Οι τιμές του πετρελαίου ενισχύθηκαν περίπου 2% την Πέμπτη, καθώς η Κίνα αποφάσισε να αναστείλει μέχρι νεωτέρας τις εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων προς τις περισσότερες διεθνείς αγορές. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες για την επάρκεια καυσίμων, σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια αγορά αντιμετωπίζει ήδη περιορισμένη προσφορά και αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Παράλληλα, οι επενδυτές συνεχίζουν να αξιολογούν τις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, καθώς οποιαδήποτε κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις εξαγωγές πετρελαίου και τη λειτουργία κρίσιμων υποδομών.
Το συμβόλαιο Νοεμβρίου έκλεισε την Τετάρτη στα 103,50 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας συνολική άνοδο περίπου 14% τον Σεπτέμβριο. Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI) ενισχυόταν κατά 37 σεντς ή 0,4%, στα 90,79 δολάρια το βαρέλι, αφού νωρίτερα είχε πλησιάσει τα 93 δολάρια.
Η συνεδρίαση χαρακτηρίστηκε από έντονη μεταβλητότητα. Οι τιμές αρχικά υποχώρησαν περισσότερο από 1%, όμως στη συνέχεια ανέκαμψαν, καθώς η αγορά αποτίμησε τις επιπτώσεις της κινεζικής απόφασης και τις πιθανές διαταραχές στις διεθνείς ροές καυσίμων.
Η Κίνα «σφίγγει» την αγορά καυσίμων
Τα κινεζικά διυλιστήρια ανέστειλαν τις εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων προς προορισμούς εκτός Χονγκ Κονγκ και Μακάο, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που έχουν ενημερωθεί για την απόφαση. Δεν έχει διευκρινιστεί πόσο θα διαρκέσει το μέτρο, ωστόσο η άμεση επίδρασή του είναι ο περιορισμός μιας σημαντικής και ευέλικτης πηγής προσφοράς για την παγκόσμια αγορά.
Η Κίνα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς και καταναλωτές διυλισμένων προϊόντων παγκοσμίως. Οι εξαγωγές της, ιδιαίτερα σε ντίζελ, βενζίνη και καύσιμα αεροσκαφών, λειτουργούν συχνά ως «βαλβίδα ασφαλείας» για τις αγορές όταν παρουσιάζονται ελλείψεις σε άλλες περιοχές. Η αναστολή τους, επομένως, περιορίζει τα διαθέσιμα αποθέματα και ενισχύει τον ανταγωνισμό μεταξύ των εισαγωγέων.
«Η απαγόρευση των κινεζικών εξαγωγών υποδηλώνει ανησυχίες για τη διαθεσιμότητα προϊόντων στην εγχώρια αγορά», δήλωσε ο αναλυτής της UBS, Giovanni Staunovo. Όπως σημείωσε, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν η νέα πολιτική θα οδηγήσει την Κίνα σε αύξηση των εισαγωγών αργού, ιδίως μετά την πρόσφατη μείωση των αποθεμάτων πετρελαίου και καυσίμων στη χώρα.
Περιορισμένα τα παγκόσμια αποθέματα ντίζελ
Η αγορά ντίζελ βρίσκεται ήδη υπό σημαντική πίεση. Τα παγκόσμια αποθέματα έχουν περιοριστεί εξαιτίας της μειωμένης διυλιστικής ικανότητας, η οποία επηρεάζεται από επιθέσεις και ζημιές σε εγκαταστάσεις στο πλαίσιο των πολέμων στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία.
Η κατάσταση αυτή αυξάνει τις πιέσεις προς τις κυβερνήσεις να λάβουν μέτρα για την προστασία των καταναλωτών από τις αυξήσεις στις τιμές. Το ντίζελ αποτελεί κρίσιμο καύσιμο για τις μεταφορές, τη γεωργία, τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα, γεγονός που σημαίνει ότι μια παρατεταμένη έλλειψη μπορεί να επηρεάσει το κόστος πολλών προϊόντων και υπηρεσιών.
«Η παύση των κινεζικών εξαγωγών αφαιρεί μια ευέλικτη πηγή προσφοράς σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία. Οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη περιορίσει τη διαθεσιμότητα διυλισμένων προϊόντων, με αποτέλεσμα οι εισαγωγείς να έχουν λιγότερες εναλλακτικές», δήλωσε ο Nitesh Shah, στρατηγικός αναλυτής εμπορευμάτων στη WisdomTree.
Πιέσεις των ΗΠΑ σε Γερμανία και Γαλλία
Η κυβέρνηση Τραμπ ζήτησε από τη Γερμανία και τη Γαλλία να αποδεσμεύσουν ποσότητες ντίζελ από τα στρατηγικά τους αποθέματα, με στόχο να περιοριστούν οι διεθνείς τιμές των καυσίμων. Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις και τις οποίες επικαλείται το Reuters, η Ουάσιγκτον προειδοποίησε ότι διαφορετικά ενδέχεται να επιβάλει περιορισμούς ή ακόμη και απαγόρευση στις αμερικανικές εξαγωγές ντίζελ.
Τα περιθώρια κέρδους των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων για το ντίζελ διαμορφώθηκαν περίπου στα 78,22 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας πτώση σχεδόν 6% σε σχέση με την προηγούμενη συνεδρίαση. Παρά τη μείωση, παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Στις 23 Σεπτεμβρίου είχαν ανέλθει σε ιστορικό υψηλό, στα 95 δολάρια το βαρέλι.
«Οι ΗΠΑ δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να σημειώσουν ουσιαστική πρόοδο στην αντιμετώπιση της έλλειψης ντίζελ, συνεπώς αυτή η αδυναμία των τιμών δεν αναμένεται να διαρκέσει», δήλωσε ο αναλυτής της PVM, Tamas Varga. Όπως πρόσθεσε, τα αποθέματα προϊόντων στα μεγάλα εμπορικά κέντρα παραμένουν περιορισμένα, με πιο πρόσφατο παράδειγμα τη Σιγκαπούρη.
Στο επίκεντρο η Μέση Ανατολή
Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις διπλωματικές εξελίξεις και τις εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή. Το Ιράν προετοιμάζει μια ευρύτερη και ισχυρότερη απάντηση σε περίπτωση που οι ΗΠΑ επαναλάβουν μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιθέσεις, σύμφωνα με πηγές. Ταυτόχρονα, η Τεχεράνη συνεχίζει τις διπλωματικές προσπάθειες, αν και Ιρανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ιδιωτικά ότι οι πιθανότητες επιτυχίας τους παραμένουν περιορισμένες.
Η Σαουδική Αραβία επανέλαβε τις φορτώσεις πετρελαίου σε δεξαμενόπλοια από το λιμάνι Yanbu, όπως μετέδωσε το Reuters, μετά την προηγούμενη επανεκκίνηση της λειτουργίας του αγωγού East-West Pipeline. Η αποκατάσταση αυτών των ροών προσφέρει κάποια ανακούφιση στην αγορά, χωρίς όμως να εξαλείφει τους κινδύνους που συνδέονται με την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών.
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο, συμπεριλαμβανομένων των λεγόμενων «σκοτεινών εξαγωγών» μέσω πλοίων με απενεργοποιημένους αναμεταδότες εντοπισμού θέσης, ανέκαμψαν στα 23,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως την τελευταία εβδομάδα. Το επίπεδο αυτό βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο του 2025, ενώ οι εξαγωγές διπλασιάστηκαν τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με σημείωμα της τράπεζας.
Η αναστολή των κινεζικών εξαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων προσθέτει, επομένως, έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας σε μια ήδη πιεσμένη αγορά. Η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του κινεζικού μέτρου, την εξέλιξη των αποθεμάτων ντίζελ και την πορεία των διπλωματικών επαφών στη Μέση Ανατολή. Για την ώρα, η Κίνα «σφίγγει» την αγορά καυσίμων, περιορίζοντας τα περιθώρια αντίδρασης των εισαγωγέων και αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων.
