Οι πιεστικοί ρυθμοί της καθημερινότητας, οι μετακινήσεις, οι πολλές ώρες εργασίας και η ανάγκη για γρήγορες λύσεις ωθούν ολοένα και περισσότερα ελληνικά νοικοκυριά να στραφούν στο έτοιμο φαγητό. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, η κατανάλωση έτοιμου φαγητού έχει εξελιχθεί σε σταθερή συνήθεια για ένα σημαντικό μέρος των καταναλωτών, χωρίς όμως να εκτοπίζει τον κεντρικό ρόλο που εξακολουθεί να έχει το σπιτικό γεύμα. Η έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι, για τους περισσότερους, το έτοιμο φαγητό είναι κυρίως μια πρακτική λύση που «σώζει» την ημέρα όταν ο χρόνος δεν επαρκεί.
Η έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2026 σε δείγμα 800 καταναλωτών από όλη την Ελλάδα και εξετάζει κρίσιμες παραμέτρους: τη δαπάνη, τα κανάλια αγοράς, τα κίνητρα κατανάλωσης, τις στάσεις των καταναλωτών και την αξιολόγηση των διαθέσιμων επιλογών έτοιμου φαγητού, με ιδιαίτερη έμφαση στις προτάσεις των σούπερ μάρκετ. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα είναι ότι μέσα σε μία δεκαετία τα σούπερ μάρκετ σχεδόν διπλασίασαν το μερίδιό τους στην αγορά έτοιμου μαγειρευτού φαγητού, γεγονός που αποτυπώνει μια ουσιαστική αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών.
ΙΕΛΚΑ: Η αγορά έτοιμου φαγητού κερδίζει έδαφος, αλλά δεν αντικαθιστά το σπίτι
Παρότι η αγορά έτοιμου φαγητού ενισχύεται, ένα σημαντικό ποσοστό καταναλωτών εξακολουθεί να την αποφεύγει. Συγκεκριμένα, το 39% δηλώνει ότι δεν αγοράζει ποτέ έτοιμο φαγητό. Πρόκειται για ποσοστό μεν υψηλό, αλλά μειωμένο σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, στοιχείο που επιβεβαιώνει ότι η διείσδυση του έτοιμου φαγητού στην καθημερινότητα μεγαλώνει σταδιακά.
Ωστόσο, η ίδια η έρευνα αναδεικνύει μια ισορροπία: οι καταναλωτές εμφανίζονται εξοικειωμένοι με τις λύσεις έτοιμου φαγητού, ειδικά αυτές που προσφέρουν τα σούπερ μάρκετ, αλλά ταυτόχρονα δεν πιστεύουν ότι μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως το σπιτικό. Η αντίληψη ότι το σπιτικό φαγητό είναι πιο υγιεινό, πιο «ελεγχόμενο» ως προς τα υλικά και συχνά πιο νόστιμο παραμένει κυρίαρχη.
Έτοιμο φαγητό και σούπερ μάρκετ: Η μεγάλη μετατόπιση της δεκαετίας
Η σύγκριση με τα αντίστοιχα στοιχεία του 2016 καταγράφει σαφή μεταβολή ως προς το σημείο αγοράς. Σήμερα, το 29% των καταναλωτών δηλώνει ότι αγοράζει έτοιμο μαγειρευτό φαγητό από σούπερ μάρκετ, έναντι μόλις 16% το 2016. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι ένα τμήμα της κατανάλωσης έχει μετακινηθεί από άλλα κανάλια προς τις οργανωμένες αλυσίδες λιανικής, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν επενδύσει συστηματικά στην ανάπτυξη νέων προτάσεων έτοιμου φαγητού.
Η ενίσχυση του ρόλου των σούπερ μάρκετ δεν είναι τυχαία. Οι καταναλωτές αναζητούν συνδυασμό ευκολίας και επιλογών: να μπορούν, δηλαδή, στην ίδια επίσκεψη να αγοράσουν τα βασικά είδη σπιτιού, αλλά και ένα γεύμα «έτοιμο εδώ και τώρα». Επιπλέον, το οργανωμένο λιανεμπόριο επιχειρεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της εποχής με μεγαλύτερη ποικιλία, νέες συνταγές, λύσεις για διαφορετικές διατροφικές ανάγκες και πιο σταθερή διαθεσιμότητα.
Πόσο κοστίζει το έτοιμο φαγητό: 14,79 ευρώ την εβδομάδα, περίπου 770 ευρώ τον χρόνο
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για τη δαπάνη. Η μέση εβδομαδιαία δαπάνη για έτοιμο φαγητό διαμορφώνεται στα 14,79 ευρώ ανά νοικοκυριό, ποσό που μεταφράζεται σε περίπου 770 ευρώ ετησίως. Το εύρημα αυτό αποτυπώνει το οικονομικό αποτύπωμα μιας συνήθειας που, ενώ συχνά παρουσιάζεται ως «μικρή διευκόλυνση», στο τέλος του χρόνου γίνεται σημαντικό κονδύλι.
Από όσους αγοράζουν έτοιμο φαγητό, η πλειονότητα κινείται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα εβδομαδιαίας δαπάνης. Το 19% δαπανά 11 έως 20 ευρώ την εβδομάδα, το 11% δαπανά 6 έως 10 ευρώ και το 7% έως 5 ευρώ. Αντίθετα, μικρό ποσοστό φτάνει σε υψηλότερες δαπάνες. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το έτοιμο φαγητό λειτουργεί κυρίως συμπληρωματικά: ως λύση ανάγκης ή ευκολίας μέσα στην εβδομάδα, και όχι ως η βασική μορφή διατροφής.
«Αγκάθι» ο χρόνος: Γιατί οι καταναλωτές επιλέγουν έτοιμο φαγητό
Ο βασικός λόγος που οδηγεί τους καταναλωτές στο έτοιμο φαγητό είναι, με διαφορά, η έλλειψη διαθέσιμου χρόνου. Το 41% δηλώνει ότι αγοράζει έτοιμο φαγητό όταν δεν προλαβαίνει να μαγειρέψει. Πρόκειται για ένα εύρημα που «κουμπώνει» απόλυτα με τη σύγχρονη πραγματικότητα: όταν το πρόγραμμα είναι ασφυκτικό, η κουζίνα γίνεται πολυτέλεια.
Ταυτόχρονα, ένα 19% αναφέρει ως αιτία το ότι θεωρεί ασύμφορο να μαγειρεύει κανείς μόνο για λίγα άτομα. Σε μικρότερα νοικοκυριά, η προετοιμασία γεύματος μπορεί να μοιάζει δυσανάλογη σε κόπο και κόστος σε σχέση με μια έτοιμη λύση. Έτσι, το έτοιμο φαγητό καλύπτει πρακτικές ανάγκες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις λειτουργεί και ως επιλογή απόλαυσης ή κοινωνικής κατανάλωσης.
Λύση ευκολίας, όχι «αντίπαλος» του σπιτικού γεύματος
Παρά την ανάπτυξη της αγοράς και την ενίσχυση των διαθέσιμων επιλογών, η στάση των καταναλωτών παραμένει ξεκάθαρη: το έτοιμο φαγητό αντιμετωπίζεται κυρίως ως λύση ευκολίας. Η πλειονότητα θεωρεί ότι το σπιτικό φαγητό είναι πιο νόστιμο και πιο υγιεινό, αλλά παραδέχεται ότι συχνά δεν υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος για μαγείρεμα.
Το συμπέρασμα της εικόνας που αποτυπώνει το ΙΕΛΚΑ είναι διπλό: από τη μία, το έτοιμο φαγητό κερδίζει σταθερά έδαφος, με τα σούπερ μάρκετ να ενισχύουν σημαντικά τον ρόλο τους. Από την άλλη, οι Έλληνες δεν φαίνεται να εγκαταλείπουν τη σημασία του σπιτικού γεύματος. Στο τέλος της ημέρας, το έτοιμο φαγητό παραμένει μια χρήσιμη, συχνά αναγκαία επιλογή που συμπληρώνει την καθημερινότητα — και τα περίπου 770 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό δείχνουν πόσο ουσιαστικό έχει γίνει αυτό το «συμπλήρωμα» στη σύγχρονη ζωή.
