Η «νονά» της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), καθηγήτρια Fei-Fei Li, είναι η μοναδική γυναίκα ανάμεσα σε επτά πρωτοπόρους επιστήμονες της ΤΝ που τιμήθηκαν χθες, 4 Νοεμβρίου, με ένα από τα κορυφαία βραβεία μηχανικής. Ο Βασιλιάς Κάρολος απένειμε το Βραβείο Μηχανικής Queen Elizabeth 2025 στην καθηγήτρια Fei-Fei Li και σε έξι ακόμη επιστήμονες, σε τελετή που πραγματοποιήθηκε στα Ανάκτορα του St James.
Εκτός από την Fei-Fei Li, χθες τιμήθηκαν με το εν λόγω βραβείο ο καθηγητής Γιοσούα Μπεντζιό, ο Δρ. Μπιλ Ντάλι, ο Δρ. Τζέφρι Χίντον, ο καθηγητής Τζον Χόπφιλντ, ο ιδρυτής της Nvidia Τζένσεν Χουάνγκ και ο Γιαν ΛεΚουν, επικεφαλής επιστήμονας ΤΝ της Meta. Όπως αναφέρει το BBC, οι συγκεκριμένοι ερευνητές αναγνωρίζονται για τη συμβολή τους στην ανάπτυξη της σύγχρονης μηχανικής μάθησης, του πεδίου που αποτελεί τη βάση της ραγδαίας προόδου της τεχνητής νοημοσύνης.
Ποιοι είναι οι «νονoί» της τεχνητής νοημοσύνης
Ο Τζέφρι Χίντον, ο Γιοσούα Μπεντζιό και ο Γιαν ΛεΚουν έχουν καθιερωθεί διεθνώς ως οι «νονοί της τεχνητής νοημοσύνης» μετά τη βράβευσή τους με το Βραβείο Τούρινγκ το 2018. Υπάρχει, ωστόσο, μόνο μία «νονά» της ΤΝ — η Fei-Fei Li, η οποία δήλωσε στο BBC ότι με τον καιρό έμαθε να αποδέχεται τον χαρακτηρισμό αυτό.
«Δεν θα αποκαλούσα τον εαυτό μου νονά κανενός. Όταν οι άνθρωποι άρχισαν να με αποκαλούν έτσι πριν από λίγα χρόνια, σκέφτηκα ότι αν το αρνηθώ, θα χαθεί μια ευκαιρία να αναγνωριστούν γυναίκες επιστήμονες και τεχνολόγοι με αυτόν τον τρόπο» είπε χαρακτηριστικά.
«Οι άνδρες αποκαλούνται πολύ εύκολα ‘νονοί’ ή ‘πατέρες’ κάποιου πεδίου. Νιώθω πλέον άνετα να αποδεχθώ αυτόν τον τίτλο για όλες τις νέες γυναίκες με τις οποίες συνεργάζομαι —και για τις μέλλουσες γενιές», πρόσθεσε.
Από την Κίνα στο Στάνφορντ
Γεννημένη στην Κίνα, η Li μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες ως έφηβη και διακρίθηκε στον τομέα της πληροφορικής. Είναι συνδιευθύντρια του Ινστιτούτου Ανθρωποκεντρικής τεχνητής νοημοσύνης του Στάνφορντ και ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της World Labs, μια εταιρεία εταιρεία χωρικής νοημοσύνης που δημιουργεί μοντέλα Large World Models (LWM) για την αντίληψη, τη δημιουργία και την αλληλεπίδραση με τον τρισδιάστατο κόσμο.
Η Li είναι γνωστή για το έργο της στο ImageNet, ένα ερευνητικό πρόγραμμα που άνοιξε τον δρόμο για σημαντικές προόδους στην υπολογιστική όραση (computer vision). Μαζί με τους φοιτητές της δημιούργησε τεράστια σύνολα δεδομένων αναγνώρισης εικόνων, πάνω στα οποία βασίστηκαν πολλές από τις σύγχρονες τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό άνοιξε τον δρόμο για την υπολογιστική όραση, δηλαδή για την ανάπτυξη της ικανότητας των υπολογιστών να «βλέπουν».
Το επόμενο ορόσημο της τεχνητής νοημοσύνης
Η Li πιστεύει ότι το επόμενο μεγάλο βήμα για την τεχνητή νοημοσύνη θα έρθει όταν τα συστήματα θα μπορούν να αλληλεπιδρούν με τον πραγματικό κόσμο. Όπως εξηγεί, αυτή η ικανότητα είναι «εγγενώς σημαντική και φυσική για τα ζώα και τους ανθρώπους» και, αν μπορούσε να αξιοποιηθεί στην τεχνητή νοημοσύνη, θα μπορούσε να προσφέρει «υπερδυνάμεις» στους ανθρώπους με πολλούς τρόπους, «συμπεριλαμβανομένης της δημιουργικότητας, της ρομποτικής μάθησης, του σχεδιασμού και της αρχιτεκτονικής».
Οι επτά πρωτοπόροι μαζί για πρώτη φορά
Είναι η πρώτη φορά που και οι επτά βραβευθέντες θα συναντηθούν από κοντά. Οι τρεις «νονοί» της τεχνητής νοημοσύνης έχουν εκφράσει διαμετρικά αντίθετες απόψεις για το πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η εν λόγω τεχνολογία. Ο Δρ. Χίντον έχει επανειλημμένα εκφράσει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την πιθανότητα η τεχνητή νοημοσύνη να αποτελέσει «απειλή εξαφάνισης». Ωστόσο, ο Γιαν ΛεΚουν, ο οποίος επίσης εργάζεται στη Meta, έχει γράψει ότι αυτές οι προειδοποιήσεις είναι υπερβολικές.
Η Fei-Fei Li δηλώνει ότι προτιμά μια πιο πραγματιστική προσέγγιση, υποστηρίζοντας πως η διαφωνία μεταξύ των επιστημόνων είναι «υγιής».
«Είμαστε συνηθισμένοι στις διαφωνίες, και νομίζω ότι αυτό είναι υγιές. Ένα τόσο βαθύ και επιδραστικό θέμα όπως η τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται γόνιμο διάλογο και δημόσια συζήτηση» είπε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι «και οι δύο ακραίες ρητορικές με ανησυχούν. Πάντα υποστήριζα μια πιο επιστημονική, ρεαλιστική και ψύχραιμη προσέγγιση στην επικοινωνία με το κοινό. Θα ήθελα η συζήτηση γύρω από την ΤΝ να βασίζεται περισσότερο στα δεδομένα και την επιστήμη, και λιγότερο στην υπερβολή και τον φόβο».
Το Βραβείο Μηχανικής Queen Elizabeth απονέμεται ετησίως σε μηχανικούς που έχουν συμβάλει σε καινοτομίες με παγκόσμιο αντίκτυπο στην ανθρωπότητα. Μεταξύ των προηγούμενων νικητών συγκαταλέγεται ο Σερ Τιμ Μπέρνερς-Λι, δημιουργός του Παγκόσμιου Ιστού.
