Το απόγευμα του Σαββάτου 25 Ιουλίου, η Ναταλία Γερμανού προχώρησε σε δημόσια καταγγελία μέσω Facebook, μετά την εμφάνιση διαφημιστικής ανάρτησης που αξιοποιούσε την εικόνα της χωρίς άδεια. Όπως εξήγησε, η φωτογραφία που κυκλοφόρησε δεν ήταν καν πραγματική: είχε δημιουργηθεί ή αλλοιωθεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης (AI), με αποτέλεσμα να προβάλλεται μια πλαστή εκδοχή της ίδιας σε περιβάλλον διαφήμισης, προφανώς με στόχο την εξαπάτηση και το οικονομικό όφελος.
Η παρουσιάστρια του Alpha δεν έκρυψε την ενόχλησή της και θέλησε να προειδοποιήσει το κοινό, τονίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές δεν είναι μεμονωμένες. Αντιθέτως, αποτελούν μια ολοένα και συχνότερη τακτική, όπου άγνωστες σελίδες «δανείζονται» πρόσωπα υψηλής αναγνωρισιμότητας για να δημιουργήσουν αξιοπιστία και να παρασύρουν χρήστες σε αγορές, συνδρομές ή ύποπτα links.
Η Ναταλία Γερμανού καταγγέλλει απάτη με την εικόνα της και προειδοποιεί το κοινό
Στην ανάρτησή της, η Ναταλία Γερμανού δημοσίευσε στιγμιότυπο από τη σχετική διαφήμιση, στην οποία εμφανιζόταν αλλοιωμένη με τρόπο που—όπως η ίδια σχολίασε—ήταν εμφανώς κακός και πρόχειρος. Ωστόσο, το ζήτημα δεν ήταν η «ποιότητα» της ψεύτικης εικόνας αλλά ο σκοπός πίσω από αυτήν: να χρησιμοποιηθεί το πρόσωπό της ως «δόλωμα», ώστε η διαφήμιση να μοιάζει πιο αξιόπιστη.
Η ίδια έγραψε χαρακτηριστικά: «Δεν έχω δει πιο κακό ai πάντως έχετε το νου σας γενικά. Εγώ θα κάνω ό,τι πρέπει νομικά αλλά υπάρχουν άπειρες σελίδες που χρησιμοποιούν γνωστά άτομα για να τρώνε λεφτά!». Με λίγες λέξεις, έθεσε δύο κομβικά σημεία: αφενός ότι θα κινηθεί νομικά, αφετέρου ότι πρόκειται για ευρύτερο φαινόμενο που αφορά πολύ περισσότερο κόσμο απ’ όσο νομίζουμε.
Γιατί οι απάτες με AI και εικόνες διασήμων πληθαίνουν
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει κάνει άλματα τα τελευταία χρόνια, επιτρέποντας σε οποιονδήποτε να δημιουργεί ή να επεξεργάζεται εικόνες και βίντεο σε λίγα λεπτά. Αυτό, ενώ έχει και δημιουργικές εφαρμογές, ταυτόχρονα άνοιξε τον δρόμο σε νέες μορφές ψηφιακής απάτης. Οι επιτήδειοι εκμεταλλεύονται την οικειότητα που νιώθει το κοινό με γνωστά πρόσωπα: μια διαφήμιση με ένα αναγνωρίσιμο πρόσωπο τραβάει την προσοχή, προκαλεί περιέργεια και συχνά μειώνει τις άμυνες του χρήστη.
Σε πολλές περιπτώσεις, τέτοιες αναρτήσεις υπόσχονται «θαυματουργά» προϊόντα, επενδυτικές ευκαιρίες, γρήγορο κέρδος ή δήθεν προσωπικές προτάσεις από τον/την διάσημο/η. Το αποτέλεσμα είναι να οδηγούνται χρήστες σε σελίδες αμφίβολης αξιοπιστίας, να καταχωρούν προσωπικά στοιχεία ή να πραγματοποιούν πληρωμές, πιστεύοντας ότι η διαφήμιση είναι επίσημη.
Τι σημαίνει «θα κινηθώ νομικά» και γιατί έχει βαρύτητα
Όταν ένα δημόσιο πρόσωπο αναφέρει ότι θα κινηθεί νομικά, δεν πρόκειται απλώς για μια φράση εντυπωσιασμού. Σημαίνει ότι αναζητά τρόπους να προστατεύσει το όνομα, την εικόνα και την υπόληψή του, καθώς και να ανακόψει μια πρακτική που μπορεί να βλάψει και το κοινό. Η χρήση εικόνας χωρίς συναίνεση, ειδικά όταν συνδέεται με εμπορική εκμετάλλευση και παραπλάνηση, μπορεί να εγείρει σοβαρά ζητήματα, από παραβίαση δικαιωμάτων προσωπικότητας μέχρι και απάτη.
Παράλληλα, τέτοιες κινήσεις αναδεικνύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη εγρήγορση και από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες φιλοξενούν τις διαφημίσεις. Η ταχύτητα με την οποία εξαπλώνονται τέτοιες αναρτήσεις κάνει την άμεση αναφορά (report) και την ενημέρωση του κοινού ακόμα πιο σημαντικές.
Πώς να αναγνωρίζετε ύποπτες διαφημίσεις που χρησιμοποιούν πρόσωπα γνωστών
Αν και οι τεχνικές εξαπάτησης γίνονται πιο εξελιγμένες, υπάρχουν ορισμένα σημάδια που βοηθούν να καταλάβει κανείς ότι κάτι δεν πάει καλά:
Πρώτον, παρατηρήστε την εικόνα: ασυνήθιστα χαρακτηριστικά, «παράξενα» μάτια, αφύσικο δέρμα ή αλλοιώσεις στο φόντο συχνά προδίδουν χρήση AI. Δεύτερον, ελέγξτε τη σελίδα που έκανε την ανάρτηση: έχει ιστορικό; έχει πραγματικά στοιχεία επικοινωνίας; δημοσιεύει αξιόπιστο περιεχόμενο; Τρίτον, προσέξτε τη γλώσσα: υπερβολικές υποσχέσεις, πίεση χρόνου, πολλά θαυμαστικά και αόριστες αναφορές είναι κλασικά κόκκινα σημαιάκια.
Το πιο ασφαλές είναι να μην πατάτε σε ύποπτα links και να μην δίνετε προσωπικά ή οικονομικά στοιχεία, ακόμα κι αν η ανάρτηση φαίνεται να «υπογράφεται» από γνωστό πρόσωπο.
Η Ναταλία Γερμανού καταγγέλλει απάτη με την εικόνα της και στέλνει σαφές μήνυμα
Με τη δημόσια τοποθέτησή της, η Ναταλία Γερμανού δεν περιορίστηκε στο να εκφράσει την αγανάκτησή της. Έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: ότι η εκμετάλλευση της εικόνας γνωστών προσώπων για να «τρώγονται λεφτά» από ανυποψίαστους χρήστες είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί τόσο νομικά όσο και πρακτικά, με ενημέρωση και προσοχή.
Καθώς τέτοιες απάτες γίνονται ολοένα πιο συχνές, η υπόθεση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι δεν πρέπει να εμπιστευόμαστε άκριτα ό,τι εμφανίζεται στο feed μας. Και όπως δείχνει η στάση της, όταν η Ναταλία Γερμανού καταγγέλλει απάτη με την εικόνα της, δεν το κάνει μόνο για να προστατεύσει τον εαυτό της, αλλά και για να προειδοποιήσει όσους μπορεί να βρεθούν στο στόχαστρο των ίδιων μηχανισμών εξαπάτησης.
