Διπλωματική διακοίνωση στην Ελλάδα για τρεις πρωτοβουλίες που ανακοινώθηκαν τον Αύγουστο και αφορούν τον χωροταξικό σχεδιασμό στον τουρισμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα διαβίβασε η Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες κινήσεις δημιουργούν τετελεσμένα σε περιοχές του Αιγαίου που η Άγκυρα θεωρεί αμφισβητούμενες.
Η Τουρκία προειδοποίησε την Ελλάδα για τρεις πρωτοβουλίες που ανέλαβε εντός του Αυγούστου στο Αιγαίο και τις οποίες η τουρκική πλευρά θεωρεί ότι αποσκοπούν στη δημιουργία τετελεσμένων.
Όπως αναφέρει η τουρκική εφημερίδα Milliyet, η Άγκυρα διαβίβασε στις ελληνικές αρχές ρηματική διακοίνωση, στην οποία καταγράφει συνολικά τις θέσεις και τις αντιρρήσεις της για τις τρεις ελληνικές πρωτοβουλίες. Στο ίδιο κείμενο επισημαίνει ότι δεν θα επιτραπεί δραστηριότητα η οποία, κατά την τουρκική εκτίμηση, θα μπορούσε να μεταβάλει το status quo στο Αιγαίο.
Η Ελλάδα είχε ανακοινώσει στις 7 Αυγούστου το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Ακολούθησε, στις 19 Αυγούστου, η ανακοίνωση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ενώ στις 28 Αυγούστου ανακοινώθηκε το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα.
Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι οι ελληνικές πρωτοβουλίες αφορούν περιοχές του Αιγαίου που χαρακτηρίζονται από την Άγκυρα ως αμφισβητούμενες, καθώς και νησίδες και βραχονησίδες τις οποίες περιγράφει ως «γεωγραφικούς σχηματισμούς». Κατά την τουρκική θέση, μέσω των συγκεκριμένων πλαισίων επιχειρείται να δημιουργηθεί νέα κατάσταση σε περιοχές για τις οποίες η κυριαρχία ή τα δικαιώματα δεν έχουν, όπως υποστηρίζει, οριστικοποιηθεί. Η διακοίνωση διαβιβάστηκε στις ελληνικές αρχές, σύμφωνα με πληροφορίες διπλωματικών πηγών που επικαλείται η Milliyet. Στο έγγραφο η Άγκυρα παρουσιάζει ενιαία τις αντιρρήσεις της για τις τρεις πρωτοβουλίες, επαναλαμβάνοντας τη θέση ότι δεν θα γίνει αποδεκτή οποιαδήποτε δραστηριότητα που θα μπορούσε να μεταβάλει το status quo στο Αιγαίο.
Οι τουρκικές αντιρρήσεις
Στη ρηματική διακοίνωση, η Τουρκία κάνει αναφορά στις διασυνοριακές περιβαλλοντικές και άλλες επιπτώσεις που, κατά την άποψή της, ενδέχεται να έχουν τα συγκεκριμένα χωροταξικά πλαίσια.
Παράλληλα, χαρακτηρίζει απαράδεκτη την προβολή «μαξιμαλιστικών αξιώσεων» υπό τον μανδύα του περιβαλλοντικού και τομεακού χωροταξικού σχεδιασμού. Η Άγκυρα αναφέρει επίσης ότι τα αποτελέσματα που ενδέχεται να προκύψουν από μονομερή βήματα τα οποία σχεδιάζει η Ελλάδα δεν θα επηρεάσουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της, ούτε τη φυσική νομική κατάσταση, όπως αυτή αποτυπώνεται στη σχετική τουρκική θέση. Στο ίδιο πλαίσιο, η Τουρκία υπενθυμίζει ότι το διεθνές δίκαιο ενθαρρύνει τη συνεργασία σε κλειστές και ημίκλειστες θάλασσες. Με τη συγκεκριμένη διπλωματική νότα, η Άγκυρα επανέλαβε προς την Ελλάδα, η οποία είναι χώρα-σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, το μήνυμα ότι «είμαι και εγώ παρούσα στο Αιγαίο». Στη διακοίνωση καταγράφεται ακόμη ότι δεν θα γίνουν αποδεκτά τυχόν τετελεσμένα που θα επιχειρηθεί να δημιουργηθούν σε γεωγραφικούς σχηματισμούς του Αιγαίου, των οποίων η κυριαρχία, σύμφωνα με την τουρκική θέση, δεν έχει παραχωρηθεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών.
Η Τουρκία επανέλαβε παράλληλα την πάγια θέση της ότι τα θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο μπορούν να καθοριστούν μόνο μέσω συμφωνίας. Η συμφωνία αυτή, όπως υποστηρίζει η Άγκυρα, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη όλες τις σχετικές συνθήκες και να βασίζεται στην αρχή της δικαιοσύνης και της επιείκειας. Με τον τρόπο αυτό, η τουρκική πλευρά επανέφερε τη θέση ότι «κανείς δεν μπορεί να χαράζει τα σύνορα στο Αιγαίο κατά το δοκούν». Από την πλευρά της Αθήνας, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι δεν υπάρχει λόγος σχολιασμού της συγκεκριμένης διακοίνωσης της Άγκυρας.
Η ελληνική διακοίνωση για τα θαλάσσια πάρκα
Στο μεταξύ, η Ελλάδα είχε επιδώσει διακοίνωση στην Τουρκία σχετικά με τα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η τουρκική πλευρά. Τα πρώτα θαλάσσια εθνικά πάρκα της Τουρκίας, το Θαλάσσιο Εθνικό Πάρκο Φετιγιέ-Κας και το Θαλάσσιο Εθνικό Πάρκο Βόρειου Αιγαίου, ιδρύθηκαν με προεδρικές αποφάσεις που υπογράφηκαν στις 15 Αυγούστου. Οι αποφάσεις δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Τουρκίας στις 16 Αυγούστου.
Μετά την ίδρυση των δύο πάρκων, η Αθήνα διαβίβασε με τη σειρά της διπλωματική νότα στην Άγκυρα. Η ελληνική πλευρά υποστήριξε ότι οι συντεταγμένες που ανακοινώθηκαν βρίσκονται εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων, αλλά επικαλύπτουν περιοχές τις οποίες η Ελλάδα θεωρεί ότι ανήκουν στην υφαλοκρηπίδα της. Οι δύο διακοινώσεις εντάσσονται στο πλαίσιο των εκατέρωθεν θέσεων για τις δραστηριότητες και τις χωρικές ρυθμίσεις στο Αιγαίο. Η Τουρκία συνδέει τις τρεις ελληνικές πρωτοβουλίες χωροταξικού σχεδιασμού με ζητήματα κυριαρχίας, δικαιωμάτων και οριοθέτησης, ενώ η Ελλάδα έχει εκφράσει αντιρρήσεις για τις θαλάσσιες ζώνες που περιλαμβάνονται στις τουρκικές αποφάσεις για τα εθνικά πάρκα.
