Σαν κεραυνός εν αιθρία, η Αρμενία γνωστοποίησε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα την πρόθεσή της να αποχωρήσει από τον Οργανισμό Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO), μιας στρατιωτικής συμμαχίας πρώην σοβιετικών δημοκρατιών, που σχηματίστηκε το 2002 υπό την ηγεσία της Μόσχας.
Πιο συγκεκριμένα, την Τετάρτη, ο πρωθυπουργός της χώρας Νικόλ Πασινιάν ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του θα ξεκινήσει τη διαδικασία αποχώρησης από το μπλοκ, υποστηρίζοντας ότι τα μέλη της συμμαχίας «δεν εκπληρώνουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις, αλλά σχεδιάζουν έναν πόλεμο εναντίον μας, στο πλευρό του Αζερμπαϊτζάν».
Σύμφωνα με έγγραφα που έφερε στο φως της δημοσιότητας το Politico, η Λευκορωσία φέρεται να παρέδωσε προηγμένα όπλα στον ορκισμένο εχθρό της Αρμενίας, το Αζερμπαϊτζάν, παρότι Μινσκ και Ερεβάν είναι σύμμαχοι στο πλαίσιο του CSTO και θεωρητικά είναι υποχρεωμένες να υπερασπίζονται η μία την άλλη σε περίπτωση επίθεσης.
Οι περισσότερες από δώδεκα επιστολές, διπλωματικές σημειώσεις, βεβαιώσεις εκτελωνισμού και τιμολόγια που βρίσκονται στη διάθεση του Politico δείχνουν ότι η Λευκορωσία βοήθησε ενεργά τις ένοπλες δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν μεταξύ 2018 και 2022, την περίοδο της κορύφωσης της έντασης με την Αρμενία. Οι υπηρεσίες προς το Αζερμπαϊτζάν περιλάμβαναν τον εκσυγχρονισμό παλαιότερου εξοπλισμού πυροβολικού και την παροχή εξελιγμένων συστημάτων για ηλεκτρονικό πόλεμο και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Πυροβολικό και drones χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς στις μάχες μεταξύ των δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας τα τελευταία χρόνια για την περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η οποία βρίσκεται εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων του Αζερμπαϊτζάν, όμως ως μη αναγνωρισμένη κρατική οντότητα βρισκόταν υπό τη διακυβέρνηση του αρμενικού πληθυσμού μετά τις βίαιες συγκρούσεις που ακολούθησαν την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Μια επίθεση του Αζερμπαϊτζάν τον περασμένο Σεπτέμβριο τερμάτισε την ντε φάκτο ανεξαρτησία της περιοχής και πυροδότησε τη μαζική έξοδο τουλάχιστον 100.000 κατοίκων της.
Ο Εντουάρντ Αρακελιάν, στρατιωτικός αναλυτής στο Περιφερειακό Κέντρο για τη Δημοκρατία και την Ασφάλεια του Ερεβάν, επιβεβαιώνει ότι τα έγγραφα που διέρρευσαν αφορούσαν υλικό που χρησιμοποίησε το Αζερμπαϊτζάν στους πρόσφατους πολέμους, τόσο στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ όσο και εναντίον της ίδιας της Δημοκρατίας της Αρμενίας και σχολίασε ότι «σε τυπικούς όρους, είναι μια πλήρης παραβίαση της συμμαχίας του CSTO, αλλά, στην πράξη, πάντα γνωρίζαμε ότι το μπλοκ υποστήριζε περισσότερο το Αζερμπαϊτζάν».
Πάντως, όπως βεβαιώνουν πολλοί ειδικοί, είναι απίθανο η Λευκορωσία – ένας από τους στενότερους συμμάχους της Μόσχας – να έδρασε χωρίς τη σιωπηρή υποστήριξη του ίδιου του Κρεμλίνου.
Εξαιτίας της «προδοσίας» της Λευκορωσίας, όπως την εκλαμβάνουν στο Ερεβάν, η Αρμενία και ο πρωθυπουργός Πασινιάν βρίσκεται πλέον στα πρόθυρα μιας ιστορικής κλίσης προς τη Δύση, κοιτάζοντας όλο και περισσότερο προς την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ για προστασία, μετά από δεκαετίες κατά τις οποίες η πρώην σοβιετική δημοκρατία στηριζόταν στη Μόσχα.
Ήδη έχει συνάψει συμφωνία για μια αποστολή παρακολούθησης της ΕΕ στα τεταμένα σύνορα μεταξύ των δύο πρώην σοβιετικών δημοκρατιών και κάλεσε αμερικανικά στρατεύματα για κοινές εκπαιδευτικές ασκήσεις.
Μετά τις αποκαλύψεις, η Λευκορωσία κάλεσε χθες τον πρεσβευτή της Αρμενίας σε συνάντηση στο υπουργείο Εξωτερικών, ο οποίος στη συνέχεια ανακλήθηκε στο Ερεβάν. Παράλληλα, και ο πρέσβης της Λευκορωσίας στην Αρμενία επέστρεψε στο Μινσκ, στο πλαίσιο της διακοπής των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο κρατών.
Οι κυβερνήσεις του Αζερμπαϊτζάν και της Λευκορωσίας δεν ανταποκρίθηκαν στα αιτήματα του Politico να σχολιάσουν τα έγγραφα που διέρρευσαν.
Πηγή: Politico
