Σχεδόν τα πάντα στη ζωή μπορούν να εξηγηθούν μέσω των μαθηματικών, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης ψευδών ειδήσεων, σύμφωνα με μια νέα επιστημονική μελέτη που διαπίστωσε ότι η παραπληροφόρηση διαδίδεται μέσω μιας διαδικασίας παρόμοιας με αυτή της πυρηνικής σχάσης εύκολο να σταματήσει αν κάποιος την προλάβει από την αρχή.
Η πυρηνική σχάση είναι η διαδικασία που χρησιμοποιείται σήμερα σε όλο τον κόσμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ατομική ενέργεια.
Συμβαίνει όταν ο πυρήνας ενός βαρέως ατόμου, συλλαμβάνοντας ενεργά ένα προσπίπτον νετρόνιο, διασπάται σε δύο ή περισσότερους πυρήνες ελαφρύτερων ατόμων, εκπέμποντας νετρόνια, ακτίνες γάμμα και μεγάλες ποσότητες ενέργειας μέσω αυτής της αλυσιδωτής αντίδρασης.
Λοιπόν, τα μαθηματικά μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν από ερευνητές από το κινεζικό Πανεπιστήμιο του Shandong Normal έχουν εντοπίσει ότι ο τρόπος με τον οποίο διαδίδονται οι φήμες είναι πολύ παρόμοιος με αυτόν της πυρηνικής σχάσης: πτώση σε άτομο που στη συνέχεια προκαλεί αλυσιδωτή αντίδραση, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε αυτή την Τρίτη στο περιοδικό AIP Advances.
Μέχρι τώρα, το μοντέλο που χρησιμοποιούσαν περισσότερο οι επιστήμονες για να εξηγήσουν τη διάδοση της παραπληροφόρησης ήταν αυτό των μολυσματικών ασθενειών: οι ψευδείς ειδήσεις προσομοιάζονταν με μεταδοτικά μικρόβια που μεταδίδονται από το ένα άτομο στο άλλο.
«Αυτό το μοντέλο θεωρεί τους ανθρώπους ως παθητικούς παράγοντες στη λήψη ψευδών πληροφοριών, αγνοώντας τις προσωπικές, ψυχολογικές και συμπεριφορικές εκτιμήσεις που υπάρχουν στον πραγματικό κόσμο, καθιστώντας πολλούς ανθρώπους πραγματικά ενεργούς όταν πρόκειται για τη διάδοση φάρσας», υπογραμμίζει ένας από τους συγγραφείς αυτής της έρευνας, ο Wenrong Zheng, σε δήλωση στο περιοδικό.
Αντίθετα, ο Zheng και οι συνάδελφοί του έχουν μελετήσει πώς όταν ένα άτομο συναντά δυνητικά ψευδείς πληροφορίες, τις αξιολογούν με βάση τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα και αποφασίζουν αν θα τις αντιπαραβάλουν και θα τις σταματήσουν ή θα τις διαδώσουν.
«Οι άνθρωποι αποφασίζουν ενεργά να διαδώσουν μια φάρσα στον κύκλο τους και να ενεργήσουν σαν νετρόνια, τα μικρά σωματίδια που προκαλούν την πυρηνική σχάση, προκαλώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση», τονίζουν.
Αυτή η νέα προοπτική για τη διάδοση της παραπληροφόρησης μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για το πώς τείνει να διαδίδεται και τι μπορούν να κάνουν τα άτομα για να την μετριάσουν, λένε οι συγγραφείς.
«Διαπιστώσαμε ότι οι ψευδείς ειδήσεις διαδίδονται σε μικρή κλίμακα στην αρχική φάση, επομένως σε πολλές περιπτώσεις θα μπορούσαν να σταματήσουν με παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και έκδοση διορθώσεων στις πλατφόρμες όπου διαδίδονται», προσθέτει ο Zheng.
Ο ερευνητής επισημαίνει ότι αν και «δεν ήταν ποτέ τόσο εύκολο να διαδοθούν ψευδείς πληροφορίες, λόγω της ανώνυμης και απρόσωπης φύσης του Διαδικτύου, σε συνδυασμό με προηγμένα εργαλεία όπως η τεχνητή νοημοσύνη», η έκταση της διάδοσης μιας φάρσας «είναι στενά συνδεδεμένη στο μορφωτικό επίπεδο του ατόμου».
«Η εκπαίδευση είναι απαραίτητη για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης, είναι σαφές ότι όσο υψηλότερο είναι το μορφωτικό επίπεδο, τόσο πιο εύκολο είναι να διακρίνει κανείς τι είναι αληθινό από αυτό που είναι ψευδές και να αμφισβητεί τις φάρσες», καταλήγει.
