Ιός Δυτικού Νείλου: Κορύφωση με κρούσματα σε 13 Δήμους – Η Περιφέρεια επιστρατεύει «τουρμπίνες»
Η έξαρση του Ιού Δυτικού Νείλου βρίσκεται στο αποκορύφωμά της, με τις υγειονομικές αρχές να καταγράφουν μέσα σε μία μόλις εβδομάδα κρούσματα σε 13 δήμους και να προειδοποιούν για αυξημένη εγρήγορση. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΟΔΥ, συνολικά 232 περιστατικά έχουν επιβεβαιωθεί μέχρι σήμερα, με την Αττική να συγκεντρώνει περίπου 6 στα 10 κρούσματα. Ειδική ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι 8 στους 10 ασθενείς παραμένουν ασυμπτωματικοί, κάτι που σημαίνει πως η πραγματική διασπορά του ιού μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη από τα καταγεγραμμένα περιστατικά. Στο επίκεντρο της καταγραφής βρίσκεται η Ανατολική Αττική, όπου ο Δήμος Σπάτων–Αρτέμιδος έχει καταγράψει συνολικά 17 κρούσματα. Παρά την κορύφωση, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αποκλιμάκωση του φαινομένου θα αρχίσει σε 1–2 εβδομάδες, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες και συνεχιστούν αποτελεσματικά τα μέτρα πρόληψης.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τον Ιό Δυτικού Νείλου
Οι τελευταίες διαγνώσεις σε επίπεδο εβδομάδας προέρχονται από τους δήμους Κηφισιάς, Μεταμόρφωσης, Φιλοθέης–Ψυχικού, Ζωγράφου, Αγίου Δημητρίου, Μοσχάτου–Ταύρου, Καρδίτσας, Τυρνάβου, Φαρσάλων, Δέλτα Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκης, Δίου–Ολύμπου Πιερίας και Χαλκιδέων. Η διασπορά σε τόσο διαφορετικές γεωγραφικές ενότητες υπογραμμίζει ότι ο ιός δεν είναι «αστικό» ή «αγροτικό» φαινόμενο, αλλά ακολουθεί κυρίως τους πληθυσμούς κουνουπιών και τα περιβαλλοντικά δεδομένα.
Παρότι η πλειονότητα των μολυσμένων ατόμων δεν εμφανίζει συμπτώματα, ένα μικρό ποσοστό μπορεί να παρουσιάσει ήπια εικόνα (πυρετός, κακουχία, πονοκέφαλος), ενώ σε ακόμη μικρότερο ποσοστό ο Ιός Δυτικού Νείλου μπορεί να προκαλέσει σοβαρές νευρολογικές εκδηλώσεις, όπως μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα, κυρίως σε ηλικιωμένους ή άτομα με υποκείμενα νοσήματα. Η έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων και η άμεση ιατρική εκτίμηση είναι κρίσιμες για τις ευάλωτες ομάδες.
Επιχειρησιακή απόκριση: «Τουρμπίνες» και στοχευμένοι ψεκασμοί
Με τα κρούσματα να αυξάνονται και την Αττική να καταγράφει το μεγαλύτερο φορτίο, η Περιφέρεια προχωρά στην ανάπτυξη των λεγόμενων «τουρμπίνων» — μεγάλων, υψηλής πίεσης, εξειδικευμένων ψεκαστικών μηχανημάτων — για εκτεταμένες επιχειρήσεις καταπολέμησης κουνουπιών. Τα μηχανήματα αυτά επιτρέπουν ομοιόμορφη κατανομή βιοκτόνων σε μεγάλες επιφάνειες και δυσπρόσιτα σημεία, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς τις επίγειες και εναέριες παρεμβάσεις.
Παράλληλα, ο Δήμος Αθηναίων πραγματοποιεί τακτικούς ψεκασμούς σε σημεία υψηλού κινδύνου, όπως ρέματα, φρεάτια, πάρκα και αστικά εστίες στάσιμων υδάτων. Οι δήμοι ζητούν από τους πολίτες να δηλώνουν εστίες νερού και να συνεργάζονται, καθώς η δημοτική δράση, όσο εντατική κι αν είναι, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ατομική πρόληψη σε ιδιωτικούς χώρους.
Γιατί κορυφώθηκε φέτος ο Ιός Δυτικού Νείλου
Οι ειδικοί αποδίδουν την έντονη δραστηριότητα του ιού σε έναν συνδυασμό μετεωρολογικών και οικολογικών παραγόντων. «Ο πολύ θερμός χειμώνας, ιδίως στην Αττική, και η υγρή, βροχερή άνοιξη που δημιούργησε πολλά στάσιμα νερά, σε συνδυασμό με την πιθανώς αυξημένη παρουσία μεταναστευτικών πουλιών φέτος, συνθέτουν το υπόβαθρο για μεγαλύτερους πληθυσμούς κουνουπιών και αυξημένη κυκλοφορία του ιού», επισημαίνει ο πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Θόδωρος Βασιλακόπουλος.
Η τρέχουσα περίοδος παραπέμπει, κατά τους επιστήμονες, στις δύσκολες συνθήκες του 2018, όταν είχαν καταγραφεί τα περισσότερα κρούσματα και, αναλογικά, 50 θάνατοι. «Δεν μπορούμε ακόμη να γνωρίζουμε εάν θα προσεγγίσουμε τα επίπεδα του 2018, καθώς ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος θα κριθούν από τις κλιματολογικές συνθήκες», σημειώνει η παθολόγος και καθηγήτρια επιδημιολογίας Θεοδώρα Ψαλτοπούλου. Η προοπτική σταδιακής αποκλιμάκωσης εντός 1–2 εβδομάδων παραμένει ρεαλιστική, αρκεί η θερμοκρασία να υποχωρήσει και να περιοριστούν τα στάσιμα ύδατα.
Γρήγορη διάγνωση: προς ένα νέο rapid test
Σημαντικές είναι και οι ερευνητικές εξελίξεις γύρω από τη διάγνωση. Ομάδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συμμετέχει σε διεθνές πρόγραμμα ανάπτυξης φορητής διαγνωστικής πλατφόρμας τύπου rapid test, ικανής να ανιχνεύει τον Ιό Δυτικού Νείλου και άλλους ιούς που μεταδίδονται από κουνούπια μέσα σε λιγότερο από μία ώρα, με μικρή ποσότητα αίματος. «Στόχος μας είναι μια γρήγορη, αξιόπιστη και εύχρηστη λύση που θα ενισχύσει την επιτήρηση και την έγκαιρη παρέμβαση», αναφέρει η καθηγήτρια Βιολογίας–Γενετικής του ΕΚΠΑ, Μαρία Γαζούλη. Στην κοινοπραξία συμμετέχουν επιστήμονες από Ιταλία, Ισπανία, Εσθονία, Ολλανδία και Βραζιλία, υπογραμμίζοντας τη διεθνή διάσταση του προβλήματος.
Πώς να προστατευτείτε από τον Ιό Δυτικού Νείλου
Η ατομική πρόληψη παραμένει κρίσιμη για τον περιορισμό της μετάδοσης:
– Απομακρύνετε στάσιμα νερά από αυλές και μπαλκόνια (πιατάκια γλαστρών, κουβάδες, υδρορροές, καλύμματα πισινών).
– Χρησιμοποιείτε εντομοαπωθητικά εγκεκριμένα για δέρμα και ρούχα, τηρώντας τις οδηγίες.
– Τοποθετήστε και συντηρείτε σίτες σε παράθυρα και πόρτες. Χρησιμοποιήστε ανεμιστήρες ή κλιματισμό.
– Φορέστε μακριά ρούχα, ιδίως το σούρουπο και την αυγή, όταν τα κουνούπια είναι πιο δραστήρια.
– Υποστηρίξτε τα προγράμματα ψεκασμών και δηλώστε εστίες κουνουπιών στον δήμο σας.
– Αναζητήστε ιατρική συμβουλή εάν εμφανίσετε υψηλό πυρετό, έντονο πονοκέφαλο, δυσκαμψία αυχένα, σύγχυση ή νευρολογικά συμπτώματα.
Η συλλογική προσπάθεια — δημοτικές παρεμβάσεις, υπεύθυνη ατομική συμπεριφορά και έγκαιρη ενημέρωση — αποτελεί την καλύτερη άμυνα έναντι του ιού.
Συνοψίζοντας, ο Ιός Δυτικού Νείλου διανύει μια περίοδο κορύφωσης με σημαντική παρουσία σε 13 δήμους εντός μίας εβδομάδας και συνολικά αυξημένη καταγραφή στην Αττική. Η Περιφέρεια ενισχύει τις δράσεις της με «τουρμπίνες» και εκτεταμένους ψεκασμούς, ενώ η επιστημονική κοινότητα κινείται προς ταχύτερες διαγνωστικές λύσεις. Με συνεπή πρόληψη και στενή παρακολούθηση των δεδομένων, οι επόμενες εβδομάδες μπορούν να οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση και σε ασφαλέστερη έξοδο από την τρέχουσα έξαρση του Ιού Δυτικού Νείλου.
