ, δήλωσε ότι οι νέοι αμερικανικοί δασμοί «θα μας πλήξουν».
«Δεν συμφωνούμε πάντα με την κυβέρνηση των ΗΠΑ και σε αυτή την περίπτωση σίγουρα δεν συμφωνούμε», ανέφερε σε ανάρτησή του στο X. «Αν η Γροιλανδία είναι ευάλωτη σε κακόβουλες επιρροές, τότε ρίξτε μια ματιά και στο Ντιέγκο Γκαρσία», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην αμερικανοβρετανική αεροπορική βάση στον Ινδικό Ωκεανό.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε σήμερα ότι μια εισβολή των Ηνωμένων Πολιτειών στη Γροιλανδία «θα έκανε τον Πούτιν τον πιο ευτυχισμένο άνθρωπο στη Γη».
Ο Σάντσεθ τόνισε ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ εναντίον της τεράστιας αρκτικής νήσου της Δανίας θα έπληττε το ΝΑΤΟ και θα νομιμοποιούσε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
«Αν επικεντρωθούμε στη Γροιλανδία, πρέπει να πω ότι μια αμερικανική εισβολή σε αυτό το έδαφος θα έκανε τον Βλαντίμιρ Πούτιν τον πιο ευτυχισμένο άνθρωπο στον κόσμο. Γιατί; Επειδή θα νομιμοποιούσε την απόπειρα εισβολής του στην Ουκρανία», είπε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα La Vanguardia.
«Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούσαν βία, θα ήταν το κύκνειο άσμα για το ΝΑΤΟ. Ο Πούτιν θα ήταν διπλά ευτυχισμένος», κατέληξε.
Συζητήσεις για αντίμετρα
Ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον δήλωσε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες «δεν θα επιτρέψουν να εκβιαστούν. … Πρόκειται για ζήτημα της ΕΕ που αφορά πολύ περισσότερες χώρες από όσες στοχοποιούνται τώρα». Πρόσθεσε ότι η Σουηδία βρίσκεται σε εντατικές συνομιλίες με άλλα κράτη της ΕΕ, τη Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο για μια συντονισμένη απάντηση.
Η γερμανική ένωση μηχανικών κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει τη χρήση του μηχανισμού που επιτρέπει στην ΕΕ να προχωρά σε αντίμετρα κατά τρίτων χωρών που ασκούν οικονομική πίεση σε κράτη-μέλη, με στόχο να τα αναγκάσουν να αλλάξουν τις πολιτικές τους.
«Αν η ΕΕ υποχωρήσει σε αυτό το σημείο, το μόνο που θα καταφέρει είναι να ενθαρρύνει τον πρόεδρο των ΗΠΑ να προχωρήσει στην επόμενη παράλογη απαίτηση και να απειλήσει με νέους δασμούς», δήλωσε σε ανακοίνωσή του σήμερα ο πρόεδρος της VDMA, Μπέρτραμ Κάουλατ.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, δήλωσε ότι η ΕΕ «στηρίζει τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας».
«Τα μέτρα κατά συμμάχων του ΝΑΤΟ που ανακοινώθηκαν σήμερα δεν θα συμβάλουν στη διασφάλιση της ασφάλειας στην Αρκτική», ανέφερε σε ανάρτησή της στο X. «Κινδυνεύουν να πετύχουν το αντίθετο, ενθαρρύνοντας τους κοινούς μας εχθρούς και όσους επιδιώκουν να καταστρέψουν τις κοινές μας αξίες και τον τρόπο ζωής μας».
«Η Γροιλανδία και η Δανία έχουν ξεκαθαρίσει: η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση και η κυριαρχία και η εδαφική της ακεραιότητα πρέπει να γίνονται σεβαστές. Καμία απειλή δασμών δεν μπορεί ούτε θα αλλάξει αυτό το γεγονός», κατέληξε.
