«Η προσδοκώμενη πρόοδος στην ισότητα φύλων και τους δίκαιους όρους εργασίας εξουδετερώνεται από την απορρύθμιση του χρόνου εργασίας», υπογραμμίζει η ΓΣΕΕ, ζητώντας την απόσυρση της διάταξης που εισάγει νέες εξαιρέσεις στην Κυριακάτικη αργία.
Με φόντο την κατάθεση Σχεδίου Νόμου για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970 περί μισθολογικής διαφάνειας, η Συνομοσπονδία αναγνωρίζει πως γίνονται βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.
Ωστόσο προειδοποιεί ότι η ταυτόχρονη διεύρυνση των εξαιρέσεων από την Κυριακάτικη αργία απειλεί να ακυρώσει στην πράξη τα οφέλη, μεταφέροντας το κόστος στους εργαζόμενους και ιδιαίτερα σε όσους ήδη βρίσκονται σε πίεση λόγω εντατικών ρυθμών και δύσκολων συνθηκών εργασίας.
Η Οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια: θετική τομή με ουσιαστικές δικλίδες
Στην ανακοίνωσή της, η ΓΣΕΕ χαιρετίζει την κατάθεση του Σχεδίου Νόμου που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2023/970, επισημαίνοντας ότι συνέβαλε ενεργά στη διαμόρφωση του περιεχομένου του μέσω του κοινωνικού διαλόγου που απαιτεί η ίδια η Οδηγία.
Όπως τονίζει, αρκετές από τις προτάσεις της έγιναν δεκτές από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, γεγονός που ενισχύει την προοπτική μιας πιο δίκαιης και διαφανούς αγοράς εργασίας.
Μεταξύ των σημείων που ξεχωρίζει η Συνομοσπονδία περιλαμβάνονται:
– Η αναγνώριση του κομβικού ρόλου των συλλογικών συμβάσεων εργασίας (ΣΣΕ) ως θετικού μέτρου που διευκολύνει τη συμμόρφωση με τη μισθολογική διαφάνεια και συμβάλλει έμπρακτα στην εφαρμογή της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για την ενίσχυση των ΣΣΕ. Με απλά λόγια, η μισθολογική διαφάνεια δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο σε ατομικές ρυθμίσεις· χρειάζεται ισχυρό πλαίσιο συλλογικής προστασίας.
– Η αποκατάσταση του θεσμικού κοινωνικού διαλόγου μέσω της αναβίωσης της λειτουργίας του αρμόδιου Τμήματος για την Ισότητα Φύλων του Ανωτάτου Συμβουλίου Εργασίας, με ισότιμη τριμερή συμμετοχή. Η επιστροφή σε μια ισορροπημένη, θεσμικά κατοχυρωμένη διαβούλευση αποτελεί κλειδί για την αποτελεσματικότητα των μέτρων.
– Η διευκόλυνση πρόσβασης των εργαζομένων στις αρμόδιες Αρχές, με δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής (π.χ. μέσω e-presence) στην εξέταση καταγγελιών, ιδίως για όσους ζουν ή εργάζονται σε περιοχές —κυρίως νησιωτικές— όπου δεν λειτουργούν υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας ή του Συνηγόρου του Πολίτη.
Η ΓΣΕΕ, συνολικά, παρουσιάζει την ενσωμάτωση της Οδηγίας ως ένα βήμα που μπορεί να ενισχύσει την ισότητα φύλων, να μειώσει τις μισθολογικές αποκλίσεις και να δημιουργήσει συνθήκες μεγαλύτερης λογοδοσίας στους χώρους εργασίας.
Κυριακάτικη αργία: γιατί η διεύρυνση εξαιρέσεων «ακυρώνει» την πρόοδο
Παρά τα θετικά στοιχεία, η Συνομοσπονδία προειδοποιεί ότι η αποτελεσματικότητα των μέτρων για ισότητα και δικαιοσύνη στους όρους εργασίας «εξουδετερώνεται» από την παράλληλη προώθηση διάταξης που διευρύνει περαιτέρω τις εξαιρέσεις από την Κυριακάτικη αργία.
Η κεντρική ένσταση της ΓΣΕΕ είναι ότι το ίδιο νομοθετικό πακέτο, ενώ επιχειρεί να θωρακίσει δικαιώματα και να ενισχύσει τη διαφάνεια, ανοίγει ταυτόχρονα παράθυρο για μεγαλύτερη απορρύθμιση του χρόνου εργασίας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η διεύρυνση των εξαιρέσεων στην Κυριακάτικη αργία οδηγεί μεγαλύτερες ομάδες εργαζομένων σε:
– εντατικοποίηση της εργασίας,
– διακινδύνευση της υγείας και της ασφάλειάς τους,
– επιβάρυνση των ορίων αντοχής, ιδιαίτερα μέσα στο καλοκαίρι και σε συνθήκες ακραίων καιρικών φαινομένων.
Η αναφορά στις εποχικές και ακραίες θερμοκρασίες δεν είναι τυπική. Η ΓΣΕΕ θέτει ως ζήτημα άμεσης προτεραιότητας την προστασία της υγείας και ασφάλειας, υπονοώντας ότι η εργασία σε ημέρες ανάπαυσης, υπό πίεση και σε υψηλές θερμοκρασίες, μπορεί να επιδεινώσει κινδύνους στους χώρους εργασίας και να αυξήσει την εργασιακή εξουθένωση.
Η χρονική συγκυρία και η «σκιά» στις συλλογικές διαπραγματεύσεις
Ένα ακόμη σημείο που, κατά τη ΓΣΕΕ, «προξενεί εντύπωση» είναι ότι το μεγαλύτερο εύρος των επιχειρήσεων που καλύπτονται από τη νέα εξαίρεση ανήκει σε κλάδο όπου βρίσκεται σε εξέλιξη κρίσιμη συλλογική διαπραγμάτευση για τη σύναψη εθνικής κλαδικής ΣΣΕ.
Στην πράξη, μια τέτοια νομοθετική παρέμβαση μπορεί να επηρεάσει τη δυναμική των διαπραγματεύσεων, καθώς αλλάζει το πεδίο στο οποίο καλούνται να συμφωνήσουν εργοδότες και εργαζόμενοι.
Η Συνομοσπονδία ουσιαστικά συνδέει την Κυριακάτικη αργία με τη συνολική αρχιτεκτονική των εργασιακών σχέσεων: όταν ο χρόνος εργασίας γίνεται πιο «ευέλικτος» με μονομερείς εξαιρέσεις, μειώνεται η προβλεψιμότητα και η συλλογική διαπραγμάτευση δυσκολεύεται να διασφαλίσει σταθερούς και δίκαιους κανόνες.
Αίτημα απόσυρσης του άρθρου 37 για την Κυριακάτικη αργία
Με βάση όλα τα παραπάνω, η ΓΣΕΕ καλεί το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης να αποσύρει τη διάταξη του άρθρου 37 από το υπό συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή Σχέδιο Νόμου.
Όπως τονίζει, ο αρνητικός αντίκτυπος της συγκεκριμένης ρύθμισης είναι σοβαρός και στρέφεται κυρίως σε βάρος των εργαζομένων, με αιχμή την υγεία και την ασφάλειά τους.
Στο τέλος, το μήνυμα της ανακοίνωσης παραμένει σαφές: η μισθολογική διαφάνεια και η ισότητα φύλων είναι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, αλλά δεν μπορούν να αποδώσουν όταν συνοδεύονται από μέτρα που υπονομεύουν θεμελιώδεις εγγυήσεις στον χρόνο ανάπαυσης.
Η Κυριακάτικη αργία, ως κρίσιμος θεσμός προστασίας και ισορροπίας, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως τεχνική εξαίρεση σε ένα άρθρο, αλλά ως βασικό στοιχείο αξιοπρεπών όρων εργασίας. Γι’ αυτό και η ΓΣΕΕ επιμένει: η διάταξη για τις νέες εξαιρέσεις στην Κυριακάτικη αργία πρέπει να αποσυρθεί, ώστε η επιδιωκόμενη πρόοδος να μην μείνει στα χαρτιά, αλλά να γίνει πραγματικότητα στους χώρους εργασίας.
