Η συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, με αμερικανική διαμεσολάβηση, παρουσιάζεται από την ισραηλινή εφημερίδα Yedioth Ahronoth ως μια εξέλιξη με ιδιαίτερη βαρύτητα. Όχι επειδή υπόσχεται αυτομάτως ειρήνη ή «κλείνει» μια ιστορική σύγκρουση, αλλά επειδή —για πρώτη φορά— αποτυπώνει μια μετατόπιση στη λιβανική αντίληψη για το τι σημαίνει ασφάλεια, κυριαρχία και κρατική υπόσταση.
Η αλλαγή αυτή, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν γεννήθηκε από ευχές ή διπλωματικές αυταπάτες, αλλά από μια σκληρή εμπειρία: το κόστος μιας πραγματικότητας όπου η Χεζμπολάχ λειτουργεί ως δύναμη πάνω από το κράτος, συχνά εις βάρος του.
Η Yedioth Ahronoth υποστηρίζει ότι ο Λίβανος πλήρωσε βαρύ τίμημα για να φτάσει σε ένα συμπέρασμα που για χρόνια είτε υποτιμούνταν είτε αποσιωπούνταν: ότι η Χεζμπολάχ δεν «προστατεύει» τη χώρα, αλλά την αποδυναμώνει και τελικά τη διαβρώνει.
Στο κείμενο τονίζεται πως δεν πρόκειται για έναν «λιβανικό στρατό αντίστασης», αλλά για μια ιρανική δύναμη που δρα στο λιβανικό έδαφος, με προτεραιότητες που εξυπηρετούν την Τεχεράνη και όχι το λιβανικό εθνικό συμφέρον. Αυτό, κατά την εφημερίδα, έχει προκαλέσει χρόνια εμπόδια στην άσκηση πλήρους κυριαρχίας από την κυβέρνηση, έχει επιβαρύνει την οικονομία και έχει φθείρει τους θεσμούς που θα έπρεπε να στηρίζουν τη συλλογική ασφάλεια.
Το «παράλληλο κράτος» της Χεζμπολάχ και η πρόκληση για τη Βηρυτό
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης είναι ότι η λιβανική κυβέρνηση δεν αρκεί να διαχειριστεί τη συμφωνία ως μια στενά στρατιωτική ή τεχνική διευθέτηση. Αντίθετα, καλείται να αντιμετωπίσει κάτι βαθύτερο: το «παράλληλο κράτος» της Χεζμπολάχ.
Με τον όρο αυτό περιγράφονται οι δομές που η οργάνωση έχει αναπτύξει εδώ και δεκαετίες και λειτουργούν σαν ένα εναλλακτικό σύστημα εξουσίας και παροχής υπηρεσιών — κοινωνικές, οικονομικές, εκπαιδευτικές, υγειονομικές και εργασιακές.
Η εφημερίδα επισημαίνει ότι η αποδόμηση αυτού του «παράλληλου κράτους» της Χεζμπολάχ δεν είναι δευτερεύουσα υπόθεση ούτε μπορεί να περιμένει «να λυθεί» μόνο μέσω αφοπλισμού.
Ακόμη κι αν υπάρξει στρατιωτική υποχώρηση, η κοινωνική και οικονομική παρουσία της οργάνωσης μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως μηχανισμός επιρροής, εξάρτησης και πολιτικής επιβίωσης. Άρα, η πρόκληση για τη Βηρυτό είναι διπλή: ασφάλεια και κράτος πρόνοιας, έλεγχος εδάφους και ανάκτηση εμπιστοσύνης.
Γιατί οι συμφωνίες στη Μέση Ανατολή κρίνονται στην εφαρμογή
Η Yedioth Ahronoth στέκεται σε μια γνώριμη, αλλά κρίσιμη παρατήρηση: στη Μέση Ανατολή οι συμφωνίες δεν κρίνονται από τα κείμενα, αλλά από την εφαρμογή. Με άλλα λόγια, καμία συμφωνία δεν έχει ουσιαστική αξία αν δεν μεταφραστεί σε πρακτικές αλλαγές επί του πεδίου. Το «αν» και το «πώς» της εφαρμογής καθορίζει αν η συμφωνία θα γίνει σημείο καμπής ή ένα ακόμα επεισόδιο σε έναν κύκλο προσωρινών ρυθμίσεων.
Ενδεικτική της μεταβολής κλίματος, σύμφωνα με την εφημερίδα, είναι και η ρητορική του γενικού γραμματέα της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κάσεμ, ο οποίος φέρεται να παραδέχθηκε τις μεγάλες διαφορές ισχύος σε σχέση με τον ισραηλινό στρατό. Μια τέτοια παραδοχή, ακόμη κι αν γίνεται για λόγους τακτικής, αντανακλά —κατά το δημοσίευμα— μια νέα πραγματικότητα: ότι η οργάνωση δεν μπορεί να παρουσιάζει πλέον τον εαυτό της ως εγγυητή ασφάλειας χωρίς να αμφισβητείται από ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας.
Η «πραγματική μάχη» στην καρδιά της λιβανικής κοινωνίας
Το άρθρο επιμένει ότι η «πραγματική μάχη» δεν θα δοθεί μόνο σε στρατιωτικό επίπεδο, αλλά μέσα στη λιβανική κοινωνία. Για χρόνια, ειδικά στον νότιο Λίβανο, μεγάλα τμήματα του πληθυσμού εξαρτήθηκαν από τη Χεζμπολάχ για υπηρεσίες που κανονικά θα έπρεπε να παρέχει το κράτος: καύσιμα, υγειονομική περίθαλψη, κοινωνική πρόνοια, εκπαίδευση, ακόμη και πρόσβαση σε εργασία. Αυτή η καθημερινή «υποκατάσταση» του κράτους είναι που δημιούργησε ισχυρές σχέσεις εξάρτησης και νομιμοποίησης.
Γι’ αυτό, η Yedioth Ahronoth προειδοποιεί: εάν συνεχιστεί η ιρανική χρηματοδότηση προς τη Χεζμπολάχ, χωρίς παράλληλη, ορατή και αποτελεσματική ενίσχυση του λιβανικού κράτους, τότε δύσκολα θα υπάρξει ουσιαστική αλλαγή. Η στρατιωτική ανάπτυξη ή ο έλεγχος συγκεκριμένων περιοχών δεν επαρκεί από μόνος του. Η κυβέρνηση χρειάζεται να «επιστρέψει» στους πολίτες μέσα από υπηρεσίες, κοινωνική πολιτική και θεσμική αξιοπιστία, ώστε ο πολίτης να έχει λόγο να στραφεί στο κράτος και όχι στο «παράλληλο κράτος» της Χεζμπολάχ.
Τα ισραηλινά συμφέροντα και η δυνατότητα σταθερότητας
Η εφημερίδα σημειώνει επίσης ότι το Ισραήλ έχει συμφέρον από την επιτυχία της διαδικασίας. Η νέα πραγματικότητα, όπως την περιγράφει, δίνει χώρο να σκεφτεί κανείς όχι μόνο με όρους αποτροπής, αλλά και με όρους κοινών συμφερόντων. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, αναφέρεται πως θα μπορούσαν να εξεταστούν μορφές συμβολής στη σταθερότητα, όπως ενεργειακή συνεργασία ή ανταλλαγή πληροφοριών, εφόσον βέβαια το περιβάλλον το επιτρέψει και υπάρξει η αναγκαία πολιτική βούληση.
