Από το Παρίσι και το Μιλάνο έως τις Βρυξέλλες, τη Λισαβόνα και τα Τίρανα, ένα κύμα κοινωνικής αναταραχής διατρέχει την Ευρώπη, με εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους μέσα σε λίγες ημέρες.
Οι κινητοποιήσεις δεν έχουν κοινή ηγεσία, δεν ξεκίνησαν ταυτόχρονα και οι διεκδικήσεις διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Πίσω τους, όμως, επανέρχονται τα ίδια προβλήματα, το αυξανόμενο κόστος ζωής, η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία, οι χαμηλοί μισθοί, η πίεση στην εκπαίδευση και τις δημόσιες υπηρεσίες και, κυρίως στις νεότερες γενιές, η αίσθηση ότι το βιοτικό επίπεδο υποχωρεί. Στη Γαλλία και την Ιταλία οι διαδηλώσεις συνοδεύτηκαν από σοβαρά επεισόδια. Στο Βέλγιο οι φοιτητές βγήκαν στον δρόμο για το κόστος της εκπαίδευσης και τις περικοπές και συγκρούστηκαν με την αστυνομία. Στην Πορτογαλία η έκρηξη των τιμών των κατοικιών έβγαλε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους. Στην Αλβανία, η δυσαρέσκεια για διαφθορά, ανεργία και εκπαίδευση έχει μετατραπεί σε ανοιχτή πολιτική αμφισβήτηση της κυβέρνησης του Έντι Ράμα.
Από τα σχολεία σε μια γενικευμένη κοινωνική έκρηξη
Η Γαλλία βρίσκεται στο επίκεντρο της αναταραχής. Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν με μαθητές και φοιτητές που διαμαρτύρονταν για τις συνθήκες στα σχολεία, την έλλειψη προσωπικού και την εκπαίδευση, αλλά γρήγορα διευρύνθηκαν. Συνδικάτα, εργαζόμενοι, αγρότες, συνταξιούχοι και τα «Κίτρινα Γιλέκα» βγήκαν στους δρόμους, με την ακρίβεια, την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών και το βιοτικό επίπεδο να περνούν στο επίκεντρο. 800.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις του Σαββάτου. Δημόσια κτίρια πυρπολήθηκαν, καταστήματα λεηλατήθηκαν, αυτοκίνητα παραδόθηκαν στις φλόγες και σημειώθηκαν σφοδρές συγκρούσεις με την αστυνομία. Μέχρι την Κυριακή, οι συλλήψεις είχαν ξεπεράσει τις 2.000 και περισσότεροι από 600 αστυνομικοί είχαν τραυματιστεί. Η έκταση της κρίσης οδήγησε τον Εμανουέλ Μακρόν στην απόφαση να απευθυνθεί στους Γάλλους πολίτες με έκτακτο τηλεοπτικό διάγγελμα.
«Να ζούμε, όχι να επιβιώνουμε»
Στην Ιταλία, η ακρίβεια βρέθηκε στην καρδιά των κινητοποιήσεων. Χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους σε Μιλάνο, Μπολόνια, Τορίνο και άλλες πόλεις, διαμαρτυρόμενοι για το κόστος ζωής και την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης της Τζόρτζια Μελόνι. Στο Μιλάνο, η κινητοποίηση ξεκίνησε ειρηνικά, αλλά ομάδες κουκουλοφόρων συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας στην Πιάτσα Ντουόμο.
🚨Milan is a battlefield & tourists are hiding.
Smoke bombs are being thrown at rooftop bars. Shops are locked down.
A cost of living protest just became a riot in the heart of the city.
Police are firing tear gas.
Dozens have already been arrested.
British tourists say they’ve never felt less safe and they’re rushing for the first flight home.— Gauci Reports (@GauciReports) October 17, 2026
Πέτρες και άλλα αντικείμενα εκτοξεύθηκαν προς τους αστυνομικούς, στήθηκαν οδοφράγματα και σημειώθηκαν φωτιές και λεηλασίες. Περίπου 50 άτομα προσήχθησαν ή συνελήφθησαν, μεταξύ των οποίων πολλοί ανήλικοι, ενώ τουλάχιστον δύο αστυνομικοί τραυματίστηκαν. Σοβαρά επεισόδια σημειώθηκαν και στην Μπολόνια, όπου η αστυνομία χρησιμοποίησε αντλίες νερού, ενώ ένταση καταγράφηκε και στο Τορίνο.
Στους δρόμους φοιτητές και εργαζόμενοι
Στο Βέλγιο, η αναταραχή είχε αρχίσει πριν από το τελευταίο κύμα κινητοποιήσεων. Συνδικάτα έχουν οργανώσει απεργίες εναντίον των σχεδιαζόμενων δημοσιονομικών περικοπών, ενώ οι φοιτητές αντιδρούν στο αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και σε μεταρρυθμίσεις που, όπως υποστηρίζουν, θα δυσκολέψουν την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση. Στις Βρυξέλλες, εκατοντάδες νέοι βγήκαν ξανά στους δρόμους το Σάββατο, σε μια κινητοποίηση που επηρεάστηκε και από όσα συνέβαιναν στη γειτονική Γαλλία. Η κινητοποίηση εξελίχθηκε σε συγκρούσεις, με την αστυνομία να χρησιμοποιεί δακρυγόνα και αντλίες νερού. Οι κινητοποιήσεις έρχονται έπειτα από εβδομάδες αντιδράσεων απέναντι στις περικοπές του προϋπολογισμού, με εργαζόμενους και φοιτητές να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.
Η στέγη έγινε πολυτέλεια
Στη Λισαβόνα, οι εικόνες ήταν διαφορετικές, αλλά η κοινωνική πίεση εξίσου εμφανής. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν σε μεγάλη ειρηνική πορεία για το κόστος ζωής, τους χαμηλούς μισθούς και κυρίως τη στεγαστική κρίση. Οι τιμές των κατοικιών στην Πορτογαλία έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2017, ενώ τα ενοίκια των νέων μισθώσεων έχουν σχεδόν διπλασιαστεί. Στην πλατεία Ροσίο, διαδηλωτές έστησαν δεκάδες σκηνές, μετατρέποντας την έλλειψη προσιτής κατοικίας σε κεντρικό σύμβολο της κινητοποίησης. Η μεγαλύτερη συνδικαλιστική συνομοσπονδία της χώρας, CGTP, έκανε λόγο για πολλές δεκάδες χιλιάδες συμμετέχοντες. Το στεγαστικό έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα της Πορτογαλίας, ιδιαίτερα για τους νέους εργαζόμενους, οι οποίοι βλέπουν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους να απορροφάται από το ενοίκιο.
Οι φοιτητές ζητούν να φύγει ο Ράμα
Στην Αλβανία, η κρίση έχει πλέον αποκτήσει ευθέως πολιτικό χαρακτήρα. Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις συνεχίζονται για έκτη ημέρα, με τους διαδηλωτές να ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Στο επίκεντρο βρίσκονται καταγγελίες για διαφθορά, η ανεργία, η κατάσταση στην εκπαίδευση και η έλλειψη προοπτικής για τους νέους. Οι κινητοποιήσεις έχουν επανειλημμένα εξελιχθεί σε συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας, οι οποίες έχουν χρησιμοποιήσει δακρυγόνα, αντλίες νερού και πλαστικές ή ελαστικές σφαίρες. Η αστυνομία ανακοίνωσε ότι εκατοντάδες άνθρωποι αντιμετωπίζουν κατηγορίες για αδικήματα που συνδέονται με τα επεισόδια, ενώ τραυματισμοί έχουν καταγραφεί τόσο μεταξύ διαδηλωτών όσο και μεταξύ αστυνομικών. Ο Ράμα απορρίπτει τις εκκλήσεις για παραίτηση και υποστηρίζει ότι η αναταραχή απειλεί περισσότερο την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας παρά την κυβέρνησή του.
Ο κοινός παρονομαστής
Παρά τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των πέντε χωρών, πίσω από τις κινητοποιήσεις εμφανίζεται μια κοινή κοινωνική αγωνία. Στη Γαλλία, το αρχικό αίτημα για καλύτερα σχολεία ενώθηκε με τη δυσαρέσκεια για την ακρίβεια και τις δημόσιες υπηρεσίες. Στο Βέλγιο, φοιτητές και εργαζόμενοι αντιδρούν στο αυξανόμενο κόστος και στις περικοπές. Στην Ιταλία, το κόστος ζωής βρίσκεται στο επίκεντρο. Στην Πορτογαλία, η κατοικία γίνεται απρόσιτη ακόμη και για εργαζόμενους με υψηλή μόρφωση. Στην Αλβανία, η οικονομική ανασφάλεια συναντά την οργή για τη διαφθορά και την έλλειψη ευκαιριών.
