Φορείς εκπροσώπησης της βιομηχανίας στη Γερμανία, καθώς και εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της ηλιακής ενέργειας, εκπέμπουν σήμα κινδύνου για τις επιδοτήσεις στα φωτοβολταϊκά. Όπως τονίζουν, το σχέδιο του υπουργείου Οικονομίας για σταδιακή κατάργηση ενισχύσεων δεν είναι μια απλή τεχνική αλλαγή στον τρόπο στήριξης της πράσινης μετάβασης, αλλά μια παρέμβαση που μπορεί να επηρεάσει άμεσα την επιβίωση χιλιάδων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, να παγώσει επενδύσεις δισεκατομμυρίων και να επιβραδύνει τον ρυθμό εγκατάστασης νέων συστημάτων σε νοικοκυριά και μικρές μονάδες.
Ο Γερμανικός Σύνδεσμος Εταιρειών Ηλιακής Ενέργειας (BSW) προειδοποιεί ότι η σχεδιαζόμενη κατάργηση της υποστήριξης για νέα, μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα που θα εγκαθίστανται από το 2027 και μετά μπορεί να δημιουργήσει ντόμινο επιπτώσεων σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας: από τους εγκαταστάτες και τους προμηθευτές εξοπλισμού μέχρι τους τεχνικούς συντήρησης και τους τοπικούς εργολάβους. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα μήνυμα που επαναλαμβάνεται από πολλούς παίκτες της αγοράς: χωρίς ένα σταθερό πλαίσιο, η επένδυση γίνεται ρίσκο που δεν αντέχουν ούτε τα νοικοκυριά ούτε οι μικρές επιχειρήσεις.
Τι αλλάζει στις επιδοτήσεις στα φωτοβολταϊκά από το 2027
Το υπουργείο Οικονομίας, υπό την Κατερίνα Ράιχε —η οποία ανήκει στην παράταξη του συντηρητικού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς και τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU)— δημοσιοποίησε την Παρασκευή (17.7.2026) το σχέδιο για τη νέα εκδοχή του νόμου για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, καθώς και ένα πακέτο μέτρων για το δίκτυο διανομής ηλεκτρισμού.
Σύμφωνα με το σχέδιο, οι διαχειριστές φωτοβολταϊκών συστημάτων ισχύος έως 25 κιλοβάτ (kW), που θα τεθούν σε λειτουργία από το 2027 και μετά, θα έχουν εγγυημένες πληρωμές για μέγιστο διάστημα 36 μηνών. Μετά το πέρας αυτής της μεταβατικής περιόδου, θα πρέπει να εμπορεύονται την παραγόμενη ενέργεια οι ίδιοι. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες μικρών φωτοβολταϊκών θα χρειάζεται να κλείνουν συμβάσεις με παρόχους ή να αναζητούν μηχανισμούς διάθεσης της ενέργειας σε μια αγορά όπου οι τιμές μεταβάλλονται έντονα και δύσκολα προβλέπονται.
Για έναν μεγάλο επενδυτή, η εμπορική διαχείριση της παραγωγής αποτελεί συχνά μέρος του επιχειρηματικού μοντέλου. Για ένα νοικοκυριό ή μια μικρή επιχείρηση, όμως, η αβεβαιότητα αυτή μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά. Η σταθερότητα υπήρξε ο βασικός λόγος που οι επιδοτήσεις στα φωτοβολταϊκά συνέβαλαν στην εξάπλωση μικρών εγκαταστάσεων: με ένα προβλέψιμο πλαίσιο, ο πολίτης γνωρίζει πότε και πώς θα αποσβέσει την επένδυσή του.
Αντιδράσεις του κλάδου: «Κίνδυνος για θέσεις εργασίας και ενεργειακή μετάβαση»
Το σχέδιο του υπουργείου Οικονομίας χαρακτηρίστηκε ιδιαίτερα αυστηρά από την Κάρστεν Κέρνιχ, διευθύνουσα σύμβουλο του BSW, η οποία δήλωσε ότι «είναι εντελώς άχρηστο». Σύμφωνα με την ίδια, η προσέγγιση αυτή «διατηρεί τα νοικοκυριά εξαρτημένα από τα ορυκτά καύσιμα για περισσότερο καιρό και θέτει σε κίνδυνο δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία των φωτοβολταϊκών».
Παρόμοια θέση εκφράζει και η Γερμανική Ομοσπονδία Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές (BEE), η οποία συμμερίζεται την ανησυχία ότι η υποχώρηση της κρατικής στήριξης, ειδικά για μικρές εγκαταστάσεις, μπορεί να φρενάρει τη δυναμική που χτίστηκε επί δεκαετίες. Ο κλάδος επιμένει πως, αντί να αποδυναμώνονται οι επιδοτήσεις στα φωτοβολταϊκά, θα έπρεπε να αναζητηθούν πιο στοχευμένες λύσεις που θα μειώνουν το διοικητικό κόστος, θα στηρίζουν την αποθήκευση και θα ενισχύουν το δίκτυο, χωρίς να «τιμωρούν» τον μικρό παραγωγό.
Συμφορήσεις στο δίκτυο και «ζώνες αποκλεισμού» για τις ΑΠΕ
Πέρα από το σκέλος των πληρωμών, το σχέδιο περιλαμβάνει πρόβλεψη που αφορά νέα συστήματα αιολικής ενέργειας και φωτοβολταϊκών που κατασκευάζονται σε περιοχές με συμφόρηση στο δίκτυο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα συστήματα θα απενεργοποιούνται προσωρινά όταν απαιτείται, ώστε να αποφεύγεται υπερφόρτωση.
Ο BSW προειδοποιεί ότι μια τέτοια ρύθμιση, αν εφαρμοστεί ευρέως, μπορεί να οδηγήσει στο να μετατραπούν τμήματα της Γερμανίας σε «ζώνες αποκλεισμού» για την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Για την αγορά, αυτό προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας: ακόμη κι αν κάποιος επενδύσει, δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορεί να αξιοποιεί την παραγωγή του όταν το δίκτυο πιέζεται.
Η μεγάλη εικόνα: στόχοι ΑΠΕ και ο ρόλος των μικρών φωτοβολταϊκών
Η επέκταση της πράσινης ενέργειας στη Γερμανία αποτελεί σταθερή προτεραιότητα όλων των κυβερνήσεων από το 2000. Το 2025, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συνεισέφεραν το 58% της παραγωγής, σύμφωνα με τη βιομηχανία, ενώ ο τρέχων στόχος είναι η συνεισφορά τους στο ενεργειακό μίγμα να φτάσει το 80% έως το 2030.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιδοτήσεις στα φωτοβολταϊκά δεν αφορούν μόνο τους αριθμούς ενός προϋπολογισμού. Αφορούν την ταχύτητα με την οποία μπορούν να ενεργοποιηθούν χιλιάδες μικρές αποφάσεις επένδυσης — από μια στέγη κατοικίας μέχρι μια μικρή επιχείρηση που θέλει να μειώσει το ενεργειακό της κόστος. Όταν η πολιτική μεταφέρει απότομα το ρίσκο στην πλευρά του πολίτη και του μικρού επενδυτή, η αγορά συνήθως απαντά με επιφυλακτικότητα, καθυστερήσεις και λιγότερες εγκαταστάσεις.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν το σχέδιο θα προσαρμοστεί ώστε να συνδυάζει δημοσιονομική πειθαρχία, ανθεκτικό δίκτυο και κίνητρα για αποκεντρωμένη παραγωγή. Ωστόσο, ένα είναι ήδη σαφές: οι επιδοτήσεις στα φωτοβολταϊκά παραμένουν κρίσιμο εργαλείο για την απρόσκοπτη συνέχιση της ενεργειακής μετάβασης, ειδικά στο επίπεδο των μικρών εγκαταστάσεων που στηρίζουν θέσεις εργασίας, τοπικές οικονομίες και την ενεργειακή αυτονομία των νοικοκυριών.
