Οι βραβευμένοι με Νόμπελ απολαμβάνουν κύρος, ένα χρυσό μετάλλιο και λίγο περισσότερο από ένα εκατομμύριο δολάρια. Οι νικητές των Ig Nobel, όμως, δεν έχουν τα ίδια προνόμια. Απολαμβάνουν μεν αναγνώριση, αλλά αντί για τα προνόμια των Νόμπελ, δέχονται βροχή από χάρτινα αεροπλανάκια και λαμβάνουν 10 τρισεκατομμύρια δολάρια Ζιμπάμπουε. Το πρόβλημα είναι ότι το συγκεκριμένο νόμισμα κατέρρευσε πριν από χρόνια, επομένως τα 10 τρισεκατομμύρια δολάρια Ζιμπάμπουε δεν αξίζουν σχεδόν τίποτα σήμερα. Οι φετινοί νικητές έλαβαν ένα αγαλματίδιο που απεικονίζει μια φέτα μπλε τυρί, πατημένη από ένα πόδι από το οποίο ξεπετάγονται μανιτάρια, προς τιμήν του φετινού θέματος «μύκητες»
Τα Ig Nobel θεσπίστηκαν το 1991 ως σατιρική εκδοχή των βραβείων Νόμπελ και έχουν στόχο να ενισχύσουν το ενδιαφέρον του κοινού για την επιστημονική –αλλά και πολιτισμικά ενδιαφέρουσα– έρευνα, τιμώντας «επιτεύγματα που πρώτα κάνουν τους ανθρώπους να γελούν και στη συνέχεια τους κάνουν να σκέφτονται».
Τα φετινά βραβεία απονεμήθηκαν στις 3 Σεπτεμβρίου σε τελετή στη Ζυρίχη της Ελβετίας – για πρώτη φορά, καθώς η απονομή πραγματοποιείται συνήθως στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η επιλογή αυτή οφείλεται στο εχθρικό κλίμα που επικρατεί στις ΗΠΑ απέναντι στην επιστήμη, αλλά και στο γεγονός ότι όλο και περισσότεροι διεθνείς ταξιδιώτες διστάζουν να επισκεφθούν τη χώρα.
«Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, έχει καταστεί μη ασφαλές για τους καλεσμένους μας να επισκέπτονται τη χώρα», δήλωσε στο Associated Press ο Μαρκ Έιμπραχαμς, παρουσιαστής της τελετής και εκδότης του περιοδικού The Annals of Improbable Research. «Δεν θα ήταν υπεύθυνο εκ μέρους μας να ζητήσουμε από τους φετινούς νικητές ή από τους δημοσιογράφους που καλύπτουν την εκδήλωση να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ», είπε.
Ακολουθούν ορισμένοι από τους φετινούς νικητές:
Βιομηχανική: Η εξέλιξη του φιλιού
Νικητές: Matilda Brindle, Catherine Talbot, Stuart West (Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ).
Σκεπτικό: Διατύπωσαν έναν πιο ακριβή ορισμό του φιλιού – μη επιθετικές αλληλεπιδράσεις που περιλαμβάνουν κατευθυνόμενη, ενδοειδική επαφή στόμα με στόμα, με κάποια κίνηση των χειλιών ή των στοματικών μερών και χωρίς μεταφορά τροφής» – σε μυρμήγκια, πολικές αρκούδες και ανθρώπους.
Η έρευνα: Μια συγκριτική προσέγγιση στην εξέλιξη του φιλιού. Η Δρ. Ματίλντα Μπρίντλ και οι συνεργάτες της διατύπωσαν έναν αυστηρό ορισμό του φιλιού, μελετώντας διαφορετικά είδη. Διαπίστωσαν ότι το φιλί συναντάται στους περισσότερους ζωντανούς μεγάλους πιθήκους και πιθανότατα και στους Νεάντερταλ, υποστηρίζοντας ότι οι πρώτοι άνθρωποι και οι Νεάντερταλ ενδέχεται να φιλιόντουσαν.
«Την επόμενη φορά που θα φιλήσετε κάποιον, μπορείτε να σκεφτείτε: “Αυτή είναι μια παράδοση 21,5 εκατομμυρίων ετών που τιμώ αυτή τη στιγμή”», δήλωσε η Δρ. Μπρίντλ. «Δεν είναι απλώς μια σύγχρονη ανθρώπινη συμπεριφορά. Είναι πραγματικά προγονική. Και αυτό, για εμάς, υποδηλώνει ότι πιθανότατα εξυπηρετεί κάποια σημαντική εξελικτική λειτουργία».
Οικονομία: Οι πλούσιοι είναι οι χειρότεροι
Νικητές: Paul Piff, Daniel Stancato, Stéphane Côté, Rodolfo Mendoza-Denton και Dacher Keltner (ΗΠΑ, Μεξικό, Καναδάς).
Σκεπτικό: Συγκέντρωσαν στοιχεία που δείχνουν ότι άνθρωποι ανώτερης κοινωνικής τάξης είναι πιθανότερο να αρπάξουν γλυκά από παιδιά και να επιδείξουν και άλλες μορφές ανήθικης συμπεριφοράς.
Η έρευνα: Οι ερευνητές συγκέντρωσαν στοιχεία από επτά μελέτες, τα οποία δείχνουν ότι οι πλούσιοι έχουν την τάση να επιδεικνύουν ανήθικη συμπεριφορά. Είναι πιθανότερο να αρπάξουν γλυκά από παιδιά, να πούν ψέματα για τις επιδόσεις τους σε παιχνίδια με ζάρια, να «κόψουν» τον δρόμο σε άλλα αυτοκίνητα σε διασταυρώσεις και να θεωρούν την απληστία θετικό χαρακτηριστικό.
«Το γενικό μοτίβο φαίνεται να είναι ότι, όσο αυξάνεται ο πλούτος σου και η εξουσία που έχεις, τόσο λιγότερο ενδιαφέρεσαι για τις ανάγκες των άλλων και τόσο λιγότερο σε απασχολούν οι ανάγκες των κοινωνικών σχέσεων», δήλωσε ο Πιφ. «Το να αρπάζεις γλυκά από παιδιά μπορεί να είναι το μικρότερο από τα προβλήματά μας, αλλά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της τάσης να βάζουμε τις δικές μας ανάγκες πάνω από εκείνες των άλλων».
Χημεία: Γάλα κατσαρίδας
Νικητές: Sanchari Banerjeee, Nathan Coussens, Francois-Xavier Gallat, Nitish Sathyanarayanan, Jandhyam Srikanth, Koichiro Yagi, James Gray, Steven Tobe, Barbara Stay, Leonard Chavas, Sumabramanian Ramaswamy (Ινδία, Γαλλία, Ιαπωνία, ΗΠΑ).
Σκεπτικό: Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι πρωτεΐνες του γάλακτος από ζωοτόκες κατσαρίδες περιέχουν τριπλάσια ποσότητα ενέργειας από τις πρωτεΐνες του αγελαδινού γάλακτος.
Η έρευνα: Η μελέτη αφορά τη δομή ενός ετερογενούς, γλυκοζυλιωμένου, λιποδεσμευμένου κρυστάλλου πρωτεΐνης, ο οποίος αναπτύχθηκε in vivo από τη ζωοτόκο κατσαρίδα Diplopterapunctata. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές εξήγαγαν κρυστάλλους γάλακτος από τα έντερα εμβρύων κατσαρίδων Diploptera punctata, τα οποία αφαίρεσαν από τον θύλακα, προκειμένου να προσδιορίσουν τη δομή των πρωτεϊνών των κρυστάλλων. Με απλά λόγια, το γάλα κατσαρίδας είναι εξαιρετικά θρεπτικό.
Φυσική: Η βελτιστοποίηση της ούρησης
Νικητές: Randy Hurd, Zhao Pan, Tadd Truscott, Kaveeshan Thurairajah (Καναδάς, ΗΠΑ, Κίνα, Σαουδική Αραβία).
Σκεπτικό: Θεωρητική και πειραματική μελέτη για τον σχεδιασμό ουρητηρίου που περιορίζει τις πιτσιλιές.
Η έρευνα: Μια ομάδα φοιτητών στο Πανεπιστήμιο του Βατερλό στον Καναδά διαπίστωσε ότι οι πιτσιλιές από τα ουρητήρια σχεδόν εξαφανίζονται όταν η ροή των ούρων προσκρούει στην επιφάνεια υπό γωνία μικρότερη των 30 μοιρών. Μάλιστα, σχεδίασαν ένα ουρητήριο με τέτοιο σχήμα ώστε να περιορίζει στο ελάχιστο τις πιτσιλιές, ανεξάρτητα από το πόσο καλά σημαδεύει ο χρήστης.
Ιατρική: Η ορμή της βλέννας
Νικητής: Takuji Unno (Ιαπωνία).
Σκεπτικό: Πώς να φυσάτε τη μύτη σας – μια αεροδυναμική μελέτη του φυσήματος της μύτης.
Η έρευνα: Ο Ιάπωνας επιστήμονας μελέτησε τις πολιτισμικές διαφορές μεταξύ Ευρωπαίων και Ιαπώνων σχετικά με τον σωστό τρόπο φυσήματος της μύτης, ποσοτικοποιώντας τις βασικές παραμέτρους της διαδικασίας, «ώστε να δώσει σωστές οδηγίες σε όσους δεν κατανοούν πώς να φυσούν τη μύτη τους».
Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι όσο μεγαλύτερη είναι η ταχύτητα της «εκπνευστικής ώθησης» κατά το φύσημα, τόσο αποτελεσματικότερα απομακρύνεται η βλέννα.
«Επομένως, συνιστάται ένα δυνατό και παρατεταμένο φύσημα της μύτης, ώστε να προλαμβάνονται παθήσεις του ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού», ανέφερε.
Ειρήνη: Τα οφέλη των μοχθηρών φίλων
Νικητές: Jaimie Arona Krems, Rebecka Hahnel-Peeters, Laureon Merrie, Keelah Williams και Daniel Sznycer (ΗΠΑ, Αργεντινή, Αυστραλία).
Σκεπτικό: Εκτιμούμε φίλους που είναι εχθρικοί απέναντι σε ανθρώπους που αντιπαθούμε.
Η έρευνα: Οι άνθρωποι έχουν διαφορετικές προσδοκίες ως προς το πώς θέλουν οι φίλοι τους να συμπεριφέρονται απέναντί τους σε σύγκριση με τους άλλους. Κανείς δεν θέλει έναν φίλο που του φέρεται άσχημα. Όταν όμως η συζήτηση περνά στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο, οι ερευνητές εξέτασαν πώς αλλάζουν οι προτιμήσεις μας σχετικά με τη συμπεριφορά των φίλων μας απέναντι στους εχθρούς μας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ορισμένοι προτιμούν οι φίλοι τους να είναι πιο σκληροί απέναντι στους συγκεκριμένους ανθρώπους.
«Μερικές φορές θέλουμε οι φίλοι μας να είναι σκληροί και αδιάφοροι όταν συναναστρέφονται τους εχθρούς μας», δήλωσε η Δρ. Τζέιμι Κρεμς.
Όσφρηση: Παιδιά που…μυρίζουν
Νικητές: Ilona Croy, Tomasz Frackowiak, Thomas Hummel και Agnieszka Sorokowska (Πολωνία, Γερμανία, Σουηδία).
Σκεπτικό: Στοιχεία δείχνουν ότι τα μωρά μυρίζουν υπέροχα στους γονείς τους, όχι όμως οι έφηβοι.
Η έρευνα: Το συμπέρασμα είναι ότι οι γονείς συνήθως βρίσκουν την οσμή των μωρών τους ιδιαίτερα ευχάριστη, καθώς αυτή ενεργοποιεί τα κέντρα ανταμοιβής του εγκεφάλου. Όταν όμως έρχεται η εφηβεία, τα πράγματα αλλάζουν, εξαιτίας των ορμονών.
Στα φετινά βραβεία διακρίθηκαν επίσης ερευνητές που μετέτρεψαν τις προβοσκίδες των κουνουπιών σε ακροφύσια τρισδιάστατης εκτύπωσης, έθαψαν βαμβακερά εσώρουχα για να παρακολουθήσουν την ποιότητα του εδάφους και πάτησαν προσεκτικά διάφορα σημεία φιδιών, προκειμένου να καταλάβουν τι προκαλεί ένα δηλητηριώδες φίδι να δαγκώσει έναν άνθρωπο. Διαπίστωσαν ότι τα φίδια είναι πιθανότερο να δαγκώσουν άνθρωπο κατά τη διάρκεια της ημέρας, σε θερμότερα κλίματα και αν τους πατήσει κάποιος το κεφάλι τους.
Πηγή: Euronews
