Με ιστορικούς όρους και χωρίς ωραιοποιήσεις προσέγγισε τα γεγονότα στη Βενεζουέλα η πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ιωάννα Λαλιώτου, σχολιάζοντας στην εκπομπή “Κυριακάτικες Διαδρομές”, τη στρατιωτική επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο ο οποίος, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, μεταφέρθηκε σε αμερικανική στρατιωτική βάση στη Νέα Υόρκη. Οι τοποθετήσεις της έγιναν στον απόηχο της διεθνούς κινητοποίησης και ενόψει της συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις εξελίξεις στη χώρα της Λατινικής Αμερικής.
Η ίδια υπογράμμισε εξαρχής ότι, όσο σοκαριστικά κι αν φαντάζουν τα γεγονότα, «η επέμβαση μεγάλων δυνάμεων στα εσωτερικά άλλων χωρών δεν είναι κάτι καινούργιο ούτε κάτι πρωτοφανές». Όπως σημείωσε, ιδίως τα τελευταία 25 χρόνια, «από το 2000 και μετά, έχουμε δει πολλές φορές επεμβάσεις τέτοιου τύπου», παραπέμποντας και σε πιο πρόσφατα παραδείγματα, όπως οι στοχευμένες επιχειρήσεις και «επί της ουσίας εκτελέσεις πολιτικών αντιπάλων σε έδαφος άλλων χωρών».
Κατά την κ. Λαλιώτου, το στοιχείο που καθιστά την τρέχουσα υπόθεση ιδιαίτερα κρίσιμη δεν είναι τόσο η ίδια η επέμβαση, όσο ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάστηκε δημόσια. «Το πιο εντυπωσιακό είναι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται στο παγκόσμιο κοινό το γεγονός αυτό», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η ρητορική της αμερικανικής ηγεσίας «θύμισε λίγο τοποθετήσεις και δικαιολογήσεις που μας θύμιζαν την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνέντευξη Τύπου της αμερικανικής ηγεσίας, την οποία –όπως είπε– παρακολούθησε με μεγάλη προσοχή. Εκεί, όπως σημείωσε, υπήρξε σαφής και απροκάλυπτη παραδοχή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «είναι η μεγάλη και μοναδική υπερδύναμη του δυτικού ημισφαιρίου», αλλά και ότι το επόμενο βήμα μετά την επέμβαση είναι «η διοίκηση μιας άλλης χώρας, της Βενεζουέλας, και η με κάθε τρόπο διευκόλυνση της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, δηλαδή του πετρελαίου, από μεγάλες αμερικανικές εταιρείες».
«Ήταν σαφές ότι θα παρουσιαστεί και ως ένας ενεργειακός πόλεμος», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την επέμβαση ως «ανάληψη της διοίκησης μιας χώρας με σκοπό την επίτευξη των οικονομικών και ενεργειακών στόχων των Ηνωμένων Πολιτειών», στόχων που, όπως είπε, αποτελούν «τεράστιο κομμάτι όλης της στρατηγικής της υπερδύναμης στο δυτικό ημισφαίριο».
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τις αναφορές σε Ρωσία και Κίνα. Όπως επισήμανε, σε ερώτηση δημοσιογράφου για τον ρόλο τους, ο Αμερικανός πρόεδρος παραδέχθηκε ότι «με τη Ρωσία υπάρχει θέμα, αλλά όπως φαίνεται είμαστε σε μια κατάσταση που κάπως τα έχουμε ρυθμίσει μεταξύ μας», ενώ για την Κίνα δήλωσε ότι «θα αγοράζει πετρέλαιο από εμάς». Για την ιστορικό, η αποστροφή αυτή αποτυπώνει «έναν κόσμο άτυπων συνεννοήσεων», όπου ο έλεγχος των φυσικών πόρων καθορίζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην αναλυτική περιγραφή της ίδιας της στρατιωτικής επιχείρησης. «Ακούσαμε πάρα πολλές λεπτομέρειες για την τεχνική και στρατιωτική οργάνωση του συμβάντος», είπε, υπογραμμίζοντας ότι επρόκειτο για «μια επιχείρηση περίπου τριών ωρών, όχι ημερών ή μηνών». Η λεπτομερής αναφορά στον εξοπλισμό, την τεχνολογία και τη στρατηγική εκλήφθηκε από την ίδια ως «μια καθαρή εκδήλωση δύναμης και κυριαρχίας», με σαφές μήνυμα αποτροπής προς τρίτους.
Η κ. Λαλιώτου στάθηκε επίσης στη γεωγραφική και ενεργειακή διάσταση της Βενεζουέλας, σημειώνοντας ότι πρόκειται για χώρα «με το μεγαλύτερο ίσως απόθεμα πετρελαίου στον κόσμο», «γεωγραφικά τοποθετημένη δίπλα στις Ηνωμένες Πολιτείες», γεγονός που –όπως είπε– εξηγεί γιατί «η διοίκησή της καταλαμβάνεται επί της ουσίας μέσα σε τρεις ώρες».
Αναφερόμενη στις διεθνείς αντιδράσεις, εκτίμησε ότι αυτές «θα είναι μάλλον ήπιες σε σχέση με τη δυναμική του γεγονότος», καλώντας παράλληλα σε ψύχραιμη ανάγνωση των εξελίξεων. «Μερικές φορές μπερδεύουμε την πραγματικότητα με την επιθυμία», είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η κριτική σε έναν ηγέτη δεν συνεπάγεται απαραίτητα και την «απομείωσή» του στο πεδίο της ισχύος.
Τέλος, συνέδεσε άμεσα τα γεγονότα με την Ευρώπη και την Ελλάδα, τονίζοντας ότι «δεν είμαστε αμέτοχοι ή αδιάφοροι σε ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας». Όπως σημείωσε, τα ζητήματα ενέργειας δεν αφορούν μόνο το περιβάλλον, αλλά «τη διαμόρφωση των διεθνών σχέσεων και την ίδια την έννοια της εθνικής ανεξαρτησίας». Σε έναν κόσμο αυξημένων ενεργειακών αναγκών, κατέληξε, «η παγκόσμια κυριαρχία περνά περισσότερο από ποτέ μέσα από τον έλεγχο των φυσικών πόρων».
