Το Ισραήλ δεν διέθετε ρεαλιστικό σχέδιο για αλλαγή καθεστώτος όταν επιτέθηκε στο Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Guardian, που επικαλείται Ισραηλινούς αξιωματούχους ασφαλείας. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, οι προσδοκίες ότι οι αεροπορικές επιδρομές θα πυροδοτούσαν λαϊκή εξέγερση βασίζονταν περισσότερο σε «ευσεβείς πόθους» παρά σε αξιόπιστες πληροφορίες.
Το Ιράν έχει αντέξει σχεδόν δύο εβδομάδες βομβαρδισμών και τη δολοφονία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει δημόσια το ενδεχόμενο τερματισμού του ολοένα και πιο δαπανηρού πολέμου. Αν η νέα ηγεσία του Ιράν καταφέρει να διατηρηθεί στην εξουσία, η μακροπρόθεσμη αξιολόγηση της επιτυχίας της σύγκρουσης μπορεί να εξαρτηθεί από το τι θα γίνει με τα 440,9 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου, τα οποία θάφτηκαν κάτω από ένα βουνό μετά από αμερικανικά πλήγματα τον περασμένο Ιούνιο, σύμφωνα με νυν και πρώην πηγές της ισραηλινής άμυνας και των υπηρεσιών πληροφοριών. Η ποσότητα αυτή επαρκεί για περισσότερες από δέκα πυρηνικές κεφαλές και θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ιράν να επισπεύσει την κατασκευή πυρηνικού όπλου, εάν το υλικό παραμείνει στη χώρα.
«Αυτά τα 440 κιλά ουρανίου αποτελούν ένα από τα πιο σαφή τεστ για το πώς θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος και αν θα θεωρηθεί επιτυχής», δήλωσε ένας τέως ανώτερος αξιωματούχος της ισραηλινής άμυνας και των υπηρεσιών πληροφοριών που είχε εργαστεί στο ιρανικό ζήτημα. «Πρέπει είτε το υλικό να φύγει από το Ιράν είτε να υπάρξει ένα καθεστώς στο οποίο να είμαστε βέβαιοι ότι θα διαφυλάσσεται με ουσιαστικό τρόπο μέσα στη χώρα» σημείωσε.
Οι σκληροπυρηνικοί στο Ιράν υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι ένα πυρηνικό αποτρεπτικό οπλοστάσιο αποτελεί τη μόνη εγγύηση επιβίωσης για την Ισλαμική Δημοκρατία. Η σαφής στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ στον πόλεμο αυτό ενδέχεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτή την άποψη, εάν το καθεστώς επιβιώσει.
Οι ΗΠΑ φέρεται να εξετάζουν την αποστολή στρατευμάτων σε μια αποστολή υψηλού κινδύνου για την κατάσχεση του ουρανίου. Πριν από τον πόλεμο, οι διαπραγματεύσεις περιλάμβαναν επίσης προτάσεις ώστε το Ιράν να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο σε τρίτη χώρα.
«Είναι ένα παιχνίδι υψηλού ρίσκου αυτός ο πόλεμος, γιατί αν πετύχει θα μπορούσε να αλλάξει πλήρως τη Μέση Ανατολή προς το καλύτερο», δήλωσε ο πρώην Ισραηλινός αξιωματούχος. «Αλλά αν βομβαρδίσουμε τα πάντα και το καθεστώς παραμείνει στην εξουσία, διατηρώντας αυτά τα 400 κιλά ουρανίου, τότε ουσιαστικά θα ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση για την προσπάθεια του Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο».
Ο Γιοάβ Ρόζενμπεργκ, πρώην αναπληρωτής επικεφαλής της ερευνητικής διεύθυνσης της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, ήταν ακόμη πιο κατηγορηματικός.
«Το χειρότερο αποτέλεσμα αυτού του πολέμου θα είναι μια ανακήρυξη νίκης όπως εκείνη του Ιουνίου 2025, αφήνοντας το ιρανικό καθεστώς αποδυναμωμένο αλλά με 450 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου στα χέρια του», έγραψε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Τότε θα προχωρήσουν με βεβαιότητα στην κατασκευή πυρηνικής βόμβας και η νίκη μας θα μετατραπεί σε ήττα».
Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ πιθανόν να έχει οξύνει τον κίνδυνο πυρηνικής απειλής από το Ιράν. Ο ίδιος είχε επενδύσει τεράστιους οικονομικούς και πολιτικούς πόρους σε ένα πρόγραμμα που θα μπορούσε εύκολα να μετατραπεί σε στρατιωτικό, αλλά για δεκαετίες απέφευγε να δώσει την τελική εντολή για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Οι απόψεις του γιου και διαδόχου του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είναι λιγότερο ξεκάθαρες.
«Με τον Χαμενεΐ γνωρίζαμε σχεδόν τα πάντα για τη διαδικασία λήψης αποφάσεών του», δήλωσε ένας άλλος πρώην ανώτερος αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών του Ισραήλ. «Έκανε πολλά πράγματα που μας ανησυχούσαν – γι’ αυτό άλλωστε υπήρξε πόλεμος. Αλλά ποτέ δεν πήρε την απόφαση να προχωρήσει στην κατασκευή πυρηνικής βόμβας, ό,τι κι αν συνέβαινε. Με τον Μοτζτάμπα δεν είμαι βέβαιος ότι έχουμε τη γνώση για να εκτιμήσουμε τι θα κάνει με το πυρηνικό πρόγραμμα», πρόσθεσε. «Θα μπορούσε να κινηθεί προς την κατασκευή πυρηνικής βόμβας ακόμη και τώρα».
«Ευσεβείς πόθοι» για αλλαγή καθεστώτος
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησαν τον πόλεμο με εκκλήσεις για αλλαγή καθεστώτος, μετατρέποντας άμεσα τη σύγκρουση σε υπαρξιακή απειλή για την ηγεσία του Ιράν. Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί της ισραηλινής άμυνας και των υπηρεσιών πληροφοριών θεωρούν ότι δεν ήταν ποτέ ρεαλιστικό να αναμένεται πως ένας πόλεμος από αέρος θα μπορούσε να προκαλέσει άμεσα την κατάρρευση της ιρανικής κυβέρνησης.
«Είναι ευσεβής πόθος», δήλωσε μία πηγή των υπηρεσιών πληροφοριών. «Είχαμε σχέδια για το πώς να καταστρέψουμε τους βαλλιστικούς πυραύλους, πώς να αντιμετωπίσουμε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και πώς να πλήξουμε τη στρατιωτική βιομηχανία του Ιράν. Αλλά ποτέ δεν άκουσα ότι γνωρίζαμε πώς να κάνουμε μια εκστρατεία αλλαγής καθεστώτος από αέρος» σημείωσε.
Η πρώην επικεφαλής έρευνας της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών Μοσάντ, Σίμα Σάιν, εκτίμησε επίσης ότι μια λαϊκή εξέγερση εν μέσω πολέμου είναι εξαιρετικά δύσκολη.
«Ανήκω σε όσους δεν πιστεύουν ότι η αλλαγή καθεστώτος μπορεί να προκύψει από βομβαρδισμούς από το εξωτερικό», δήλωσε. Ωστόσο δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι μακροπρόθεσμες οικονομικές και πολιτικές συνέπειες του πολέμου να αποδυναμώσουν το καθεστώς.
Στρατιωτικές επιτυχίες, αβέβαιο μέλλον
Η άμεση προτεραιότητα του Ισραήλ είναι να πλήξει και να αποδυναμώσει το Ιράν και τους συμμάχους του το συντομότερο δυνατό, ακόμη κι αν η σύγκρουση ενδέχεται να επιταχύνει μακροπρόθεσμα τις προσπάθειες της Τεχεράνης να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, σύμφωνα με αξιωματούχους.
«Το Ισραήλ δεν είναι το ίδιο κράτος που ήταν πριν την 7η Οκτωβρίου. Η πολιτική άλλαξε εντελώς. Υπάρχει μηδενική ανοχή, περίπου το 70% ή 80% των Ισραηλινών δεν είναι πρόθυμοι να δεχτούν καμία ανοησία από τους αντιπάλους μας που θέλουν να μας σκοτώσουν», δήλωσε ένας αξιωματούχος όταν ρωτήθηκε για τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές επιπτώσεις του πολέμου. «Η πρώτη προτεραιότητα των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων είναι να προστατεύσουν τις οικογένειές μας… και μετά θα ασχοληθούμε με όλα τα υπόλοιπα» πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
«Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις βρίσκονται στα πρόθυρα της ολοκλήρωσης αυτής της εκστρατείας. Δεν πρόκειται να το πουν αυτό, γιατί το πότε θα τελειώσει είναι πολιτική απόφαση, όμως από στρατιωτική σκοπιά έχουν ολοκληρώσει σχεδόν όλη την αποστολή», είπε. «Δύο εβδομάδες και μετά τελείωσε».
Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι η προσήλωση στη στρατιωτική ισχύ μπορεί να απομονώσει το Ισραήλ πολιτικά στη Μέση Ανατολή και διεθνώς.
«Το Ισραήλ δεν φαίνεται πρόθυμο ή ικανό να αξιοποιήσει τις εντυπωσιακές στρατιωτικές του επιτυχίες για να προχωρήσει σε πολιτικές πρωτοβουλίες και νέες συμμαχίες», δήλωσε ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος. «Φοβάμαι ότι θα παραμείνουμε παγιδευμένοι σε αυτή την κατάσταση».
Πηγή: Guardian
