Αυστηρή προειδοποίηση ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει επίμονα υψηλός, ακόμη κι αν η ανακοινωθείσα συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν οδηγήσει σε σταδιακό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και σε αποκλιμάκωση της ενεργειακής έντασης, απηύθυνε η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η Σνάμπελ, που συγκαταλέγεται στα «γεράκια» της ΕΚΤ, υπογράμμισε ότι οι ανοδικοί κίνδυνοι για τις τιμές δεν έχουν εξαφανιστεί — αντιθέτως, μπορεί να αποδειχθούν ισχυρότεροι από ό,τι αναμενόταν, διατηρώντας τον πληθωρισμό σε επίπεδα που απαιτούν αυξημένη εγρήγορση από τη νομισματική πολιτική.
Μιλώντας στο πλαίσιο παρουσίασης για τον θερινό διάλογο Petersberger 2026, στο Κένιγκσβιντερ της Γερμανίας, η Σνάμπελ ανέδειξε το βασικό μήνυμα που θέλει να περάσει η πιο «σκληρή» πτέρυγα της ΕΚΤ: η πρόσκαιρη βελτίωση σε έναν παράγοντα, όπως η ενέργεια, δεν αρκεί για να εγγυηθεί την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2%. Ειδικά όταν οι υπόλοιπες συνιστώσες της ακρίβειας —τρόφιμα, αγαθά και υπηρεσίες— παραμένουν ευάλωτες σε νέες ανατιμήσεις.
Ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό, παρά την αποκλιμάκωση
Στη δήλωσή της το Σάββατο (27.6.2026), η Σνάμπελ ήταν σαφής: «Ο πληθωρισμός τροφίμων, αγαθών και υπηρεσιών αντιμετωπίζει ανοδικούς κινδύνους». Με άλλα λόγια, ακόμη κι αν οι τιμές της ενέργειας έχουν δείξει σημάδια υποχώρησης λόγω της προοπτικής ειρηνευτικής συμφωνίας, ο συνολικός πληθωρισμός μπορεί να συνεχίσει να πιέζεται από την ευρύτερη εικόνα κόστους στην οικονομία.
Η κρίσιμη επισήμανσή της αφορά τον τρόπο με τον οποίο ένα ενεργειακό σοκ μεταφέρεται σε όλη την αλυσίδα τιμών. «Το σοκ των τιμών της ενέργειας μπορεί να τροφοδοτήσει μια ευρύτερη πληθωριστική δυναμική», προειδοποίησε, δείχνοντας ότι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο δεν επηρεάζουν μόνο τους λογαριασμούς ρεύματος ή τα καύσιμα, αλλά και τα μεταφορικά, την παραγωγή, τη συσκευασία και, τελικά, τα ράφια των καταστημάτων και τις υπηρεσίες.
Γιατί η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν δεν “λύνει” το πρόβλημα
Η Σνάμπελ χαιρέτισε την πρόσφατη πτώση στις τιμές της ενέργειας, ακριβώς επειδή η αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή μειώνει την πιθανότητα ενός ακραίου σεναρίου διακοπής ροών. Ωστόσο, έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι μια εκεχειρία ή μια πολιτική συμφωνία δεν είναι, από μόνες τους, επαρκής λόγος για να χαλαρώσει η άμυνα της ΕΚΤ απέναντι στον πληθωρισμό.
«Η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, αλλά η ανακοινωθείσα ειρηνευτική συμφωνία καθιστά λιγότερο πιθανά τα αρνητικά σενάρια», σημείωσε. Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερο βάρος: μειώνει την πιθανότητα του χειρότερου, δεν μηδενίζει όμως τον κίνδυνο. Και ακριβώς επειδή η νομισματική πολιτική λειτουργεί με καθυστερήσεις, η ΕΚΤ δεν μπορεί να βασιστεί σε μια εύθραυστη γεωπολιτική ισορροπία ως «αντίδοτο» στην άνοδο των τιμών.
Στο ίδιο πνεύμα, η Σνάμπελ εκτίμησε ότι οι τιμές του πετρελαίου «αναμένεται να παραμείνουν σταθερά υψηλότερες καθώς τα Στενά του Ορμούζ ανοίγουν σταδιακά». Αυτό σημαίνει πως, ακόμη κι αν απομακρύνεται η απειλή μιας μεγάλης κλιμάκωσης, η αγορά ενδέχεται να συνεχίσει να τιμολογεί αυξημένο ρίσκο και περιορισμένη προσφορά για σημαντικό χρονικό διάστημα.
Το μήνυμα των «γερακιών»: επιτόκια μέχρι να επιστρέψει ο στόχος
Η τοποθέτηση στο Κένιγκσβιντερ δεν ήταν μεμονωμένη. Ακολουθεί πρόσφατη συνέντευξη της Σνάμπελ, όπου είχε τονίσει ότι απαιτούνται περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων προκειμένου να επανέλθει ο πληθωρισμός στο 2%. Ως ένα από τα πιο επιθετικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, επανέλαβε ότι «η ΕΚΤ αναμένεται να αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκια για να επαναφέρει τον πληθωρισμό στο 2% μεσοπρόθεσμα».
Πίσω από αυτή τη θέση βρίσκεται η ανησυχία ότι ο πληθωρισμός μπορεί να «ριζώσει» στις προσδοκίες επιχειρήσεων και νοικοκυριών, μετατρέποντας τις ανατιμήσεις σε πιο μόνιμο φαινόμενο. Όταν οι επιχειρήσεις προεξοφλούν συνεχιζόμενες αυξήσεις κόστους, προσαρμόζουν προληπτικά τιμές. Όταν οι εργαζόμενοι διεκδικούν υψηλότερες αμοιβές για να καλύψουν απώλειες αγοραστικής δύναμης, ενισχύεται ο κίνδυνος ενός νέου κύκλου πιέσεων. Σε αυτό το περιβάλλον, η ΕΚΤ επιδιώκει να δείξει συνέπεια και αποφασιστικότητα, ώστε να περιορίσει τις δευτερογενείς επιπτώσεις.
Τα τελευταία στοιχεία: επιβράδυνση, αλλά όχι επιστροφή στην κανονικότητα
Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη πιθανότατα επιβραδύνθηκε τον Ιούνιο στο 3% από 3,2%, με τα επίσημα στοιχεία να αναμένονται την επόμενη εβδομάδα. Η εικόνα αυτή δείχνει κάποια πρόοδο, χωρίς όμως να επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα έχει λυθεί.
Το πιο κρίσιμο σημείο παραμένει ο δομικός πληθωρισμός — δηλαδή η αύξηση τιμών εξαιρουμένων της ενέργειας και των τροφίμων. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα παραμείνει στο 2,6%, επίπεδο που εξακολουθεί να βρίσκεται σημαντικά πάνω από τον στόχο της ΕΚΤ. Αυτή ακριβώς η «κολλημένη» δομική επίδοση είναι που ενισχύει το επιχείρημα της Σνάμπελ: ακόμη κι αν η ενέργεια δώσει ανάσες, οι πιέσεις στην καθημερινή κατανάλωση και στις υπηρεσίες μπορεί να κρατήσουν τον πληθωρισμό επίμονα υψηλότερα από το επιθυμητό.
