Πτωτική πορεία κατέγραψε ο δείκτης τιμών στα μεγάλα σούπερ μάρκετ τον Ιούλιο του 2026, σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια εικόνα ήπιας αλλά σαφούς αποκλιμάκωσης, με τις τιμές να κινούνται σε αρνητικό έδαφος τόσο σε ετήσια όσο και σε μηνιαία βάση, δημιουργώντας ένα πιο ευνοϊκό πλαίσιο για τους καταναλωτές μετά από μια μακρά περίοδο πιέσεων.
Συγκεκριμένα, τον Ιούλιο του 2026 οι τιμές στα μεγάλα σούπερ μάρκετ μειώθηκαν κατά 0,47% σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2025. Παράλληλα, σε σχέση με τον αμέσως προηγούμενο μήνα, τον Ιούνιο του 2026, η πτώση διαμορφώθηκε στο 0,77%, επίδοση που συνιστά τη χαμηλότερη καταγραφή από τον Δεκέμβριο του 2024. Πρόκειται για μια εξέλιξη που, χωρίς να αναιρεί πλήρως το αποτύπωμα των αυξήσεων της τελευταίας διετίας, δείχνει ότι οι τιμές στα ράφια αρχίζουν να «αναπνέουν».
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη. Παρότι ο μήνας αποτυπώνει αρνητικό πρόσημο, το κυλιόμενο δωδεκάμηνο από τον Αύγουστο του 2025 έως τον Ιούλιο του 2026 εξακολουθεί να εμφανίζει αύξηση κατά 1,37% σε σχέση με το αντίστοιχο προηγούμενο διάστημα. Με άλλα λόγια, η βραχυπρόθεσμη αποκλιμάκωση είναι σημαντική, αλλά το συνολικό επίπεδο τιμών παραμένει υψηλότερο σε ορίζοντα έτους.
ΙΕΛΚΑ: Αρνητικός πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ και τι δείχνουν οι υποδείκτες
Τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ αποκαλύπτουν ότι η πτώση δεν περιορίστηκε σε μία μόνο πλευρά της αγοράς. Τόσο ο υποδείκτης τροφίμων όσο και ο υποδείκτης μη τροφίμων κινήθηκαν σε αρνητικό έδαφος, με διαφορετική ένταση.
Ο υποδείκτης τροφίμων μειώθηκε κατά 0,25%, ένδειξη ότι βασικές κατηγορίες που επηρεάζουν άμεσα το «καλάθι» του νοικοκυριού κατέγραψαν μικρές αλλά αξιοσημείωτες μειώσεις. Ακόμη πιο έντονη ήταν η υποχώρηση στον υποδείκτη μη τροφίμων, ο οποίος μειώθηκε κατά 1,47%. Η διαφορά αυτή δείχνει ότι ορισμένα είδη, πέρα από τα καθαρά διατροφικά, προσαρμόστηκαν ταχύτερα προς τα κάτω, πιθανώς λόγω πιο έντονου ανταγωνισμού, προωθητικών ενεργειών ή αλλαγών στο κόστος προμήθειας.
Οι μεγαλύτερες μειώσεις τιμών ανά κατηγορία
Οι πιο αισθητές μειώσεις εντοπίστηκαν κυρίως σε κατηγορίες που επηρεάζονται από την εποχικότητα, τις συνθήκες παραγωγής και τη διαθεσιμότητα. Πρώτη σε πτώση ήταν η κατηγορία φρέσκων φρούτων και λαχανικών, με μείωση 6,97%. Η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα νωπά προϊόντα αποτελούν καθημερινή αγορά για πολλά νοικοκυριά και η μεταβολή της τιμής τους γίνεται άμεσα αντιληπτή.
Ακολούθησαν:
– Τροφές και είδη για κατοικίδια: -5,21%
– Νωπές και κατεψυγμένες ζύμες: -4,27%
– Είδη πρωινού και ροφήματα: -1,98%
– Τυροκομικά προϊόντα: -1,69%
Το «μοτίβο» των μειώσεων δείχνει ότι η αγορά δεν κινήθηκε ομοιόμορφα, αλλά επηρεάστηκε από επιμέρους συνθήκες σε κάθε αλυσίδα εφοδιασμού: από τις τιμές παραγωγού και το κόστος πρώτων υλών, μέχρι τα αποθέματα και τις εμπορικές πολιτικές.
Πού καταγράφηκαν αυξήσεις – οι κατηγορίες που «ανέβηκαν»
Παρά τη συνολικά πτωτική εικόνα, δεν έλειψαν οι ανατιμήσεις. Από τις 23 κατηγορίες προϊόντων που εξετάστηκαν, οι 12 παρουσίασαν αύξηση τιμών και οι 11 μείωση, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι ο αρνητικός πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ τον Ιούλιο δεν σημαίνει μειώσεις παντού, αλλά ένα ισοζύγιο μεταβολών με τελικό αρνητικό αποτέλεσμα.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν σε:
– Έτοιμα γεύματα: +3,75%
– Νερά, αναψυκτικά και χυμούς: +3,26%
– Αυγά, βούτυρα και ζωμούς: +2,99%
– Ξηρούς καρπούς: +2,79%
– Αλλαντικά: +2,71%
Οι ανατιμήσεις αυτές έχουν πρακτική σημασία για τον καταναλωτή, καθώς αφορούν προϊόντα είτε ευρείας κατανάλωσης (όπως αναψυκτικά/χυμοί) είτε κατηγορίες που συνδέονται με γρήγορες λύσεις διατροφής (έτοιμα γεύματα), οι οποίες συχνά επιλέγονται λόγω περιορισμένου χρόνου.
Γιατί συγκρατήθηκαν οι τιμές – οι παράγοντες πίσω από την πτώση
Το ΙΕΛΚΑ αποδίδει τη συγκράτηση των τιμών σε συνδυασμό παραγόντων που δείχνουν σταδιακή ομαλοποίηση της αγοράς. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν:
1) Η αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων, που μειώνει την ένταση των ανατιμήσεων σε πρώτες ύλες, μεταφορές και ενέργεια σε σχέση με προηγούμενες περιόδους.
2) Η ταχύτερη ανανέωση αποθεμάτων από τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Όταν τα αποθέματα «γυρίζουν» πιο γρήγορα, οι επιχειρήσεις μπορούν να ενσωματώνουν νωρίτερα πιθανές μειώσεις κόστους και να προσαρμόζουν πιο άμεσα τις τελικές τιμές.
3) Η αυξημένη συμμετοχή προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Τα προϊόντα αυτά λειτουργούν ως οικονομικότερες εναλλακτικές, ενισχύουν τον ανταγωνισμό στο ράφι και, σε πολλές περιπτώσεις, πιέζουν συνολικά τις τιμές προς τα κάτω.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες που επηρέασαν την παραγωγή νωπών προϊόντων, καθώς και η μείωση των τιμών παραγωγού σε ορισμένες κατηγορίες, συνέβαλαν στη διατήρηση της πτωτικής τάσης.
Γιατί οι μεγάλες αλυσίδες προσαρμόζονται πιο γρήγορα
Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ διαθέτουν συγκριτικό πλεονέκτημα στην προσαρμογή τιμών. Αυτό οφείλεται στην υψηλή κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθεμάτων, στις οικονομίες κλίμακας, αλλά και στην οργανωτική και τεχνολογική τους υποδομή, που επιτρέπει καλύτερο έλεγχο της εφοδιαστικής αλυσίδας, πιο στοχευμένες προσφορές και ταχύτερη ανατιμολόγηση.
Η συνολική εικόνα του Ιουλίου επιβεβαιώνει ότι ο αρνητικός πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ αποτελεί σημαντική εξέλιξη για την καθημερινότητα των καταναλωτών, έστω κι αν συνυπάρχει με αυξήσεις σε επιμέρους κατηγορίες. Αν η τάση αποκλιμάκωσης διατηρηθεί και στους επόμενους μήνες, τότε οι μειώσεις που αποτυπώνει η έρευνα του ΙΕΛΚΑ μπορεί να μεταφραστούν σε πιο σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον τιμών, με ουσιαστικό όφελος για τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
