Η ακραία ζέστη έχει καταστεί ένα θέμα επείγουσας σημασίας για την υγεία και την ευημερία των ανθρώπων, όπως επισημαίνεται από τη μετεωρολογική υπηρεσία της Ινδίας, με θερμοκρασίες να αγγίζουν τα 48°C.
Το φαινόμενο El Niño, που αναμένεται να εντείνει τις καιρικές συνθήκες, προκαλεί ανησυχίες σχετικά με τις επιπτώσεις στους πολίτες, ιδιαίτερα στις γυναίκες.
Ενώ σχεδόν 490.000 άνθρωποι πεθαίνουν παγκοσμίως κάθε χρόνο λόγω των καυσώνων, οι αριθμοί αυτοί δεν αντικατοπτρίζουν επαρκώς τις καθημερινές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλές γυναίκες σε συνθήκες ακραίας ζέστης.
Η επιρροή της ακραίας ζέστης στην καθημερινότητα των γυναικών
Η ακραία ζέστη επηρεάζει διαφορετικά τα δύο φύλα, καθώς οι κοινωνικές και πολιτισμικές νορμές καθορίζουν τις καθημερινές ευθύνες και δραστηριότητες.
Σε πολλές χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Ωκεανίας, οι γυναίκες φέρουν το βάρος της φροντίδας του νοικοκυριού, και αυτό τις καθιστά πιο ευάλωτες σε συνθήκες καύσωνα. Για παράδειγμα, οι ανεπαρκείς εγκαταστάσεις σε τυπικές και άτυπες θέσεις εργασίας πλήττουν σε μεγάλο βαθμό τις γυναίκες.
Όταν η ζέστη είναι αφόρητη, αρκετές γυναίκες αναγκάζονται να περιορίσουν την κατανάλωση νερού για να αποφύγουν ανθυγιεινές τουαλέτες, γεγονός που οδηγεί σε αφυδάτωση και άλλες σοβαρά προβλήματα.
Αυτές οι προκλήσεις ενισχύονται από τα πολιτισμικά και θρησκευτικά πρότυπα που υποχρεώνουν τις γυναίκες να φορούν περισσότερα ρούχα από τους άνδρες, με αποτέλεσμα την επιδείνωση της θερμικής τους καταπόνησης.
Πώς η ζέστη επηρεάζει σχέσεις και ψυχολογία
Η ακραία ζέστη δεν είναι μόνο μια φυσική πρόκληση αλλά έχει και κοινωνικές προεκτάσεις. Πολύ συχνά, κατά τη διάρκεια των καυσώνων, οι γυναίκες σε τροπικές περιοχές περιορίζουν τις κοινωνικές τους επαφές, κάτι που είναι καθοριστικό για την ψυχική τους υγεία.
Μια μελέτη στη Μπουρκίνα Φάσο αποκάλυψε ότι η υπερβολική ζέστη ενθαρρύνει την απομόνωση εγκύων γυναικών, μειώνοντας την υποστήριξη που λαμβάνουν από φίλους και συγγενείς.
Στην αγροτική Κένυα, έγκυες γυναίκες που προσπαθούν να εργαστούν σε εξωτερικούς χώρους κατα τη διάρκεια των ακραίων θερμοκρασιών αναφέρουν ότι θεωρούνται «αδύναμες» ή «τεμπέλες», κάτι που επιφέρει σοβαρές ψυχολογικές συνέπειες.
Επιπλέον, οι έρευνες δείχνουν ότι οι υψηλές θερμοκρασίες σχετίζονται με αύξηση της ανδρικής βίας κατά των γυναικών, με γυναίκες που υποφέρουν από τη ζέστη να έχουν τριπλάσιες πιθανότητες να αναφέρουν περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας.
Γυναίκες: Ενεργά πρωταγωνίστριες μέσα στην κρίση
Η προσαρμογή σε έναν ολοένα θερμότερο κόσμο δεν είναι απλώς ευθύνη των κυβερνήσεων και θεσμών. Οι γυναίκες σε πολλές κοινότητες δραστηριοποιούνται ούτως ώστε να βρουν δημιουργικές λύσεις, παρά τις προκλήσεις.
Στο Αχμενταμπάντ της Ινδίας, γυναίκες έχουν βάψει τις στέγες των σπιτιών τους λευκές και χρησιμοποιούν φυσικά υλικά όπως ίνες καρύδας και απορρίμματα χαρτιού για να δημιουργήσουν πιο δροσερούς χώρους.
Στο Μπαγκλαντές, έχουν φτιάξει σκιερούς και αεριζόμενους χώρους δίπλα στα σπίτια τους, προσφέροντας προστασία από τον ήλιο και ενθαρρύνοντας την κοινωνική αλληλεπίδραση.
Τι χρειάζεται να αλλάξει
Οι πολιτικές προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή θα πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η ακραία ζέστη δεν είναι μια ουδέτερη πρόκληση για το φύλο. Οι διαφορές στην επίδραση της ζέστης στις γυναίκες και τους άνδρες συνδέονται άμεσα με πολιτισμικούς παράγοντες, σχέσεις εξουσίας, κοινωνική τάξη και μετανάστευση.
Το κρίσιμο είναι ότι οι γυναίκες είναι ενεργοί δημιουργοί λύσεων και όχι παθητικά θύματα της κλιματικής κρίσης. Είναι καθήκον των υπευθύνων χάραξης πολιτικής να αναγνωρίσουν αυτές τις καθημερινές πρακτικές και να τις υποστηρίξουν.
Καθώς οι καύσωνες καθίστανται ολοένα και πιο συχνοί και αυστηροί, οι γυναίκες που βρίσκουν καινοτόμους τρόπους να προσαρμοστούν μας διδάσκουν ότι η ανθεκτικότητα και η κοινότητα είναι το κλειδί στην αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος.
