Με την παγκόσμια οικονομία να παρακολουθεί, η ΕΕ βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί, συνδυάζοντας διπλωματία και αποφασιστικότητα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει προσηλωμένη στη διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ για την αποτροπή ενός εμπορικού πολέμου, παρά τους πρόσφατους δασμούς που επέβαλε η Ουάσινγκτον, οι οποίοι χαρακτηρίστηκαν ως οι υψηλότεροι εδώ και έναν αιώνα. Αυτό δήλωσε ο Επίτροπος της ΕΕ για το Εμπόριο και την Οικονομική Ασφάλεια, Μάρος Σέφτσοβιτς, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά την έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων (FAC) στο Λουξεμβούργο, υπό την πολωνική προεδρία.
Ο κ. Σέφτσοβιτς υπογράμμισε ότι η προτίμηση της ΕΕ είναι μια «αμοιβαία αποδεκτή λύση» μέσω διαλόγου, παρά η κλιμάκωση των εντάσεων. «Από την πρώτη ημέρα, επικεντρώθηκα στην έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων με την αμερικανική κυβέρνηση», τόνισε, αποκαλύπτοντας ότι η ΕΕ πρότεινε ήδη από τον Φεβρουάριο μηδενικούς δασμούς για αυτοκίνητα και βιομηχανικά αγαθά.
Ωστόσο, παρά τις επαφές του με την Υπουργό Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λάτνικ, και τον Εκπρόσωπο Εμπορίου, Τζέιμισον Γκριρ, η Ουάσινγκτον προχώρησε στις 2 Απριλίου με δασμούς που πλήττουν το 70% των εξαγωγών της ΕΕ προς τις ΗΠΑ, αξίας 380 δισ. ευρώ.
«Οι δασμοί αυτοί δεν έχουν νικητές», είπε ο Σέφτσοβιτς, επισημαίνοντας ότι πλήττουν τους Αμερικανούς καταναλωτές και επιχειρήσεις, ενώ προκαλούν ζημιά και στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Ως απάντηση, η ΕΕ ετοιμάζει «ισχυρά αντίμετρα» για τους δασμούς σε χάλυβα και αλουμίνιο, με την τελική λίστα να αποστέλλεται στα κράτη-μέλη σήμερα και την ψηφοφορία να ορίζεται για τις 9 Απριλίου. Οι πρώτοι δασμοί της ΕΕ θα τεθούν σε ισχύ στις 15 Απριλίου, ενώ επιπλέον μέτρα θα ακολουθήσουν στις 15 Μαΐου, σύμφωνα με τη μεθοδολογία του ΠΟΕ.
Διαπραγμάτευση με «Plan B» στο χέρι
Η ΕΕ επιμένει ότι η πόρτα για διαπραγματεύσεις παραμένει ανοιχτή. «Είμαστε έτοιμοι να καθίσουμε στο τραπέζι οποιαδήποτε στιγμή», δήλωσε ο Σέφτσοβιτς, προσθέτοντας ότι μια αναστολή των αμερικανικών δασμών θα μπορούσε να οδηγήσει σε «θετικό διαπραγματευτικό αποτέλεσμα». Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η ΕΕ «δεν θα περιμένει επ’ αόριστον». Ερωτηθείς για πιθανή καθυστέρηση των αντιμέτρων, όπως ζήτησε η Ιταλία, απάντησε ότι οι νομικές διαδικασίες δεν το επιτρέπουν, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση για υπευθυνότητα και αναλογικότητα.
Παράλληλα, η ΕΕ εξετάζει «όλα τα εργαλεία» πέρα από τους δασμούς, συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιών και ψηφιακών τομέων, αν και ο Σέφτσοβιτς απέφυγε να επιβεβαιώσει τη χρήση του «μηχανισμού αποτροπής μέτρων εξαναγκασμού» (anti-coercion instrument), λέγοντας ότι η εστίαση παραμένει στη διαπραγμάτευση. Σχολιάζοντας τις αμερικανικές πιέσεις για μη δασμολογικά ζητήματα, όπως ο ΦΠΑ, ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ δεν προτίθεται να αλλάξει το σύστημά της, που χρησιμοποιείται από 160 χώρες και αποτελεί βασική πηγή εσόδων.
Τρεις πυλώνες δράσης
Ο Μάρος Σέφτσοβιτς περιέγραψε τρεις στρατηγικές κατευθύνσεις για την ΕΕ:
- Υπεράσπιση μέσω αντιμέτρων: Πέρα από την άμεση απάντηση σε χάλυβα και αλουμίνιο, η ΕΕ εξετάζει πρόσθετα μέτρα για τους «λεγόμενους αμοιβαίους δασμούς» των ΗΠΑ, ιδιαίτερα σε τομείς όπως τα αυτοκίνητα.
- Διαφοροποίηση εμπορίου: Ενίσχυση σχέσεων με Ινδία, Ινδονησία, Ταϊλάνδη και άλλες χώρες μέσω επιτάχυνσης συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου.
- Προστασία από εμπορική εκτροπή: Δημιουργία ειδικής ομάδας εργασίας για την παρακολούθηση εισαγωγών σε πραγματικό χρόνο, ώστε να αποτραπούν αρνητικές επιπτώσεις στην ενιαία αγορά.
Η σχέση με την Κίνα
Ο Επίτροπος αναφέρθηκε και στη σχέση με την Κίνα, σημειώνοντας ότι η πρόσφατη επίσκεψή του στο Πεκίνο είχε στόχο την εξισορρόπηση του εμπορίου. «Είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός μας εταίρος», είπε, τονίζοντας τη σημασία της αντιμετώπισης ζητημάτων όπως η υπερπαραγωγή και οι επιδοτήσεις. Για τα ηλεκτρικά οχήματα, πρότεινε μέτρα «δέσμευσης τιμών» (price undertakings), με τις συνομιλίες να συνεχίζονται.
Από την πλευρά του ο Πολωνός υπουργός, προεδρεύων του Συμβουλίου, Μιχάλ Μπαρανόφσκι, σημείωσε ότι η συνομιλίες με την Κίνα δεν σημαίνουν ότι η ΕΕ μεταλλάσσεται έναντι του βασικού εταίρου της που είναι οι ΗΠΑ.
Ενότητα και αισιοδοξία
Η συνεδρίαση ανέδειξε την «ισχυρή ενότητα» των κρατών-μελών, σύμφωνα με τον Σέφτσοβιτς και τον Πολωνό Υπουργό Μιχάλ. «Θέλουμε να αποφύγουμε έναν εμπορικό πόλεμο, αλλά είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε τα συμφέροντά μας», κατέληξε ο Επίτροπος, εκφράζοντας ελπίδα ότι οι ΗΠΑ θα ανταποκριθούν τελικά στο κάλεσμα για διάλογο.
Με την παγκόσμια οικονομία να παρακολουθεί, η ΕΕ βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί, συνδυάζοντας διπλωματία και αποφασιστικότητα.
Η ελληνική θέση στο έκτακτο Συμβούλιο Εμπορίου
Ο ΓΓΔΟΣΕ, Δημήτρης Σκάλκος, εκπροσώπησε την Ελλάδα στην έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ για θέματα Εμπορίου, με αντικείμενο τις εμπορικές σχέσεις ΕΕ και ΗΠΑ, καθώς και τις εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με την Κίνα, που πραγματοποιήθηκε σήμερα,στο Λουξεμβούργο.
Στην τοποθέτησή του ο κ. Σκάλκος επισήμανε τη σημασία μιας ψύχραιμης και πραγματιστικής προσέγγισης προκειμένου να αποφευχθούν βιαστικές ενέργειες που πιθανά οδηγήσουν σε επιβλαβή για όλους κλιμάκωση.
Αναγνωρίζοντας την αρνητική επίδραση των αμερικανικών δασμών στην παγκόσμια οικονομία, ο Γενικός Γραμματέας τόνισε την αναγκαιότητα συμμετοχής της ΕΕ σε έναν δημιουργικό διάλογο με τις ΗΠΑ, καθώς και της διατήρησης ενιαίας στάσης των κρατών-μελών της ΕΕ, ώστε να προστατευτούν τα οικονομικά συμφέροντά τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
