Η πρόβλεψη του ΙΟΒΕ για την ελληνική οικονομία δείχνει ανάπτυξη 1,8% το 2026, έναντι 2,2% το 2025, υποδηλώνοντας ένα ξεκάθαρο φαινόμενο απώλειας της δυναμικής που παρατηρήθηκε τα προηγούμενα έτη. Αυτή η αναστροφή οφείλεται κυρίως στη διεθνή αβεβαιότητα, τις πιέσεις στον τομέα της ενέργειας και την αύξηση του κόστους χρήματος. Θα εξετάσουμε τα κύρια στοιχεία της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ και πώς αυτοί οι παράγοντες επηρεάζουν τις οικονομικές προοπτικές.
Η ανάπτυξη το 2026: Προβλέψεις και σενάρια
Η ανάπτυξη στο τέλος του 2025 παρουσίασε σχετικά ισχυρούς ρυθμούς, με το πραγματικό ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 2,4% το τέταρτο τρίμηνο, σε σύγκριση με 2,1% το τρίτο. Κύριες πηγές αυτής της επίδοσης ήταν η ιδιωτική κατανάλωση, οι πάγιες επενδύσεις και η βελτίωση του εξωτερικού ισοζυγίου.
Ωστόσο, οι προοπτικές για το 2026 είναι πιο συγκρατημένες. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, οι πάγιες επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 10,2%, οι εξαγωγές κατά 2,6%, και οι εισαγωγές κατά 3,9%. Αυτό υποδεικνύει ότι η εσωτερική ζήτηση θα επιφέρει πιέσεις στο εξωτερικό ισοζύγιο. Η ιδιωτική κατανάλωση θα αυξηθεί κατά 1,7%, ενώ σε ένα δυσμενές σενάριο, η ανάπτυξη μπορεί να περιοριστεί στο 1,4%. Υπάρχει, πάντως, το ενδεχόμενο σε ένα θετικό σενάριο η ανάπτυξη να ξεπεράσει το 2% εφόσον οι ενεργειακές πιέσεις υποχωρήσουν.
Πληθωρισμός και επιπτώσεις στην οικονομία
Στο πεδίο των τιμών, το ΙΟΒΕ προειδοποιεί για αυξανόμενες πιέσεις λόγω γεωπολιτικών αναταραχών. Το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο πληθωρισμός εκτιμήθηκε στο 3% σύμφωνα με τον ΔΤΚ και στο 3,1% βάσει του εναρμονισμένου δείκτη, με σημαντικές πιέσεις τόσο σε αγαθά όσο και σε υπηρεσίες. Μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι πιέσεις στην ενέργεια και στις μεταφορές έχουν αυξηθεί αισθητά.
Για το σύνολο του 2026, οι προβλέψεις του ΙΟΒΕ για τον πληθωρισμό είναι 3,5% στο βασικό σενάριο και 4,5% στο δυσμενές, με την ανεργία να αναμένεται να υποχωρήσει οριακά στο 8,5% ή 8,8%, αντίστοιχα.
Δημοσιονομική κατάσταση: Υγιή δεδομένα και προοπτικές
Η δημοσιονομική εικόνα παραμένει θετική σύμφωνα με την έκθεση του ΙΟΒΕ. Για την περίοδο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026, καταγράφηκε πλεόνασμα 898 εκατ. ευρώ, σε αντίθεση με το στόχο για οριακό έλλειμμα. Το πρωτογενές πλεόνασμα ανέβηκε στα 2,99 δισ. ευρώ, ενώ το χρέος μειώθηκε στο 138,2% του ΑΕΠ από το 145,9%. Αυτές οι επιδόσεις δείχνουν μια θετική δημοσιονομική κατεύθυνση που μπορεί να στηρίξει τη χώρα σε δύσκολες περιόδους.
Κόστος χρηματοδότησης: Προκλήσεις και ευκαιρίες
Ωστόσο, ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που απασχολούν την ελληνική οικονομία είναι το κόστος χρηματοδότησης. Το ΙΟΒΕ τονίζει ότι η αύξηση των επιτοκίων στις διεθνείς αγορές επηρεάζει άμεσα μια χώρα με υψηλό χρέος και ανοικτό επενδυτικό κενό. Προβλέπεται ακριβότερη δανειοδότηση για το Δημόσιο και τις επιχειρήσεις, σε μια χρονική στιγμή που οι νέες παραγωγικές επενδύσεις κρίνεται αναγκαίες για τη διατήρηση του αναπτυξιακού ρυθμού.
Ειδικότερα, το κόστος νέου δανεισμού για το Δημόσιο είχε διαμορφωθεί στο 3,4% για το 10ετές ομόλογο τον Φεβρουάριο του 2026, ενώ τα επιτόκια νέου δανεισμού για τις επιχειρήσεις αυξήθηκαν στο 4,1%.
Η αξιολόγηση του ΙΟΒΕ βασίζεται σε δεδομένα διαθέσιμα έως την 7η Απριλίου 2026, με την επόμενη έκθεση του Ιουλίου να αναμένεται να επιβεβαιώσει εάν η φετινή ανάπτυξη μπορεί να αντέξει στις κατάλογες των γεωπολιτικών και πληθωριστικών πιέσεων.
