Αν και ο αριθμός των Ουκρανών που είναι ανοιχτοί στην πιθανότητα εδαφικών παραχωρήσεων στη Ρωσία έχει σταδιακά αυξηθεί, η μεγάλη πλειοψηφία της ουκρανικής κοινωνίας συνεχίζει να απορρίπτει τις προϋποθέσεις που απαιτεί η Μόσχα για τον τερματισμό του πολέμου και βλέπει την έλλειψη ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας ως βασικό εμπόδιο για την επίτευξη διπλωματικής λύσης.
Τον Μάιο του 2024, το 32% των Ουκρανών δήλωσαν πρόθυμοι να εξετάσουν το ενδεχόμενο παραχώρησης ορισμένων κατεχόμενων εδαφών για να τερματιστεί ο πόλεμος το συντομότερο δυνατό και να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία της Ουκρανίας, σύμφωνα με έρευνα του Διεθνούς Ινστιτούτου Κοινωνιολογίας του Κιέβου (KIIS) που δημοσιεύθηκε αυτήν την Τρίτη.
Αν και τα στοιχεία αντιπροσωπεύουν μια ουσιαστική αλλαγή σε σύγκριση με αυτά των δύο προηγούμενων ερευνών, που διεξήχθησαν από το ίδιο ίδρυμα τον περασμένο Δεκέμβριο και Φεβρουάριο, όταν το ποσοστό των ανθρώπων που ήταν πρόθυμοι να εγκαταλείψουν εδάφη ήταν 26 και 19% αντίστοιχα, ο εκτελεστικός διευθυντής του KIIS, Ο Anton Grushetski, τονίζει ότι οι Ουκρανοί δεν απέρριψαν ποτέ τις διαπραγματεύσεις και τον διάλογο για την επίτευξη ειρήνης.
«Το θεμελιώδες είναι ότι οι Ουκρανοί συνεχίζουν να αντιτίθενται κατηγορηματικά στην επίτευξη ειρήνης με οποιοδήποτε τίμημα», είπε ο Γκρουτσέτσκι στην EFE.
Μια άλλη δημοσκόπηση τον Ιούνιο που ρωτήθηκε σχετικά με την προσφορά του Κρεμλίνου να χαμηλώσει τα όπλα σε αντάλλαγμα για την άρνηση να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και να ανακαταλάβει την Κριμαία και για την πλήρη απόσυρση της Ουκρανίας από τις τέσσερις μερικώς κατεχόμενες περιοχές που η Ρωσία ανακήρυξε μέρος της εθνικής της επικράτειας το 2022 περισσότερο από το 80% των Ουκρανών απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την πιθανότητα.
Όπως εξηγείται από το KIIS, οι «εδαφικές παραχωρήσεις» που συμφωνούν να εξετάσουν οι Ουκρανοί περιλαμβάνουν επιλογές όπως η αναβολή της επιστροφής αυτών των εδαφών υπό τον έλεγχο της Ουκρανίας και δεν συνεπάγονται απαραίτητα αναγνώριση της ρωσικής κυριαρχίας στις εν λόγω περιοχές.
Εν τω μεταξύ, ο πιο σημαντικός παράγοντας για οποιαδήποτε πιθανή ειρηνευτική συμφωνία παραμένει οι εγγυήσεις ασφαλείας και η προστασία από πιθανή μελλοντική επίθεση από τη Ρωσία.
Η πλειοψηφία των Ουκρανών κατανοεί ότι οποιαδήποτε συμφωνία στερείται σοβαρών εγγυήσεων είναι «άχρηστη» και δεν θα προσφέρει προστασία στην Ουκρανία, σύμφωνα με τον Grushetski, αφού το 60% πιστεύει ότι η Ρωσία προσπαθεί να καταστρέψει την Ουκρανία ως έθνος και να αφομοιώσει τους Ουκρανούς και Ρώσοι.
«Οι Ουκρανοί θεωρούν μόνο την είσοδο στο ΝΑΤΟ ή τη φυσική παρουσία δυτικών στρατευμάτων στην Ουκρανία ως αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του KIIS.
Σύμφωνα με την τελευταία της έρευνα, το 57% των Ουκρανών θα αποδεχόταν ορισμένες εδαφικές παραχωρήσεις «χωρίς ιδιαίτερο ενθουσιασμό» εάν η Ουκρανία ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.
Η αυξανόμενη προθυμία για παραχωρήσεις σχετίζεται άμεσα, σύμφωνα με τον Grushetski, με την κατάσταση στο πεδίο της μάχης, η οποία επιδεινώθηκε τον Μάιο για την Ουκρανία με τη ρωσική επίθεση στο Χάρκοβο σε ένα πλαίσιο συνεχών καθυστερήσεων στην αποστολή δυτικής στρατιωτικής βοήθειας.
«Καταρχήν, οι Ουκρανοί εξακολουθούν να είναι πρόθυμοι να πολεμήσουν και να πεθάνουν για να υπερασπιστούν τη χώρα τους, αλλά πρέπει να δουν περισσότερη πραγματική υποστήριξη από τους συμμάχους τους με ταχύτερες και μεγαλύτερες αποστολές όπλων και άλλα αποφασιστικά μέτρα», είπε.
«Αν και θα ήταν κάτι πολύ σκληρό, μπορεί να δεχτώ (εκχωρήσεις) εάν η Ουκρανία εισέλθει στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ, ειδικά εάν οι εδαφικές απώλειες περιορίζονταν σε περιοχές που κατέλαβε η Ρωσία πριν από το 2022», λέει ο Oleksandr στην EFE.
Αυτός ο 41χρονος επιστήμονας υπολογιστών από το Lviv σπάνια φεύγει από το σπίτι για να αποφύγει τις περιπολίες στρατολογητών και δεν θεωρεί τον εαυτό του ότι έχει «ηθικό δικαίωμα» να επιμένει να αποφεύγει τις παραχωρήσεις επειδή δεν μάχεται στο μέτωπο.
Η Olena Krilova έχασε τον γιο της Oleg στο μέτωπο πέρυσι, όταν ήταν 21 ετών. «Στην αρχή πολλοί στρατιώτες επρόκειτο να πολεμήσουν για να διατηρήσουν το έδαφος. Τώρα παλεύουν για να εκδικηθούν τον θάνατο των φίλων τους», λέει.
«Ο Όλεγκ ήθελε μια ευημερούσα και ελεύθερη Ουκρανία. «Αν υπογράψουμε ειρήνη και κάνουμε παραχωρήσεις στη Ρωσία, γιατί ο γιος μου και τόσοι άλλοι έδωσαν τη ζωή τους;» καταλήγει η γυναίκα.
