Κάθε χρόνο, στις 8 Μαρτίου, η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας επιστρέφει στον δημόσιο διάλογο με αφιερώματα, εκδηλώσεις, μηνύματα και συμβολικές αναρτήσεις. Είναι, όμως, κάτι πολύ περισσότερο από μια ημερομηνία τιμητικού χαρακτήρα. Είναι μια ημέρα μνήμης, διεκδίκησης και ευθύνης. Μια αφορμή όχι μόνο για να αναγνωριστεί η συμβολή των γυναικών στην κοινωνία, στην οικογένεια, στην οικονομία, στην επιστήμη και στην πολιτική, αλλά και για να αναμετρηθούμε με όσα εξακολουθούν να τις κρατούν πίσω.
Η Ημέρα της Γυναίκας δεν γεννήθηκε ως εορτασμός, αλλά ως αποτέλεσμα αγώνων. Συνδέθηκε με τη διεκδίκηση αξιοπρέπειας στην εργασία, ίσων δικαιωμάτων, πολιτικής εκπροσώπησης και κοινωνικής αναγνώρισης. Και αυτό ακριβώς είναι που συχνά ξεχνιέται πίσω από τον εύκολο συμβολισμό: ότι η ισότητα δεν είναι δεδομένη κατάκτηση, αλλά μια συνεχής μάχη απέναντι σε στερεότυπα, διακρίσεις και δομικές ανισότητες που επιμένουν, συχνά με πιο ύπουλο και λιγότερο ορατό τρόπο.
Στη σύγχρονη εποχή, οι γυναίκες έχουν κατακτήσει χώρο και ρόλο σε πεδία που για δεκαετίες θεωρούνταν απρόσιτα. Πρωταγωνιστούν στην πολιτική, ηγούνται επιχειρήσεων, διακρίνονται στην ακαδημαϊκή κοινότητα, στον πολιτισμό, στις Ένοπλες Δυνάμεις, στην καινοτομία, στην αγορά εργασίας. Κι όμως, πίσω από αυτή την πρόοδο παραμένουν ανοιχτές πληγές: το μισθολογικό χάσμα, η υποεκπροσώπηση σε θέσεις ευθύνης, η δυσκολία συμφιλίωσης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, η έμφυλη βία, η καθημερινή αμφισβήτηση ικανοτήτων, η πίεση να αποδεικνύουν διαρκώς περισσότερα.
Η γυναίκα του σήμερα καλείται συχνά να είναι τα πάντα ταυτόχρονα: επαγγελματίας, μητέρα, σύντροφος, φροντιστής, στήριγμα, πρότυπο. Να αντέχει, να προσαρμόζεται, να προχωρά. Και πολλές φορές να το κάνει αθόρυβα, χωρίς αναγνώριση, θεωρώντας ως «καθήκον» ό,τι στην πραγματικότητα είναι καθημερινός αγώνας. Αυτή η πολλαπλή επιβάρυνση δεν είναι απλώς κοινωνικό δεδομένο· είναι ένας καθρέφτης των ανισοτήτων που ακόμη επιβιώνουν μέσα στον πυρήνα της καθημερινότητας.
Το πραγματικό νόημα της 8ης Μαρτίου βρίσκεται, τελικά, στην ειλικρινή παραδοχή ότι η ισότητα δεν εξαντλείται σε νομοθετικές προβλέψεις ή σε δημόσιες διακηρύξεις. Κρίνεται στον τρόπο που μεγαλώνουμε τα παιδιά μας, στον τρόπο που μιλάμε στις γυναίκες και για τις γυναίκες, στις ευκαιρίες που δίνουμε, στους όρους εργασίας που διαμορφώνουμε, στην ανοχή που μηδενίζουμε απέναντι στη βία και την κακοποίηση.
Η ημέρα αυτή είναι αφιερωμένη σε κάθε γυναίκα που άνοιξε δρόμο πριν από τις επόμενες. Σε κάθε γυναίκα που διεκδίκησε χωρίς να της χαριστεί τίποτα. Σε κάθε γυναίκα που συνεχίζει να αγωνίζεται, συχνά χωρίς φώτα, χωρίς τίτλους, χωρίς δημόσιο βήμα. Και είναι ταυτόχρονα μια υπενθύμιση προς όλους: ότι οι κοινωνίες προχωρούν πραγματικά μόνο όταν καμία γυναίκα δεν μένει πίσω.
Η 8η Μαρτίου, λοιπόν, δεν είναι μια τυπική γιορτή. Είναι μια ημέρα λογοδοσίας. Για όσα έχουν κερδηθεί, αλλά κυρίως για όσα απομένουν ακόμη να γίνουν.
