Με τις συμφωνίες μίσθωσης που υπ΄γραψε σήμερα η ελληνική κυβένρηση με την κοινοπραξίας Chevron – Helleniq Energy παραχωρούνται αποκλειστικά δικαι’ωματα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Η Ελλάδα δεν φιλοδοξεί απλώς να είναι κόμβος μεταφοράς ενέργειας, αλλά ανοίγει πλέον η προοπτική για να μπορέσει να είναι και παραγωγός υδρογονανθράκων, επισφραγίζεται εκ νέου η αναβάθμιση της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης, ενώ παράλληλα επιβεβαιώνονται έμπρακτα τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στον θαλάσσιο χώρο νότια της Κρήτης.
«Ακριβώς διότι τα δύο οικόπεδα για τα οποία πήρε σήμερα δικαιώματά έρευνας και εξόρυξης η Chevron και η Helleniq Energy είναι ακριβώς τα οικόπεδα στο σημείο εκείνο που επικαλύπτουν το κομμάτι του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από την πλευρά της Λιβύης. Δεν νομίζω ότι μπορεί να αντιδράσει η Λιβύη. Πολύ περισσότερο βεβαίως όταν έχει εμπλακεί στην υπόθεση αυτή ένας αμερικανικός κολοσσός, ο οποίος δεν ήρθε μόνος του βεβαίως εδώ στην περιοχή για να λάβει τις άδειες για τα οικόπεδα αυτά» σχολίασε ο Νίκος Μελέτης στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΕΡΤ News.
Ο ίδιος παρατήρησε ότι «η αμερικανική πλευρά δεν έχει παρουσία μόνο νότια της Κρήτης, αλλά έχει παρουσία και στην Αίγυπτο και στην Κύπρο και στο Ισραήλ. Επεκτείνει δηλαδή την παρουσία της συνολικά».
Η Chevron έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα και στην Αίγυπτο και στην Κύπρο και στο Ισραήλ. Συνήψε τις προηγούμενες εβδομάδες συμφωνίες και με την Συρία και με τον και με την Λιβύη. «Δημιουργείται έτσι ένας ενιαίος χώρος, ο οποίος είναι σημαντικός και κρίσιμου ενεργειακού ενδιαφέροντος και αυτό έχει σημασία για την Ελλάδα», η οποία «τώρα μπαίνει δυναμικά στο παιχνίδι».
Στο ενεργειακό και οικονομικό πεδίο, η Ελλάδα σχεδόν διπλασιάζει τις εκτάσεις όπου θα γίνουν σεισμικές έρευνες για εντοπισμό κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, συνεχίζοντας τη στρατηγική εξερεύνησης των υποθαλάσσιων ενεργειακών πόρων της. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής έχει ήδη δρομολογηθεί η πρώτη ερευνητική γεώτρηση , στο Ιόνιο, μετά από 40 και πλέον χρόνια. Αν οι έρευνες οδηγήσουν στην ανακάλυψη αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων, η Ελλάδα μπορεί να παρέχει στην Ευρώπη φυσικό αέριο, το οποίο η Γηραιά Ήπειρος χρειάζεται. Αναδεικνύεται επίσης η ισχύς της στρατηγικής σχέσης ανάμεσα στην Ελλάδα και τις ΗΠΑ.
«Ο δρόμος είναι μακρύς μπροστά μας. Όμως για να τρέξεις έναν δρόμο, είτε είναι μαραθώνιος είτε είναι σπριντ 100 μέτρων, πρέπει να κάνεις το πρώτο βήμα. Και το μεγάλο βήμα έγινε σήμερα» σχολίασε ο Νίκος Μελέτης.
Η Ελλάδα έχει ήδη επενδύσει σε ένα πλέγμα υποδομών που τη μετατρέπουν σε πύλη εισόδου φορτίων LNG και σε πάροχο ενεργειακής ασφάλειας για τη νοτιοανατολική Ευρώπη μέσω του κάθετου διαδρόμου, παρέχοντας μία εναλλακτική όδευση τη στιγμή που η ΕΕ διακόπτει σταδιακά τις αγορές ρωσικού φυσικού αερίου.
Για το ίδιο θέμα, μίλησε στο ΕΡΤnews και την εκπομπή NEWSROOM ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής και βουλευτής της ΝΔ, Άγγελος Συρίγος, ο οποίος υπογράμμισε ότι το μεγαλύτερο βάρος της συμφωνίας εντοπίζεται στα δύο τεμάχια νοτίως της Κρήτης, τα οποία ακολουθούν τη μέση γραμμή μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης.
Η σημασία τους σύμφωνα με τον κ. Συρίγο, είναι διπλή:
- Αναγνωρίζεται στην πράξη ότι η Κρήτη διαθέτει πλήρη υφαλοκρηπίδα, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
- Απορρίπτεται εμμέσως το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο αμφισβητεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
«Μάλιστα, χάρτης που είχε καταθέσει η Λιβύη στον ΟΗΕ το 2025 φέρεται να διεκδικούσε έως και τα 2/3 της ελληνικής υφαλοκρηπίδας νοτίως της Κρήτης. Η σημερινή συμφωνία στέλνει σαφές μήνυμα ότι μεγάλες διεθνείς εταιρείες επενδύουν θεωρώντας πως η Ελλάδα έχει το διεθνές δίκαιο με το μέρος της. Οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες αποφεύγουν περιοχές με υψηλό νομικό ρίσκο. Η απόφασή τους να επενδύσουν αποτελεί έμπρακτη αναγνώριση της ελληνικής θέσης».
Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, η Ελλάδα είναι σήμερα καθαρός εισαγωγέας υδρογονανθράκων, ενώ εφόσον επιβεβαιωθούν οι ισχυρές ενδείξεις για κοιτάσματα στις συγκεκριμένες περιοχές, η χώρα θα μπορούσε:
- να μειώσει δραστικά την ενεργειακή της εξάρτηση
- να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια
- ακόμη και να καταστεί εξαγωγέας υδρογονανθράκων
Ο καθηγητής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και σύμβουλος του πρωθυπουργού για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Σωτήρης Σέρμπος, μίλησε στο ΕΡΤnews και στην εκπομπή «Συνδέσεις» με τον Κώστα Παπαχλιμίτζο και την Κατερίνα Δούκα, για τις καθυστερήσεις τα γεωπολιτικά ρίσκα και το «παράθυρο ευκαιρίας» που ανοίγεται για την Ελλάδα.
Ο κ. Σέρμπος αναγνώρισε τη χρονική υστέρηση της χώρας. «Αργήσαμε», είπε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι «για πάρα πολλά χρόνια αφήσαμε τελείως ανεξερεύνητο το πεδίο να δούμε τι υπάρχει σε επίπεδο υδρογονανθράκων». Όπως εξήγησε, για να διαπιστωθεί αν ένα κοίτασμα είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμο «πρέπει να καταγράψεις τα δικαιώματά σου στο χάρτη και στη συνέχεια να ξεκινήσεις δραστηριότητες».
Η καθυστέρηση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, είχε γεωπολιτικό κόστος. «Το τουρκολιβυκό μνημόνιο με τη σημερινή του μορφή δεν θα υπήρχε, γιατί εκεί η Ελλάδα θα είχε κατοχυρώσει τα δικαιώματά της στο χάρτη», σημείωσε, αναφερόμενος στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο. «Πολλές φορές και η δική μας ακινησία έριξε επιπλέον νερό στο μύλο του τουρκικού μαξιμαλισμού».
Η Ελλάδα όπως είπε καλείται να κινηθεί γρήγορα. «Πρέπει τώρα να περάσουμε στο επόμενο στάδιο, να γίνουν οι σεισμικές έρευνες, να φτάσουμε ενδεχομένως σε ερευνητική γεώτρηση», υπογράμμισε. Αν υπάρξουν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα, είτε στο Ιόνιο είτε νότια της Κρήτης «αυτό θα δώσει στην Ελλάδα μικρότερο βαθμό εξάρτησης» και, σε αισιόδοξο σενάριο, δυνατότητα εξαγωγών μέσω των υφιστάμενων υποδομών της Ρεβυθούσας ή με του Κάθετου Διαδρόμου.
Τα τέσσερα οικόπεδα
Δύο οικόπεδα βρίσκονται ανάμεσα στην Πελοπόννησο και την Κρήτη. Άλλα δύο τεμάχια (Κρήτη 1 και Κρήτη 2) βρίσκονται περίπου 60 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης και έχουν αυξημένη γεωπολιτική βαρύτητα.
Από την εκδήλωση ενδιαφέροντος (Μάρτιος 2025) έως την υπογραφή της συμφωνίας (Φεβρουάριος 2026) μεσολάβησε λιγότερο από ένας χρόνος, διάστημα που θεωρείται ταχύ για τέτοιου μεγέθους διεθνείς ενεργειακές συμφωνίες.
Οι γεωτρήσεις δεν ξεκινούν άμεσα, αφού θα προηγηθούν τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες, μελέτες και η εξασφάλιση πλωτού γεωτρύπανου και αν όλα κινηθούν χωρίς καθυστερήσεις, στόχος είναι οι πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις να πραγματοποιηθούν εντός του 2026, με τα πρώτα ουσιαστικά αποτελέσματα να απαιτούν χρόνο.
