Η πυρηνική ενέργεια εισέρχεται ξανά στη συζήτηση της ενεργειακής πολιτικής της Ευρώπης, ύστερα από δεκαετίες έντονων αντιπαραθέσεων.
Ο πόλεμος στο Ιράν και η εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα έχουν αναδείξει την ανάγκη για εναλλακτικές πηγές ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, η επανεξέταση της πυρηνικής ενέργειας προσφέρει μια πιθανή λύση στην ενεργειακή ανασφάλεια που πλήττει την ήπειρο.
Η τρέχουσα κατάσταση της ενεργειακής αγοράς
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η πυρηνική ενέργεια καλύπτει περίπου το 11,8% του ενεργειακού μείγματος της Ευρώπης.
Παράλληλα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο συνεχίζουν να αποτελούν περισσότερο από το 33% των ενεργειακών αναγκών. Αυτή η ανισορροπία εκθέτει την Ευρώπη σε συχνές τιμές και γεωπολιτικές ανακατατάξεις.
Ο Φατίχ Μπίρολ, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, δηλώνει ότι η ενεργειακή διαφοροποίηση είναι κρίσιμη για την ενίσχυση της ασφάλειας στον ενεργειακό τομέα, προτρέποντας τις χώρες να στραφούν στην πυρηνική ενέργεια.
Οικονομικές προκλήσεις και ευκαιρίες
Η συζήτηση γύρω από την πυρηνική ενέργεια δεν είναι μόνο στρατηγική, αλλά κυρίως οικονομική. Η κατασκευή πυρηνικών σταθμών απαιτεί σημαντικές επενδύσεις και μακροχρόνιες διαδικασίες, συχνά πάνω από 15 χρόνια.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το έργο Hinkley Point C στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο ξεκίνησε το 2016 και αναμένεται να ολοκληρωθεί μόνο στο τέλος της δεκαετίας. Αντίστοιχα, ο αντιδραστήρας Flamanville 3 στη Γαλλία χρειάστηκε 17 χρόνια για να τεθεί σε λειτουργία.
Ωστόσο, οι υποστηρικτές της πυρηνικής ενέργειας υποστηρίζουν ότι το αρχικό κόστος αντισταθμίζεται από το χαμηλό λειτουργικό κόστος και τη μεγάλη διάρκεια ζωής των μονάδων. Ειδικότερα, η σταθερότητα της ηλεκτροπαραγωγής, ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών, καθιστά την πυρηνική ενέργεια πιο αξιόπιστη συγκριτικά με άλλες μορφές ενέργειας.
Η Γαλλία, με πάνω από το 60% της ηλεκτροπαραγωγής της να προέρχεται από πυρηνικούς σταθμούς, εμφανίζει συνήθως χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε σύγκριση με τη Γερμανία.
Γεωπολιτική εξάρτηση και στρατηγικές διαφοροποίησης
Η ενεργειακή ευθραυστότητα που φέρει η εξάρτηση από εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου καθιστά τις χώρες πιο ευάλωτες σε γεωπολιτικές κρίσεις. Ο πόλεμος στο Ιράν ανέδειξε την επείγουσα ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας.
Ειδικοί αναφέρουν ότι η πυρηνική ενέργεια μπορεί να προσφέρει μια λύση λιγότερο εκτεθειμένη σε διεθνείς αναταραχές, καθιστώντας χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Γαλλία καλύτερα προετοιμασμένες.
Ιστορικά εμπόδια και κοινωνικές αντιστάσεις
Παρά τα οικονομικά και στρατηγικά πλεονεκτήματα, η πυρηνική ενέργεια συναντά σοβαρές αντιστάσεις στην Ευρώπη, ριζωμένες στα κακά παραδείγματα του Τσερνόμπιλ και της Φουκουσίμα. Αυτές οι τραγωδίες έχουν οδηγήσει σε επιφυλακτικότητα στην κοινή γνώμη και σε αρκετές χώρες έχουν εφαρμοστεί πολιτικές απομάκρυνσης από την πυρηνική τεχνολογία.
Παρ’ όλα αυτά, η τρέχουσα ενεργειακή κρίση φαίνεται να μεταβάλλει τον διάλογο. Ορισμένες κυβερνήσεις επανεξετάζουν τις στρατηγικές απεξάρτησης, με την Ελλάδα να εξετάζει την ενσωμάτωση της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα.
